http://pixabay.com/pl/stetoskop-medycznych-doktor-448614/ CC0 1.0

Z najnowszych danych wynika, że osoby po przebytej chorobie nowotworowej zmagają się z wędrówkami od lekarza do lekarza i mają utrudniony dostęp do badań kontrolnych. Według badań 1 na 4 pacjentów, którzy pokonali raka, ma problemy ze zdrowiem fizycznym, a 1 na 10 ze zdrowiem psychicznym. Inne badania pokazały, że 92 proc. kobiet z zaawansowanym rakiem piersi zgłosiło inne fizyczne dolegliwości, jednak mniej niż 30 proc. z nich było rehabilitowanych. Z czym na co dzień musi zmagać się były pacjent onkologiczny?

REKLAMA

Pokonałem raka – co dalej?

Pacjent po terapii nowotworowej jest w szczególnie delikatnej sytuacji, ponieważ nawet z pozoru niegroźne choroby, np. przeziębienie, mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia. W związku z tym lekarz rodzinny powinien być wyjątkowo czujny podczas badań kontrolnych. Tutaj pojawia się jednak problem: lekarz rodzinny nie zawsze wie, jak postąpić z byłym pacjentem onkologicznym. Często pacjenci odsyłani są do onkologa, mimo że dotyczą ich dolegliwości występujące już po wygranej z rakiem. Niestety według doświadczeń pacjentów pokonanie nowotworu nie oznacza końca walki z chorobą.

Kolejnym etapem po diagnozowaniu i leczeniu raka jest leczenie innych objawów i chorób występujących po nowotworze (dowiedz się więcej o sposobach leczenia raka: http://portal.abczdrowie.pl/jak-wyglada-chemioterapia). Leczenie przeziębienia, nadciśnienia czy reumatyzmu u byłych pacjentów onkologicznych wiąże się z dodatkowym ryzykiem dla lekarza rodzinnego, dlatego dochodzi do wysyłania pacjenta do specjalisty. Onkolodzy są natomiast zdania, że dalsze leczenie powinno odbywać się poza ośrodkiem specjalistycznym.

Dolegliwości pacjentów mogą wynikać z leczenia nowotworu lub samej choroby. Powszechne problemy to ból, zmęczenie czy zaburzenia układu nerwowego. W ich wyniku byli pacjenci onkologiczni mogą doświadczać trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, kąpiel, wykonywanie obowiązków domowych, prowadzenie samochodu czy nawet połykanie. Jeśli problemy te są nieleczone, mogą prowadzić do niepełnosprawności, niezdolności do pracy i zależności od innych osób. Badania pokazują, że niepełnosprawność fizyczna to jedna z głównych przyczyn emocjonalnych problemów osób, które pokonały raka. W takich przypadkach pacjent zwykle potrzebuje rehabilitacji, która łagodzi ból, poprawia funkcjonowanie i jakość życia.

Do kogo jednak ma zwrócić się pacjent onkologiczny? Z doświadczenia wynika, że do onkologa, jednak specjaliści nie są do końca pewni, kto powinien odpowiadać za leczenie pacjenta po terapii nowotworowej. Z jednej strony onkolodzy uważają takich pacjentów za wyleczonych, z drugiej – lekarz rodzinny często nie ma odpowiednich kompetencji czy poziomu wiedzy i po prostu nie jest pewien, jak ma postąpić. Poza tym lekarz rodzinny nie może wystawić skierowania na niektóre badania diagnostyczne mające na celu sprawdzanie stanu zdrowia pacjenta po wyleczeniu nowotworu.

W związku z potrzebą kolejnych wizyt u onkologa pojawiają się też koszty dojazdów – specjalistyczne ośrodki onkologiczne często znajdują się w innym mieście lub w zupełnie innej części kraju, niż mieszka pacjent. Specjaliści zdradzają, że zdarzają się przypadki, gdzie pacjent rezygnuje z terapii ponowotworowej, ponieważ ciągłe dojazdy przerastają budżet domowy.

To nie koniec problemów byłych pacjentów onkologicznych. Po remisji pojawiają się problemy psychologiczne – badania przeprowadzone na niemal 600 pacjentach chorych na chłoniaki nieziarniczne wykazały, że ponad 1/3 badanych wciąż ma objawy zespołu stresu pourazowego kilka lat po zdiagnozowaniu raka (więcej informacji o zespole stresu pourazowego znajdziesz na stronie: http://portal.abczdrowie.pl/zespol-stresu-pourazowego). Objawy zaburzenia lękowego powodują znaczne problemy w życiu osobistym, pracy i innych ważnych obszarach funkcjonowania.

Istnieje kilka rozwiązań, dla pacjentów z problemami emocjonalnymi, którzy pokonali raka:

1. Terapia behawioralno-poznawcza. Badania pokazują, że jest niezwykle efektywna i może pomóc nawet w przeciągu 10 spotkań.

2. Leki. Istnieją 2 rodzaje leków zalecanych dla pacjentów z zespołem stresu pourazowego – zoloft i paroksetyna.

3. Trening relaksacyjny i grupy wsparcia.