https://www.flickr.com/photos/zivkovic/6892578155 by Zdenko Zivkovic / CC BY 2.0

Ogólnokrajowa ankieta szwedzkich anestezjologów wykazała małą świadomość na temat skutków ubocznych grożących pacjentom po operacji. Czy oznacza to większe zagrożenie dla pacjentów?

REKLAMA
Skutki uboczne narkozy
Operacja i narkoza są bezpieczniejsze i skuteczniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Pomimo tego należy mieć świadomość niewielkich skutków ubocznych wynikających z narkozy, takich jak ból, mdłości pooperacyjne i utrzymujące się uczucie osłabienia. Zdarzają się także zaburzenia układu krążenia, depresja oddechowa, uszkodzenia nerwów, hipotermia lub przywrócenie świadomości w czasie operacji.
Lekarze wprawdzie skupiają się na zmniejszaniu skutków ubocznych, aby zadbać o zdrowie i dobre samopoczucie pacjenta, jednak mniej uwagi przykładają do poznawczych skutków ubocznych związanych z narkozą, np. poirytowania, delirium pooperacyjnego czy pooperacyjnych dysfunkcji poznawczych.
Poznawcze skutki uboczne narkozy mają duży wpływ na poziom opieki, długość pobytu w szpitalu oraz na postrzeganą przez pacjenta jakoś opieki. Dzieci, osoby starsze i pacjenci podatni na zaburzenia poznawcze są grupami najwyższego ryzyka. Wcześniejsze badania wykazały, że dostosowanie podawanej narkozy z użyciem monitoringu EEG pomaga zmniejszyć ryzyko zaburzenia funkcji poznawczych u pacjenta po operacji.
O co martwi się anestezjolog?
Grupa naukowców z Instytutu Karolinska w Sztokholmie chciała zbadać, jakie metody stosuje się w celu oceny i diagnozy zaburzeń poznawczych oraz czy używany jest monitoring EEG przez personel w Szwecji. Ankieta pokazała, że mimo obecności sprzętu do monitoringu w połowie szpitali, w których pracowali respondenci, używane były one w około 20% przypadków pacjentów z grup podwyższonego ryzyka.
Badacze odkryli również, że anestezjolodzy skupiają się głównie na tym, czy pacjent pamiętał ból związany z operacją – 80% z nich najbardziej martwi się właśnie o to. Natomiast mniej niż 40% anestezjologów oceniło zaburzenia poznawcze jako najbardziej niepożądany skutek.
Dlaczego zapobieganie zaburzeniom poznawczym i leczenie ich nie jest istotne dla anestezjologa?
Szwedzcy anestezjolodzy (zobacz, jacy anestezjolodzy przyjmuja w Polsce: http://ranking.abczdrowie.pl/c/17,anestezjolog) określili wagę oceny ryzyka, zapobiegania i radzenia sobie z delirium pooperacyjnym oraz pooperacyjnymi zaburzeniami poznawczymi jako niską. Zdaniem profesora Jana G. Jakobssona, jednego z autorów pracy, reguły postępowania w takich przypadkach rzadko były wcielane w życie. Podkreślił on, że respondenci byli sceptycznie nastawieni do wartości monitoringu EEG. Wynika to prawdopodobnie z tego, że Szwedzka Komisja ds. Oceny Sprzętu Medycznego negatywnie oceniła te urządzenia. Nastawienie jest zupełnie inne w Wielkiej Brytanii – tam popiera się stosowanie monitoringu EEG u pacjentów z grupy ryzyka.
Według naukowców wyniki udowadniają, że należy rozwijać wiedzę personelu medycznego na temat czynników ryzyka, zapobiegania zaburzeniom poznawczym i radzenia sobie z nimi. Anestezjolodzy są znacznie bardziej ostrożni w przypadku ewentualnego odczucia bólu przez pacjenta lub spowodowania u niego paraliżu, ponieważ wiąże się z tym negatywny rozgłos dla personelu medycznego i szpitala. Rozdrażnienie pooperacyjne czy dezorientacja wywołują mniejszy rozgłos i dlatego uważane są za mniej priorytetowe.
Badacze przyznają jednak, że nie jest możliwe stwierdzenie, czy wyniki całkowicie odzwierciedlają poglądy personelu medycznego w Szwecji. Po pierwsze, wskaźnik reakcji wśród anestezjologów był niski. Po drugie, ankieta nie zawierała pytania na temat tego, czy respondenci czynnie praktykują zawód. Mimo tego naukowcy uważają, że profil obecnej praktyki medycznej wynikający z badań powinien być dość wiarygodny, ponieważ zostało przeanalizowanych ponad tysiąc ankiet.
W innych badaniach, opublikowanych na łamach „Medical News Today”, przeanalizowano, co dzieje się z mózgiem, kiedy wraca on do normalnego funkcjonowania po zastosowaniu narkozy. Takie i przyszłe odkrycia mogą pomóc pacjentom, którzy cierpią z powodu skutków ubocznych lub komplikacji powstałych w wyniku zastosowania narkozy.