
Wytyczne dotyczące diety, mające na celu kontrolowanie ciśnienia krwi, zawsze skupiały się na ograniczeniu spożycia soli, jednak dodatkowy cukier w produktach przetworzonych może być ważniejszym czynnikiem wpływającym na nadciśnienie. Naukowcy uważają, że poziom cukru wpływa na kluczowy obszar mózgu, powodując przyspieszenie tętna i podwyższenie ciśnienia. Przeprowadzone przez nich badania nie wykazały powiązania pomiędzy spożyciem soli a wysokim ciśnieniem krwi.
Szkodliwy wpływ cukru
Badania przeprowadzone przez amerykańskich naukowców opublikowane na łamach czasopisma Open Heart pokazują, że nacisk na zmniejszenie sodu w diecie zalecany przez specjalistów w celu obniżenia ciśnienia jest mylny i niepoparty dowodami. „Dodatkowy cukier prawdopodobnie ma większy wpływ niż sód na nadciśnienie, a zwłaszcza fruktoza zwiększa ryzyko poprzez powodowanie dysfunkcji metabolicznej, skoków ciśnienia krwi, tętna, stanów zapalnych czy zwiększenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen” – piszą naukowcy.
DiNicolantonio, jeden z autorów badania, wprost twierdzi, że restrykcje dotyczące spożycia sodu są największym oszustwem w zaleceniach żywieniowych w historii. „Wszystkie badania sugerują, że 3-4 gramy sodu dziennie to poziom związany z najniższym ryzykiem chorób układu krążenia i umieralności, więc dlaczego zaleca się nam konsumować nie więcej niż 2,4 grama dziennie?” – tłumaczy.
Po przeprowadzeniu analizy dowodów naukowych oceniających wpływ zarówno spożycia soli, jak i cukru na nadciśnienie, naukowcy nie pozostawiają złudzeń, skąd pochodzi większość sodu w przeciętnej diecie (poznaj dietę odpowiednią na nadciśnienie: https://portal.abczdrowie.pl/dieta-srodziemnomorska-a-nadcisnienie). „Nie ma wątpliwości, że zmniejszenie spożywania produktów przetworzonych jest wysoce zalecane, ale argumenty badawcze mają mniej do czynienia z ograniczeniem sodu – który jest minimalnie powiązany z ciśnieniem krwi – a bardziej z wysoce rafinowanymi węglowodanami” – piszą autorzy badania.
Przedstawiony w pracy spadek ciśnienia krwi powiązany ze zmniejszonym spożyciem sodu wynosił najwyżej 4,8 mmHg. Naukowcy twierdzą, że nie jest jasne, czy taki spadek powiązany jest z pozytywnym wpływem na zdrowie. Co więcej, istnieją pewne dowody sugerujące, że zmniejszone spożycie sodu może mieć niekorzystny wynik kliniczny wśród pacjentów cierpiących na cukrzycę i zastoinową niewydolność serca.
Naukowcy podkreślają, że średnie spożycie sodu w krajach zachodnich (około 3,5-4 gramy dziennie) od 50 lat pozostaje dość stała pomimo dramatycznego wzrostu produktów przetworzonych. Naukowcy dopatrują się winy w cukrach, a zwłaszcza we fruktozie monosacharydowej, w rozwoju nadciśnienia.
Testy wykazały, że podawanie sacharozy szczurom stymuluje układ współczulny, co prowadzi do zwiększenia tętna, wydzielania się reniny czy zastoju sodu w nerkach – wszystkie te czynniki współdziałają, podnosząc ciśnienie krwi. „Kilkaset lat temu nadciśnienie było zjawiskiem nieznanym, a kiedy tylko zwiększyło się spożycie cukru, zwiększyła się także liczba osób cierpiących na nadciśnienie, otyłość i cukrzycę” – wyjaśnia DiNicolantonio.
Poprzednie badania pokazały, że w porównaniu z pacjentami spożywającymi mniej niż 10 proc. kalorii dodatkowego cukru, osoby pozyskujące cukry na poziomie 10-24,9 proc. są o 30 proc. bardziej narażone na śmierć z powodu chorób układu krążenia (dowiedz się, jak utrzymać prawidłowy poziom cukru: https://portal.abczdrowie.pl/dzieki-tym-nawykom-utrzymasz-zdrowy-poziom-cukru-we-krwi). Natomiast ci, którzy spożywają 25 proc. lub więcej kalorii w postaci dodatkowego cukru, wykazują nawet trzykrotnie większe ryzyko.
Co więcej, spożycie węglowodanów może w ciągu 8 tygodni wywołać wzrost ciśnienia skurczowego o 6,9 mm Hg i rozkurczowego o 5,6 mmHg. Po wykluczeniu badań finansowanych przez koncerny spożywcze wartości te są jeszcze wyższe i osiągają odpowiednio nawet 7,6 i 6,1 mmHg.
Zdaniem naukowców większość spożywanego przez nas sodu nie pochodzi z solniczki, podobnie większość spożywanego cukru nie pochodzi z cukierniczki – ograniczenie spożywania żywności przetworzonej jest dobrym początkiem. Nie należy jednak ignorować spożycia cukru i soli. Jedna z najzdrowszych diet dla wysokociśnieniowców to dieta śródziemnomorska, która opiera się na świeżych produktach, takich jak warzywa, owoce, pełne ziarna, ryby, orzechy, niektóre oleje roślinne oraz małe ilości słodyczy, słodzonych napojów i czerwonego mięsa.