
Osoby z pewną mutacją genetyczną mają większe prawdopodobieństwo popełnienia samobójstwa – badania na podstawie autopsji wykazały, że gen nazywany SKA2 był mniej aktywny w mózgach osób z chorobą psychiczną, które popełniły samobójstwo. Co więcej, mniejsza aktywność tego genu wystąpiła także w próbkach krwi pobranych od osób, które miały myśli samobójcze.
REKLAMA
Diagnozowanie potencjalnych samobójców
Badania, przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Johna Hopkinsa, były połączeniem badań sekcji zwłok, przekrojowych oraz kohortowych. Autorzy odnotowali, że roczny wskaźnik samobójstw w Stanach Zjednoczonych przez ostatnie 60 lat był bardzo niestabilny i wynosił 10–12 samobójstw na 100 tysięcy ludzi. W Polsce liczba samobójstw wzrosła w porównaniu do lat wcześniejszych – w 2013 roku życie odebrało sobie ponad 6 tysięcy osób. W 2012 liczba ta była mniejsza o około 2 tysiące. Badacze z USA chcieli obniżyć wskaźnik samobójstw o 20% w przeciągu 5 lat i w związku z tym szukali sposobu na identyfikację ludzi w grupie podwyższonego ryzyka.
Badania, przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Johna Hopkinsa, były połączeniem badań sekcji zwłok, przekrojowych oraz kohortowych. Autorzy odnotowali, że roczny wskaźnik samobójstw w Stanach Zjednoczonych przez ostatnie 60 lat był bardzo niestabilny i wynosił 10–12 samobójstw na 100 tysięcy ludzi. W Polsce liczba samobójstw wzrosła w porównaniu do lat wcześniejszych – w 2013 roku życie odebrało sobie ponad 6 tysięcy osób. W 2012 liczba ta była mniejsza o około 2 tysiące. Badacze z USA chcieli obniżyć wskaźnik samobójstw o 20% w przeciągu 5 lat i w związku z tym szukali sposobu na identyfikację ludzi w grupie podwyższonego ryzyka.
Naukowcy próbowali ustalić związki w ekspresji genu w tkance mózgu osób, które popełniły samobójstwo, w porównaniu z osobami, które nie odebrały sobie życia. Następnie oszacowano, czy będą one obecne w próbkach krwi oraz czy poziom będzie podwyższony w okresach stresu i lęku. Zmierzono również hormon nazywany kortyzolem u małej grupy badanych i przyjrzano się jego związkowi z myślami samobójczymi oraz stopniem ekspresji genu.
Rola kortyzolu jest kluczowa w naszym życiu, ponieważ hormon ten odpowiada za reakcje na każdego rodzaju stres, np. emocjonalny, związany z chorobą czy przemęczeniem. Problem polega na tym, że poziom kortyzolu może być różny z dnia na dzień – najwyższy jest po przebudzeniu, a najniższy przed pójściem spać, zwiększa się też w wyniku stresujących sytuacji.
Szczegóły i wyniki badań
Naukowcy wykonali szerokie badania metylacji DNA w próbkach tkanki mózgowej 98 osób, które popełniły samobójstwo, i porównali je z próbkami pobranymi od osób, które zmarły z innych przyczyn. U wszystkich 98 osób występowały głęboka depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe (http://portal.abczdrowie.pl/zaburzenie-afektywne-dwubiegunowe) lub schizofrenia.
Naukowcy wykonali szerokie badania metylacji DNA w próbkach tkanki mózgowej 98 osób, które popełniły samobójstwo, i porównali je z próbkami pobranymi od osób, które zmarły z innych przyczyn. U wszystkich 98 osób występowały głęboka depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe (http://portal.abczdrowie.pl/zaburzenie-afektywne-dwubiegunowe) lub schizofrenia.
Kolejnym krokiem było pobranie krwi innych pacjentów z kolejnych 3 badań: 22 próbki nastolatków i dorosłych, których rodzic cierpiał na chorobę psychiczną, 325 próbek z Centrum Badań Prewencji, 51 próbek od kobiet w ciąży, które wcześniej cierpiały z powodu głębokiej depresji lub zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Wyniki próbek osób z myślami samobójczymi porównano z osobami, które takich myśli nie miały.
Naukowcy odkryli, że gen SKA2 był mniej aktywny u osób, które odebrały sobie życie, w porównaniu z innymi. Metylacja DNA, która spowalnia aktywność genu, była odpowiednio wyższa. Była ona wyższa też w próbkach krwi pacjentów z myślami samobójczymi. Poziom kortyzolu po przebudzeniu był również wyższy u osób z myślami samobójczymi.
W związku z wynikami badań naukowcy twierdzą, że SKA2 ma znaczenie w etiologii samobójstwa i zachowań samobójczych. Wczesne badania osób w grupie ryzyka prawdopodobnie są możliwe, biorąc pod uwagę identyfikację grup ryzyka, proaktywne leczenie oraz redukcję stresu i lęku.
Obecne badania wiążą się z pewnymi ograniczeniami. Przykładowo, u wszystkich osób, które popełniły samobójstwo, zdiagnozowano chorobę psychiczną – ten i inne mylące czynniki mogły mieć wpływ na różnicę w poziomach SKA2. Powstają też pytania na temat użyteczności ewentualnego testu na wykazanie ryzyka samobójstwa. Zakłada się, że taki test byłby dobrowolny, więc osoby rozważające samobójstwo najprawdopodobniej nie poddadzą się takiemu badaniu. Mimo wszystko uważa się, że test może być przydatny w innych sytuacjach lub w połączeniu z innymi badaniami.
Masz myśli samobójcze? Nie jesteś sam
Jeżeli rozważasz odebranie sobie życia, możesz zwrócić się do ludzi, którzy chcą pomóc: porozmawiaj z przyjacielem, członkiem rodziny lub inną osobą, której ufasz – mogą one zapewnić ci wsparcie, którego potrzebujesz. Możesz skorzystać także z telefonu zaufania, wszelkie niezbędne informacje znajdziesz na stronie internetowej: http://www.samobojstwo.pl/.
Jeżeli rozważasz odebranie sobie życia, możesz zwrócić się do ludzi, którzy chcą pomóc: porozmawiaj z przyjacielem, członkiem rodziny lub inną osobą, której ufasz – mogą one zapewnić ci wsparcie, którego potrzebujesz. Możesz skorzystać także z telefonu zaufania, wszelkie niezbędne informacje znajdziesz na stronie internetowej: http://www.samobojstwo.pl/.
Więcej o samobójstwie przeczytasz w artykule: http://portal.abczdrowie.pl/samobojstwo.