
Wiele mówi się i pisze o kobiecych nowotworach, takich jak rak piersi i szyjki macicy. Niestety wciąż mało uwagi zwracamy na nowotwory jajnika, które są trudne do stwierdzenia i niezwykle groźne. Co powinniśmy wiedzieć o tej niebezpiecznej chorobie?
REKLAMA
Rak jajnika mało znanym, lecz groźnym problemem
Dzięki licznym kampaniom społecznym doskonale wiemy, jak przeprowadzić samobadanie piersi. Zdajemy sobie także sprawę z przebiegu terapii nowotworu piersi czy szyjki macicy. Niestety tego samego powiedzieć nie można o raku jajnika. Schorzenie to na początku przebiegać może bezobjawowo, co znacznie utrudnia diagnozę i opóźnia leczenie. Tymczasem rzadko mówi się o zagrożeniu, jakie stanowi rak jajnika.
Dzięki licznym kampaniom społecznym doskonale wiemy, jak przeprowadzić samobadanie piersi. Zdajemy sobie także sprawę z przebiegu terapii nowotworu piersi czy szyjki macicy. Niestety tego samego powiedzieć nie można o raku jajnika. Schorzenie to na początku przebiegać może bezobjawowo, co znacznie utrudnia diagnozę i opóźnia leczenie. Tymczasem rzadko mówi się o zagrożeniu, jakie stanowi rak jajnika.
Zdaniem Elżbiety Pożarowskiej, warszawskiej psycholog i psychoterapeutki, choroba nowotworowa jajników wpływa na płodność i życie seksualne kobiety, a więc na istotne sfery jej funkcjonowania. Z badań wynika, że niemalże połowa osób cierpiących na nowotwory ma także do czynienia z depresją. Dlatego, zdaniem specjalistki, kobiety, u których diagnozuje się raka jajnika, powinny skorzystać z konsultacji z psychologiem, który pomoże im oswoić się z chorobą i pokaże, jak z nią walczyć. Terapia nowotworu jest procesem długim i trudnym, a psycholog jest w stanie pomóc chorej w momentach, gdy doświadczy ona braku kontroli nad własnym życiem lub nie będzie chciała poruszać tego tematu w rozmowie z najbliższymi.
Jak rozpoznać raka jajnika?
Pod terminem rak jajnika kryje się kilka różnych typów nowotworu, rozwijających się z komórek jajnika. Guz najczęściej wykształca się z komórek nabłonkowych. Znacznie rzadziej mamy do czynienia z rakiem jajnika rozwijającym się w jego wnętrzu. Jak tłumaczą specjaliści, większość przypadków nowotworu diagnozuje się w 3 stadium, a więc w momencie, gdy rozprzestrzenia się poza miednicę lub do węzłów chłonnych.
Pod terminem rak jajnika kryje się kilka różnych typów nowotworu, rozwijających się z komórek jajnika. Guz najczęściej wykształca się z komórek nabłonkowych. Znacznie rzadziej mamy do czynienia z rakiem jajnika rozwijającym się w jego wnętrzu. Jak tłumaczą specjaliści, większość przypadków nowotworu diagnozuje się w 3 stadium, a więc w momencie, gdy rozprzestrzenia się poza miednicę lub do węzłów chłonnych.
Ryzyko zachorowania związane jest z cyklem menstruacyjnym kobiety i rodzinną historią medyczną. Im więcej owulacji ma na koncie dana osoba, tym większe jest ryzyko raka jajnika. Dlatego też wczesne pojawienie się miesiączek, późna menopauza i brak ciąż zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania. Ok. 10% przypadków schorzenia warunkowanych jest genetycznie. Dlatego też sugeruje się, aby chore kobiety poddawały się badaniom krwi w kierunku obecności zmutowanego genu BRCA1 i BRCA2. Jeżeli wynik jest pozytywny, testy wykonać można także wśród dzieci i rodzeństwa pacjentki.
Pomimo usilnych starań naukowców nie posiadamy skutecznego testu diagnostycznego dla raka jajnika. Badania krwi i diagnostyka obrazowa (USG, tomografia komputerowa i badanie radiologiczne) są niedokładne i prowadzić mogą do zabiegów wśród kobiet, które ich nie potrzebują. Diagnozę często stawia się na podstawie zaobserwowanych objawów i badania fizykalnego. Następnie wykorzystuje się techniki obrazowania.
Objawy, jeżeli już się pojawiają, są niespecyficzne. Mogą obejmować zmęczenie, szybkie osiąganie sytości, obrzęk brzucha i nóg, spłycenie oddechu, ból brzucha, zmiany w funkcjonowaniu jelit i pęcherza. Badacze sugerują, że zanim postawiona zostanie ostateczna diagnoza, typowy pacjent trafia do 3 różnych lekarzy.
Jak leczyć raka jajnika i zapobiegać mu?
Leczenie raka jajnika przeważnie opiera się na zabiegu chirurgicznym i chemioterapii. Kolejność czynności określana jest przez onkologa. Zabieg obejmować może usunięcie jajników i jajowodów, macicy oraz biopsję węzłów chłonnych. Dotyczyć może także innych organów zaangażowanych w chorobę, na przykład jelita cienkiego, jelita grubego, wątroby, śledziony czy żołądka.
Leczenie raka jajnika przeważnie opiera się na zabiegu chirurgicznym i chemioterapii. Kolejność czynności określana jest przez onkologa. Zabieg obejmować może usunięcie jajników i jajowodów, macicy oraz biopsję węzłów chłonnych. Dotyczyć może także innych organów zaangażowanych w chorobę, na przykład jelita cienkiego, jelita grubego, wątroby, śledziony czy żołądka.
To, w jaki sposób można zapobiec rakowi jajnika, nie jest do końca jasne. Istnieją jednak metody zmniejszające ryzyko schorzenia. Na przykład w badaniach zauważono, że kobiety, które przyjmowały tabletki antykoncepcyjne przez ponad 10 lat, obarczone były mniejszym ryzykiem raka jajnika. Specjaliści są zdania, że ryzyko zachorowania zmniejsza także podwiązanie jajowodów lub ich usunięcie. Chociaż usunięcie jajników zmniejsza prawdopodobieństwo nowotworu, wiąże się z większym ryzykiem śmierci w wyniku chorób serca i z innych przyczyn.