
O diecie bezglutenowej stało się ostatnio bardzo głośno – coraz więcej supermarketów i sklepów ze zdrową żywnością oferuje produkty niezawierające tego składnika. Czym jednak jest dieta bezglutenowa i kto powinien ją stosować?
REKLAMA
Dieta bezglutenowa, czyli jaka?
Zanim przejdziemy do wyjaśnienia, czym jest dieta bezglutenowa, należy bliżej przyjrzeć się jej przyczynie – glutenowi. Gluten to rodzaj białka, ale nie znajduje się on w mięsie czy jajach, a w różnych rodzajach zbóż. Według specjalisty, dieta bezglutenowa polega na eliminacji żywności zawierającej gluten. Podczas jej stosowania bezwzględnie zabrania się spożywania produktów zawierających:
- Pszenicę;
- Żyto;
- Jęczmień;
- Owies;
- Pszenżyto;
- Orkisz.
„Podstawowym założeniem jest zastąpienie wszystkich produktów wytworzonych z tradycyjnych zbóż bezglutenowymi odpowiednikami. Są one wyprodukowane z surowców naturalnie bezglutenowych lub na drodze technologicznej. Do naturalnie bezglutenowych zbóż należy m.in. kasza gryczana, jaglana, kukurydziana, ryż oraz amarantus” – wyjaśnia mgr Alicja Golonka z Gabinetu Dietetycznego „Proporcja” w Skawinie. Zobac zprofil eksperta w rankingu abcZdrowie.pl: http://ranking.abczdrowie.pl/d/71816,alicja-golonka.
Zanim przejdziemy do wyjaśnienia, czym jest dieta bezglutenowa, należy bliżej przyjrzeć się jej przyczynie – glutenowi. Gluten to rodzaj białka, ale nie znajduje się on w mięsie czy jajach, a w różnych rodzajach zbóż. Według specjalisty, dieta bezglutenowa polega na eliminacji żywności zawierającej gluten. Podczas jej stosowania bezwzględnie zabrania się spożywania produktów zawierających:
- Pszenicę;
- Żyto;
- Jęczmień;
- Owies;
- Pszenżyto;
- Orkisz.
„Podstawowym założeniem jest zastąpienie wszystkich produktów wytworzonych z tradycyjnych zbóż bezglutenowymi odpowiednikami. Są one wyprodukowane z surowców naturalnie bezglutenowych lub na drodze technologicznej. Do naturalnie bezglutenowych zbóż należy m.in. kasza gryczana, jaglana, kukurydziana, ryż oraz amarantus” – wyjaśnia mgr Alicja Golonka z Gabinetu Dietetycznego „Proporcja” w Skawinie. Zobac zprofil eksperta w rankingu abcZdrowie.pl: http://ranking.abczdrowie.pl/d/71816,alicja-golonka.
Dietetyk podkreśla, że dietę bezglutenową stosuje się przede wszystkim w chorobach wywołanych glutenem, takimi jak celiakia (http://portal.abczdrowie.pl/celiakia), choroba Dühringa, nietolerancja glutenu oraz alergia na gluten. Jednak, paradoksalnie, wiele osób, które sięgają po produkty bezglutenowe, nie cierpią na żadną z tych chorób. Panuje powszechny pogląd, że ten rodzaj diety jest zdrowszy. Dla chorych na celiakię dieta bezglutenowa jest niezbędna, ale dla zdrowych osób może ona oznaczać niedobór niektórych witamin, minerałów oraz błonnika.
Wiele pełnych ziaren zawiera gluten, ale także bogactwo witamin z grupy B, żelaza, cynku, wapnia, magnezu i błonnika. Badania pokazują, że pełnoziarniste produkty, jako część zbilansowanej, zdrowej diety, mogą obniżać ryzyko chorób serca, cukrzycy typu 2 i niektórych rodzajów raka. Zaleca się więc, aby połowa spożywanych węglowodanów pochodziła z pełnoziarnistych produktów.
Celiakia – jak z nią żyć?
Szacuje się, że na celiakię choruje ok. 1% populacji – w Polsce jest to około 400 tysięcy osób. Przypadłość ta jest spowodowana anormalną reakcją układu odpornościowego na gluten i może wywołać uszkodzenie błony jelita cienkiego. Proces ten z kolei hamuje wchłanianie ważnych składników odżywczych.
Szacuje się, że na celiakię choruje ok. 1% populacji – w Polsce jest to około 400 tysięcy osób. Przypadłość ta jest spowodowana anormalną reakcją układu odpornościowego na gluten i może wywołać uszkodzenie błony jelita cienkiego. Proces ten z kolei hamuje wchłanianie ważnych składników odżywczych.
Objawy choroby to m.in.: biegunka, wzdęcia, utrata wagi, zmęczenie, osłabienie, anemia, ból kości i wysypka. Czasami zdarza się jednak, że choroba ma niewiele symptomów lub wręcz ich brak. Leczenie polega na całkowitej eliminacji z diety glutenu, co oznacza rezygnację z wielu powszechnie używanych w polskiej diecie produktów, takich jak chleb, płatki śniadaniowe, wiele rodzajów makaronu, produkty przetworzone zawierające gluten, a nawet piwo czy wódka zbożowa. Nie ma sensu pozbywanie się z diety tylko większości produktów, ponieważ nawet niewielkie ilości glutenu mogą uszkodzić jelito cienkie.
Nie oznacza to, że osoby chore na celiakię są skazane na nudę w kuchni do końca życia! Na rynku dostępnych jest mnóstwo produktów bezpiecznych, takich jak warzywa, owoce, jaja, ryby, mięso czy produkty mleczne. Co więcej, sprzedawanych jest wiele zamienników chleba, np. z mąki ryżowej lub ziemniaczanej oraz makarony ryżowe, kukurydziane czy quinoa. Przed zakupem należy upewnić się, że produkt jest całkowicie pozbawiony glutenu. Dla wielbicieli trunków alkoholowych jest też dobra wiadomość: wino nie zawiera glutenu, podobnie jak rum, koniak, brandy czy tequila.
Należy pamiętać również, że każdy produkt określony jako w „100% bezglutenowy” wcale nie musi być zdrowy. Dostępne w sklepach produkty mogą niestety zawierać duże ilości nasyconych tłuszczy, cholesterolu czy kalorii, ale nie oferować przy tym zbyt wielu składników odżywczych. Warto też zwrócić uwagę na owoce i warzywa mrożone lub z puszki, ponieważ w ich składzie zdarzają się dodatki zawierające gluten. Podobnie sytuacja wygląda z przetwarzanymi serami do smarowania lub smakowymi jogurtami.