
Brak słońca, alergie na mleko czy dieta wegańska mogą powodować niedobory witaminy D. Zdaniem specjalistów problem ten jest tak powszechny, że prawie każdy z nas powinien stosować suplementację.
Słoneczna witamina
Witamina D wytwarzana jest przez ciało w reakcji na światło słoneczne, dlatego też głównym powodem niedoborów w Polsce jest pogoda – w skali całego roku nie ma wystarczająco dużo słonecznych dni. Co więcej, nawet w lecie nie korzystamy w pełni z zalet przebywania na słońcu, ponieważ stosujemy zbyt silne kremy ochronne, ukrywamy ciało pod ubraniem lub za krótko przebywamy na zewnątrz. Syntezę witaminy może utrudniać również otyłość i ciemniejsza karnacja. Naukowcy biją na alarm – niektóre badania wykazały, że ponad 80 proc. Polek cierpi na niedobór witaminy D.
Jednak nie jesteśmy całkowicie zdani na nasze miejsce zamieszkania. Witaminę D możemy znaleźć również w niektórych produktach, takich jak ryby czy żółtko jajka oraz w nabiale czy żywności zbożowej, która jest uzupełniana o tę witaminę. Problem w tym, że aby uzyskać odpowiedni poziom witaminy D, musielibyśmy spożywać nawet 30 jaj dziennie. Mimo wszystko witamina D w diecie jest bardzo ważna i warto znać najbogatsze źródła witaminy D w pożywieniu, a są to węgorz, śledź w oleju i łosoś – 100 gram tych ryb zawiera odpowiednio 1200, 880 i 550 IU witaminy D.
Dlaczego witamina D jest tak ważna dla organizmu?
Witamina D jest kluczowa dla mocnych kości, ponieważ pomaga organizmowi używać wapń pozyskiwany z diety. Niedobór witaminy D jest tradycyjnie powiązany z rachityzmem – chorobą kości prowadzącą do ich deformacji. Jednak dzisiaj naukowcy dostrzegają wpływ ochronny witaminy D przed innymi problemami zdrowotnymi.
Objawem niedoboru witaminy D może być ból kości i osłabienie mięśni, ale dla wielu osób symptomy te są dość łagodne. Niski poziom witaminy został powiązany ze zwiększonym ryzykiem śmierci z powodu chorób układu krążenia, problemami poznawczymi u seniorów czy rakiem. Badania wskazują też, że witamina D odgrywa rolę w zapobieganiu i leczeniu różnych przypadłości, włącznie z cukrzycą typu 1 i 2, nadciśnieniem, nietolerancją glukozy oraz stwardnieniem rozsianym.
Możesz cierpieć na niedobór witaminy D, jeśli:
1. Nie spożywasz zalecanej ilości witaminy w danym czasie. Ograniczenie spożywania ryb i jaj może przyczynić się do braków.
2. Unikasz słońca. Jeśli miejsce zamieszkania, praca, styl życia czy ubiór wpływają na mniejszy kontakt skóry ze słońcem, prawdopodobnie organizm nie otrzymuje dostatecznej dawki witaminy D.
3. Masz ciemniejszą karnację. Melanina zmniejsza zdolność wchłaniania witaminy D ze słońca, a niektóre badania pokazują, że seniorzy z ciemniejszą skórą są w grupie wysokiego ryzyka niedoboru witaminy.
4. Jesteś seniorem. Z wiekiem nerki tracą zdolność przetwarzania witaminy D w jej aktywną formę, co zwiększa ryzyko niedoboru.
5. Układ trawienny działa nieprawidłowo. Niektóre dolegliwości, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia czy mukowiscydoza wpływają na zdolność wchłaniania witaminy D z pożywienia.
6. Cierpisz na otyłość. Osoby o BMI 30 lub więcej często mają zaniżony poziom witaminy D we krwi.
Co robić w przypadku niedoboru witaminy D?
Najbardziej dokładnym sposobem na sprawdzenie poziomu witaminy D w organizmie jest specjalne badanie krwi (więcej informacji o witaminie D znajdziesz na stronie: https://portal.abczdrowie.pl/witamina-d-na-zime). Poziom od 20 ng/ml do 50 ng/ml uważany jest za odpowiedni dla osób zdrowych. Wynik poniżej 12 ng/ml wskazuje na niedobór witaminy D.
Leczenie niedoboru witaminy D polega na jej uzupełnieniu za pomocą diety i suplementów (dowiedz się, jak dostarczyć organizmowi witaminy D: https://portal.abczdrowie.pl/jak-dostarczac-witaminy-d-organizmowi). Dzienne spożycie powinno wynosić 600 IU dla wszystkich osób w wieku od 1 do 70 lat, oraz 800 IU dla seniorów powyżej 70. roku życia dla optymalnego zdrowia kości.
W przypadku mieszkańców mało nasłonecznionych krajów zaleca się suplementację od października do kwietnia, która dziennie powinna wynosić 800-2000 IU. Dlatego też specjaliści namawiają Polaków na zadbanie o odpowiedni poziom witaminy D, zwłaszcza jesienią i zimą. Seniorzy natomiast, ze względu na słabą syntezę witaminy D, powinni sięgać po suplementy przez cały rok, nawet latem.