https://www.flickr.com/photos/cathedraljack/12108457804 by JackPeasePhotography / CC BY 2.0

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej jest schorzeniem zakaźnym. Chociaż przeważnie dotyka małych dzieci i niemowląt, możliwe jest także zachorowanie w późniejszym wieku, a nawet w dorosłości. Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej wywoływana jest przez różnego rodzaju enterowirusy. Nie można jej zapobiec poprzez szczepienia, jednak dzięki kilku prostym krokom, można zminimalizować ryzyko zachorowania.

REKLAMA
Po czym poznać chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej?
Wśród pierwszych objawów najczęściej wymienia się gorączkę, zmniejszony apetyt, ból gardła i złe samopoczucie. Po 1-2 dniach od pojawienia się gorączki można zaobserwować bolesne pęcherze w jamie ustnej. Natomiast na dłoniach i stopach rozwinąć się może wysypka charakteryzująca się płaskimi czerwonymi plamami. Czasem dolegliwość ta dotyka także kolan, łokci i pośladków.
W większości przypadków schorzenie nie jest niebezpieczne i niemalże wszyscy pacjenci dochodzą do siebie samoistnie po 7-10 dniach. Czasem pojawiają się jednak powikłania. Do najczęstszych należą odwodnienie i ból podczas połykania. Rzadkie lecz poważne powikłania mają miejsce, gdy choroba dotyka mózgu. W niektórych przypadkach dojść może do wirusowego zapalenia opon mózgowych, objawiającego się gorączką, bólem głowy, sztywnością karku i bólem pleców, lub zagrażającego życiu zapalenia mózgu.
W jaki sposób można zarazić się chorobą?
Wirusy powodujące chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej znajdują się w wydzielinie nosa i gardła, płynie z pęcherzy oraz kale. Chorobą zarazić się można poprzez kontakt z wydzieliną, przytulanie, całowanie, używanie tych samych szklanek i sztućców co osoba zakażona, kaszel lub kichanie, a także kontakt z kałem, na przykład podczas zmieniania pieluch. Niebezpieczne jest również dotykanie powierzchni, na których znajduje się wirus.
Wirus najsilniej przenosi się w pierwszym tygodniu choroby. Jednak chory zaraża także przez długi czas po ustąpieniu objawów. Wiele osób, w szczególności dorosłych, może roznosić wirusa pomimo braku widocznych symptomów chorobowych.
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej najczęściej dotyka dzieci do 5 roku życia. Gdy ulegną zakażeniu, rozwijają odporność na konkretny rodzaj wirusa, który powoduje infekcję. Jednak choroba rozwija się w wyniku kontaktu z różnymi wirusami, dlatego czasem starsze dzieci i osoby dorosłe ponownie zapadają na chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej.
Jak zapobiegać chorobie i ją leczyć?
Z objawami choroby poradzić sobie można za sprawą leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Ważne jest, aby pić dużo płynów celem uniknięcia odwodnienia. Nie należy podawać choremu kwaśnych ani pikantnych potraw czy napojów, ponieważ mogą one uczynić dolegliwości chorobowe bardziej dotkliwymi. Aby ulżyć choremu warto podawać mu lody lub sorbety, a także zimne napoje, takie jak mleko lub woda. Powinien on spożywać miękkie pokarmy niewymagające długiego żucia i płukać jamę ustną ciepłą wodą po posiłkach. Jeżeli dziecko jest w stanie przepłukać jamę ustną bez połykania płynu, można zastosować ciepłą wodę z łyżeczką soli. Mikstura taka umożliwia złagodzenie bólu i stanu zapalnego w ustach oraz gardle.
Chociaż nie mamy szczepionki chroniącej przed schorzeniem, możliwe jest zmniejszenie ryzyka zakażenia poprzez przestrzeganie kilku zasad, jak np. częste mycie rąk mydłem i wodą - przede wszystkim po zmianie pieluch oraz przed gotowaniem i jedzeniem, unikanie dotykania oczu, nosa i ust nieumytymi dłońmi, unikanie bliskiego kontaktu (całowania, przytulania i dzielenia się sztućcami) z zakażonymi osobami oraz dezynfekcję często dotykanych powierzchni, takich jak zabawki czy klamki, w szczególności, gdy jeden z domowników jest chory. W przypadku braku dostępu do wody i mydła użyć można chusteczek nawilżonych lub specjalnego żelu chroniącego przed zarazkami.
Podczas choroby należy ograniczyć kontakt dziecka z innymi ludźmi – nie powinno chodzić do przedszkola czy szkoły, dopóki gorączka nie ustąpi, a jama ustna się nie zagoi. Ważne jest także, aby zaznajomić dziecko z zasadami odpowiedniej higieny. Należy nauczyć je, aby nie wkładało brudnych rąk, palców i innych przedmiotów do ust.