https://www.flickr.com/photos/icanchangethisright/3781120071 by bradleygee / CC By 2.0

Drapanie swędzącego miejsca to prawdopodobnie najbardziej zadowalające uczucie znane człowiekowi, ale według nowego badania przeprowadzonego przez Washington University School of Medicine nie ma nic gorszego niż drapanie ze względu na wytwarzaną serotoninę, która wzmaga uczucie swędzenia.

REKLAMA

Dlaczego drapanie nie rozwiązuje problemu swędzenia? Badania opublikowane na łamach czasopisma naukowego Neuron przeprowadzone na myszach wyjaśniają, jak zapobiegać uczuciu swędzenia u ludzi, zwłaszcza tych, którzy cierpią na chroniczne swędzenie (dowiedz się, czym jest świąd: http://portal.abczdrowie.pl/co-to-jest-swiad). Powszechnie wiadomo, że drapanie blokuje uczucie swędzenia. Ból towarzyszący drapaniu tymczasowo odwraca uwagę mózgu od swędzenia. Co więcej, sygnały bólu przekazywane są do mózgu za pomocą komórek nerwowych, podobnie jak swędzenie.

Problem polega na tym, że odbierane sygnały bólu wywołują wytwarzanie przez mózg serotoniny w celu jego kontroli. Kiedy jednak neuroprzekaźnik rozprzestrzenia się od mózgu poprzez rdzeń kręgowy, może wpływać nie tylko na neurony bólu, ale i na komórki nerwowe powodujące odczucie swędzenia.

Rola serotoniny w blokowaniu bólu została dobrze zbadana, ale po raz pierwszy odkryto, że stymuluje ona swędzenie. Aby dokładnie przetestować działanie przekaźnika chemicznego, badacze wyhodowali szczep myszy, które nie posiadały genu wytwarzającego serotoninę. Tym i innym, zwykłym myszom wstrzyknięto substancję wywołującą swędzenie. Zwykłe myszy drapały się, a pozostałe nie wykazywały żadnych oznak swędzenia.

Następnie wstrzyknięto im serotoninę i dopiero wtedy wywołało to drapanie jako reakcję na składnik powodujący swędzenie. Dzięki temu stwierdzono, że uczucie bólu i swędzenia transmitowane są przez inne, ale powiązane ze sobą, kanały. Drapanie łagodzi uczucie swędzenia, powodując nieznaczny ból, ale kiedy organizm reaguje na ból, może to pogorszyć uczucie swędzenia.

Jednak czy zablokowanie serotoniny jest rozwiązaniem problemu chronicznego swędzenia? Naukowcy zaprzeczają. Serotonina wpływa na inne ważniejsze procesy rozwoju, starzenia i metabolizmu kości. Co więcej, jest hormonem szczęścia, co oznacza, że zwiększając jej poziom, można leczyć depresję. Zablokowanie serotoniny może niekorzystnie wpłynąć na organizm, a ludzie nie posiadaliby naturalnego sposobu kontroli bólu.

Lepszym rozwiązaniem byłaby lokalizacja komórek nerwowych, które przewodzą sygnały swędzenia do serotoniny w mózgu. Grupa naukowców pracowała nad komórkami nazywanymi neuronami GRPR i wyodrębniła receptor wykorzystywany przez serotoninę, w celu ich uaktywniania. Wynik osiągnięto poprzez podanie zastrzyku powodującego swędzenie myszom i w tym samym czasie aktywując różne receptory serotoniny w komórkach nerwowych. Udowodniono, że receptor 5HT1A jest kluczowy dla aktywacji neuronów wywołujących swędzenie w rdzeniu kręgowym.

W wyniku zablokowania receptora 5HT1A myszy drapały się mniej, co dodatkowo udowodniło ich uczestnictwo w wywoływaniu swędzenia. Zawsze zastanawiano się, co powoduje błędne koło drapania i bólu. Wyniki sugerują, że wydarzenia te odbywają się w tej kolejności – najpierw drapiemy się, co wywołuje uczucie bólu, następnie wytwarzana jest serotonina w celu jego kontroli, powodując przy tym inne reakcje organizmu – aktywację neuronów GRPR poprzez receptory 5HT1A.

Jak poradzić sobie ze swędzącą skórą? Jeżeli odczuwasz swędzenie, a nie zauważasz na skórze wysypki, sprawdź, czy skóra jest odpowiednio nawilżona. Wysuszona skóra bardzo często powoduje uczucie swędzenia, szczególnie po kąpieli. Jednakże chęć drapania może mieć inne przyczyny, takie jak kontakt z alergenem, np. wełną czy niektórymi mydłami. Wiosną kwitnące rośliny również wywołują swędzenie.

W takich przypadkach po umyciu skóry można położyć na niej plaster ogórka bez skórki, co wpływa na nią łagodząco. Przydatny jest również olejek kokosowy, który przechowywany w lodówce przybiera maślaną konsystencję. Można go stosować zaraz po wyjęciu z lodówki bezpośrednio na skórę, co łagodzi i lekko chłodzi skórę, a do tego dostarcza jej dawki antyoksydantów.

O swędzeniu skóry przeczytaj w artykule: http://portal.abczdrowie.pl/uciazliwe-swedzenie-skory.