
Starasz się żyć zdrowo? Liczysz kalorie, regularnie ćwiczysz i zawsze pozbywasz się żółtka, kiedy robisz omlet? Może już czas, żeby włączyć żółtko do diety. Zdaniem dietetyków spożywanie całych jaj nie podnosi ryzyka chorób serca, a może eliminując je z diety, rezygnujemy z wielu zalet dla zdrowia.
REKLAMA
Skąd przekonanie o szkodliwym wpływie jaj na zdrowie?
Żółtko oraz inne źródła nasyconych tłuszczów i cholesterolu zalała fala krytyki po badaniach przeprowadzonych przez Nikolaja Anichkova na początku XX wieku. Anichkov karmił króliki czystym cholesterolem i odnotował, że ich arterie zostały zatkane płytką miażdżycową, co doprowadziło do hipotezy, że cholesterol powoduje choroby serca. Jednak od tamtej pory często pojawiają się pytania na temat tego, jak bardzo są one ze sobą związane. Eksperci krytycznie oceniają eksperyment Anichkova, ponieważ organizm królika jest zupełnie inny od ludzkiego, a cholesterol nie występuje w diecie tych zwierząt.
Żółtko oraz inne źródła nasyconych tłuszczów i cholesterolu zalała fala krytyki po badaniach przeprowadzonych przez Nikolaja Anichkova na początku XX wieku. Anichkov karmił króliki czystym cholesterolem i odnotował, że ich arterie zostały zatkane płytką miażdżycową, co doprowadziło do hipotezy, że cholesterol powoduje choroby serca. Jednak od tamtej pory często pojawiają się pytania na temat tego, jak bardzo są one ze sobą związane. Eksperci krytycznie oceniają eksperyment Anichkova, ponieważ organizm królika jest zupełnie inny od ludzkiego, a cholesterol nie występuje w diecie tych zwierząt.
Mimo wszystko badania te spowodowały nagonkę na produkty o wysokiej zawartości tłuszczów i cholesterolu. Badacz Ancel Keys stał się sławny w latach 50. z powodu odkryć, które najprawdopodobniej wpłynęły na obecne poglądy na temat tłuszczów. Keys zbadał przeciętne diety populacji z 7 różnych krajów i ustalił, że sposób odżywiania bogaty w tłuszcz zwierzęcy wpływał na rozwój chorób serca. Jednak jego analiza była błędna. Zgromadzone dane pokazywały związek pomiędzy tłuszczem a chorobą serca, ale Keys nie był w stanie udowodnić, że związek ten jest przyczynowy. Co więcej, śmiertelność związana z chorobami serca w populacjach, które spożywały najwięcej tłuszczów zwierzęcych, była wyższa, zgony spowodowane innymi czynnikami były niższe, ale ogólna długość życia była wyższa.
Żółtko zdrowiu niestraszne?
Na szczęście pojawiły się bardziej szczegółowe badania w ostatnich latach. W 2010 roku w amerykańskim czasopiśmie „The American Journal of Clinical Nutrition” opublikowano dane z 21 różnych źródeł, które ustaliły, że tłuszcze nasycone nie są powiązane z podwyższonym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca (o chorobie niedokrwiennej serca przeczytasz w artykule: http://portal.abczdrowie.pl/choroba-niedokrwienna-serca), udaru czy choroby układu krążenia. Co więcej, magazyn „Time” wycofał stwierdzenie z artykułu z 1984 roku, w którym stwierdzono, że jajka i inne wysokotłuszczowe pokarmy są niebezpieczne, oraz zachęcano czytelników do jedzenia masła zamiast margaryny.
Na szczęście pojawiły się bardziej szczegółowe badania w ostatnich latach. W 2010 roku w amerykańskim czasopiśmie „The American Journal of Clinical Nutrition” opublikowano dane z 21 różnych źródeł, które ustaliły, że tłuszcze nasycone nie są powiązane z podwyższonym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca (o chorobie niedokrwiennej serca przeczytasz w artykule: http://portal.abczdrowie.pl/choroba-niedokrwienna-serca), udaru czy choroby układu krążenia. Co więcej, magazyn „Time” wycofał stwierdzenie z artykułu z 1984 roku, w którym stwierdzono, że jajka i inne wysokotłuszczowe pokarmy są niebezpieczne, oraz zachęcano czytelników do jedzenia masła zamiast margaryny.
Ciągle nurtuje jednak pytanie: co jest prawdziwą przyczyną chorób serca? Niektórzy naukowcy sugerują, że odpowiedzialne za nie są stany zapalne powodowane przewlekłymi okresami stresu i spożyciem zbyt dużej ilości olejów warzywnych i przetworzonych węglowodanów. Innymi słowy należy ograniczać żywność przetworzoną, aby zadbać o serce.
Zalety spożywania jaj
Jeżeli unikasz jedzenia jaj, tracisz wiele właściwości odżywczych, które oferują. Jajka, a zwłaszcza żółtko, są bogate w witaminę A, która świetnie wpływa na zdrowie skóry, zawierają dużo witamin z grupy B dających energię oraz cholinę, która wspomaga mózg, mięśnie i zdrową ciążę. Tłuszcz nasycony w żółtku jest także konieczny do produkcji hormonów oraz wchłaniania witamin i minerałów.
Jeżeli unikasz jedzenia jaj, tracisz wiele właściwości odżywczych, które oferują. Jajka, a zwłaszcza żółtko, są bogate w witaminę A, która świetnie wpływa na zdrowie skóry, zawierają dużo witamin z grupy B dających energię oraz cholinę, która wspomaga mózg, mięśnie i zdrową ciążę. Tłuszcz nasycony w żółtku jest także konieczny do produkcji hormonów oraz wchłaniania witamin i minerałów.
Żółtka jaj zawierają 90% wapnia, żelaza, fosforu, cynku, tiaminy, kwasu foliowego, witamin B6 i B12 całego jaja. Oprócz wspomnianej już choliny, są świetnym źródłem luteiny i zeaksantyny. Te dwie substancje odżywcze to antyoksydanty, które chronią oczy i obniżają ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej.
Czy istnieje ryzyko związane ze spożyciem jaj?
Istnieje, ale nie dla wszystkich. Przykładowo, zaleca się ograniczenie spożycia jaj w przypadku diabetyków i osób z hipercholesterolemią rodzinną (http://portal.abczdrowie.pl/hipercholesterolemi). Dla osób, które martwią się o figurę: spożycie całych jaj nie spowoduje przybierania na wadze pomimo zawartości tłuszczu – należy jednak kontrolować ogólną ilość kalorii. W przypadku, kiedy chcesz stracić na wadze i ograniczyć ilość kalorii, lepiej jednak wybierać białko jajka, ponieważ żółtko to średnio 6 gramów tłuszczu i 54 kalorie. W razie wątpliwości pomocna jest konsultacja z dietetykiem, który indywidualnie ustali, jaka jest odpowiednia równowaga pomiędzy wyborami żywnościowymi a zdrowiem.
Istnieje, ale nie dla wszystkich. Przykładowo, zaleca się ograniczenie spożycia jaj w przypadku diabetyków i osób z hipercholesterolemią rodzinną (http://portal.abczdrowie.pl/hipercholesterolemi). Dla osób, które martwią się o figurę: spożycie całych jaj nie spowoduje przybierania na wadze pomimo zawartości tłuszczu – należy jednak kontrolować ogólną ilość kalorii. W przypadku, kiedy chcesz stracić na wadze i ograniczyć ilość kalorii, lepiej jednak wybierać białko jajka, ponieważ żółtko to średnio 6 gramów tłuszczu i 54 kalorie. W razie wątpliwości pomocna jest konsultacja z dietetykiem, który indywidualnie ustali, jaka jest odpowiednia równowaga pomiędzy wyborami żywnościowymi a zdrowiem.