https://www.flickr.com/photos/65126889@N04/6050429526 by super_luminal / CC-BY-2.0

Z dwóch ostatnich badań wynika, że niskie spożycie białka może być kluczem do długiego i zdrowego życia. Zdaniem badaczy, planując dietę, warto zwrócić uwagę nie tylko na ilość, ale i na źródło kalorii, np. na to, czy są to białka pochodzenia zwierzęcego, czy roślinnego. Badania sugerują także, że podczas gdy dieta wysokobiałkowa zapewnia szybki spadek wagi, w dłuższej perspektywie czasu może szkodzić zdrowiu i skracać życie.

REKLAMA
Co jeść, żeby żyć długo i zdrowo?
Oba badania ukazały się na łamach magazynu „Cell Metabolism”. Pierwsze zostało przeprowadzone przez prof. Valtera Longa z Uniwersytetu Południowej Kalifornii, który na co dzień zajmuje się żywotnością i biologią komórek. Zespół badawczy, któremu przewodniczył, ukazał, że wysokie spożycie białka powiązane jest ze zwiększonym ryzykiem nowotworów, cukrzycy i śmierci w wieku średnim. Wyniki nie odnosiły się jednak do osób starszych, którym umiarkowana konsumpcja białka może przynieść wiele korzyści. Co więcej, negatywne skutki okazały się znacznie mniejsze, gdy spożywane było białko pochodzenia roślinnego.
Drugie badanie przeprowadzone zostało przez badaczy z Uniwersytetu w Sydney pod przewodnictwem Stephena Simpsona. Zauważyli oni, że dieta uboga w białko i bogata w węglowodany prowadzić może do dłuższego życia. Oba badania sugerują, że długość i jakość życia zależą nie tylko od liczby zjadanych kalorii, ale także od kompozycji diety – w szczególności jeżeli chodzi o ilość i rodzaj białek. Jak podaje prof. Longo, testom poddano organizmy proste, myszy i człowieka. W ten sposób udało się ustalić, że dieta wysokobiałkowa, przede wszystkim ta składająca się z białek zwierzęcych, jest prawie tak szkodliwa jak palenie tytoniu.
Dużo białka szkodzi, ale nie wszystkim
W swoim badaniu prof. Longo poddał analizie ponad 6800 dorosłych Amerykanów. Okazało się, że uczestnicy powyżej 50 roku życia, którzy stosowali dietę wysokobiałkową, obarczeni byli czterokrotnie wyższym ryzykiem śmierci w wyniku nowotworu lub cukrzycy i dwukrotnie wyższym ryzykiem śmierci z dowolnej przyczyny niż pozostali badani. Osoby zjadające umiarkowane ilości białka wykazywały trzykrotnie wyższe ryzyko śmierci wskutek raka. Jednak skutki diety wysokobiałkowej były mniej szkodliwe lub neutralne, jeżeli uczestnik spożywał głównie białka zwierzęce.
Tymczasem wśród osób powyżej 65 roku życia skutki wysokiej ilości białka w diecie były niemalże odwrotne. Ten składnik odżywczy powiązany został z 60% spadkiem ryzyka śmierci w wyniku nowotworu, a także 28% niższym ryzykiem śmierci z dowolnej przyczyny. Dla jasności, dietą wysokobiałkową badacze określili dietę, która co najmniej w 20% składała się z białka.
Autorzy badania sugerują, że za uzyskane wyniki odpowiedzialne mogą być hormony wzrostu i czynnik wzrostu IGF-1. Jak tłumaczy prof. Longo, aktywność tych substancji, jak również masa ciała, spadają wraz z wiekiem, dlatego osoby starsze stosujące dietę niskobiałkową nie tylko nie odnosiły korzyści, ale wręcz doświadczały pogorszenia stanu zdrowia.
Z poprzednich badań na komórkach wynika, że aminokwasy budujące białka zmniejszają ochronę komórkową i zwiększają uszkodzenia DNA. Oba zjawiska tłumaczyć mogą, dlaczego wysokie spożycie białka może prowadzić do nowotworów. Eksperymenty na myszach ukazały także, że zdolność organizmu do przetwarzania białek maleje wraz z wiekiem.
Która dieta jest najzdrowsza?
W drugim badaniu prof. Simpson prześledził skutki 25 różnych diet na setkach myszy, aby przekonać się, w jaki sposób konkretne dawki i rodzaje białek, tłuszczów i węglowodanów wpływają na poziom energii, zdrowie metaboliczne, proces starzenia się i długość życia. Okazało się, że zwierzęta spożywające dużo białka, a mało węglowodanów, doświadczyły zmniejszenia apetytu i ilości tłuszczu w organizmie, jednak miały słabsze zdrowie metaboliczne i umarły wcześniej. Myszy na diecie ubogiej w białko, a bogatej w tłuszcze żyły najkrócej i miały problemy ze zdrowiem. Najzdrowsza okazała się dieta o dużej zawartości węglowodanów i małej ilości białka (pomimo większego niż w pierwszym przypadku spożycia i większej ilości tłuszczu w ciele).
Jak podają autorzy badania, wyniki sugerują, że nie wszystkie kalorie są takie same – konieczne jest określenie, skąd pochodzą i jak ze sobą oddziałują. Zdaniem naukowców, dieta idealna, zapewniająca długie i zdrowe życie, składać się powinna z umiarkowanej ilości wysokojakościowego białka, niskiej ilości tłuszczu i wysokiej ilości węglowodanów złożonych.