https://www.flickr.com/photos/familymwr/5007471553 by familymwr / CC BY 2.0

Dźwięk telewizora towarzyszy wielu rodzinom w ich codziennych obowiązkach. Jednak ostatnie badanie dowodzi, że może się to okazać szkodliwe nie tylko dla domowego budżetu. Amerykańscy naukowcy ukazali, że pozostawianie włączonego telewizora podczas zabawy z dzieckiem może negatywnie wpływać na rozwój jego zdolności językowych.

REKLAMA
Telewizor zaburza rozwój funkcji językowych
Od dawna wiemy, że dzieci rozwijają mowę poprzez słuchanie rodziców. Niestety, gdy telewizor jest włączony, rzadziej odzywają się oni do niemowląt.
Na potrzeby badania, opublikowanego w magazynie „Journal of Children and Media”, analizie poddano zachowanie rodziców niemowląt liczących 12, 24 i 36 miesięcy. Obserwowano ich przez godzinę, a przez połowę tego czasu w tle włączony był telewizor.
Jak podają autorzy badania, podczas gdy telewizor był włączony, zarówno ilość słów i wyrażeń, jak i liczba nowych słów wypowiadanych przez rodziców, była niższa, niż gdy urządzenie było wyłączone. Biorąc pod uwagę fakt, że rozwój mowy dziecka jest nierozerwalnie powiązany z językiem rodziców, włączenie telewizora podczas zabawy z malcem może okazać się dla niego niekorzystne.
Z ostatnich badań wynika, że typowe amerykańskie dziecko poniżej 24 miesiąca życia ma kontakt z telewizją przez ok. 5,5 godziny dziennie. Skutki takich nawyków mogą być istotne dla jego rozwoju.
Autorka najnowszego badania, Tiffany Pempek, mówi, że zarówno nowa, jak i poprzednie analizy potwierdziły negatywny wpływ telewizji na interakcje rodzic – dziecko. Przypuszczać można, że programy telewizyjne dla osób dorosłych spowalniają rozwój niemowląt, dlatego powinniśmy unikać zerkania na ekran w czasie wspólnej zabawy. Należy pamiętać, że dzieci korzystają na aktywnym udziale rodziców w zabawie. Najlepiej, jeżeli wspólnie spędzonych chwil nie zakłóca dźwięk telewizora.
Co więcej, jak podają specjaliści z American Academy of Pediatrics, dzieci poniżej 2 roku życia w ogóle nie powinny spędzać czasu przed telewizorem. Dotyczy to także innych urządzeń wyposażonych w ekrany, takich jak smartfony czy tablety.
Dlaczego warto rozmawiać z dzieckiem?
50 lat badań doprowadziło do odkrycia, że dzieci pochodzące z biedniejszych rodzin i posiadające mniej wykształconych rodziców, wykazują uboższe zdolności językowe niż ich rówieśnicy. Jak tłumaczy psycholog ze Stanford University, Anne Fernald, podobna luka językowa pomiędzy biednymi i bogatymi dziećmi pojawia się już w okresie niemowlęcym. W swoich badaniach specjalistka ukazała, że różnice w zakresie słownictwa i przetwarzania języka w czasie rzeczywistym widoczne były już w wieku 18 miesięcy. W wieku 24 miesięcy luka rozwojowa pomiędzy dwiema grupami dzieci wynosiła ok. pół roku.
Prof. Fernald zidentyfikowała jedną możliwą przyczynę takiej rozbieżności. Przy pomocy specjalnej technologii, pozwalającej na całodniowe monitorowanie dzieci w ich środowisku domowym, Fernald i jej współpracownicy byli w stanie zaobserwować, jak dużo czasu rodzice spędzali na rozmowie z dzieckiem. Niemowlęta, które częściej słyszały głos rodzica, rozwinęły lepsze zdolności językowe i szybciej uczyły się nowych słów. Wyniki sugerują, że kierowanie mowy bezpośrednio do dziecka, a nie do innych osób w pomieszczeniu, wpływa pozytywnie na zdolność przetwarzania języka przez dziecko, co skutkuje skuteczniejszą nauką słownictwa w późniejszych miesiącach życia.
Zespół badawczy pod przewodnictwem prof. Fernald prowadzi obecnie kolejne badanie z udziałem hiszpańskojęzycznych matek pochodzących z San Jose w Kalifornii. Program ten ma na calu nauczenie Latynosek, w jaki sposób wspomagać rozwój mózgu dziecka, i pokazanie im, jak angażować językowo niemowlęta. Chociaż na razie udało im się uzyskać jedynie dane dotyczące 32 rodzin, wyniki są obiecujące. Dzięki programowi matki częściej komunikują się z dziećmi i używają języka wyższej jakości w stosunku do swoich 18-miesięcznych dzieci niż kobiety z grupy kontrolnej. Jak podaje Fernald, najbardziej ekscytujące jest to, że dzieci bardziej zaangażowanych matek rozwijają bogatsze słownictwo i skuteczniej przetwarzają mowę.