http://pixabay.com/en/child-footballer-kick-backswing-613199/ CC0 1.0

Chcesz sprawdzić, czy twoja pociecha ma zadatki na karierę w sporcie? Wystarczy test DNA, który wykaże obecność genów odpowiadających za rozwinięcie znacznej siły mięśniowej czy odporności na długotrwały wysiłek.

REKLAMA

Geny wróżące świetlaną przyszłość w sporcie

Aby zwyciężyć zawody olimpijskie, potrzeba długotrwałych treningów, poświęcenia i wytrwałości oraz jednego podstawowego czynnika – odpowiednich genów. W wielu badaniach wykonywanych w ostatnich latach przeanalizowano powiązanie pomiędzy genetyką a umiejętnościami sportowymi. Rodzimy się już z genami, dzięki którym możemy być lepsi niż inni w niektórych dyscyplinach sportu (sprawdź, jaki sport będzie dobry dla twojego dziecka: https://portal.abczdrowie.pl/sport-dla-dziecka).

„Geny odpowiadają za około 50–70 proc. umiejętności, w zależności od tego, o jakiej zdolności mówimy. Oczywiście nawet bardzo sprzyjająca genetyka automatycznie nie sprawi, że ktoś będzie dobrym atletą, a już na pewno nie mistrzem” – wyjaśnia dr Alun Williams, dyrektor Cheshire Sports Genomics Laboratory. „Jednak osoba, która nie została obdarzona odpowiednimi genami raczej nie zostanie mistrzem bez względu na trening czy dietę” – dodaje.

Teoria ta jest widoczna gołym okiem, kiedy patrzy się na ostatnich zwycięzców olimpijskich. W biegu długodystansowym od dawna dominują atleci pochodzący ze wschodniej Afryki, w sprincie z zachodniej Afryki, a w podnoszeniu ciężarów oraz sportach zorientowanych na siłę, osoby rasy kaukaskiej. Ich sukces jest zdeterminowany przez fakt, że mają odpowiednie zróżnicowanie genetyczne, które sprawia, że są dobrzy w danym sporcie, a trening i czynniki środowiskowe czynią z nich rekordzistów.

Badania dotyczące powiązania genów ze sportem pokazują, że „genem siły” wyróżniającym sportowców w dziedzinach takich jak piłka nożna, podnoszenie ciężarów czy sprint jest ACTN3. Jego obecność sprawia, że umożliwia rozwinięcie dużej siły mięśniowej – ma go prawie każdy olimpijski sprinter, w większości Jamajczycy. Inni mieszkańcy Afryki, np. Etiopczycy czy Kenijczycy, rzadko go mają, w związku z tym znacznie lepiej radzą sobie np. w biegach maratońskich.

Dalsze analizy pokazały, że dzieci, które otrzymają odpowiednie połączenie genów od rodziców, aby powstało ACTN3 mają większe prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu w sportach wysiłkowych oraz wytrzymałościowych. Dziecko, które otrzyma dwie kopie wariantu X od obu rodziców nie będzie miało genu ACTN3, i w związku z tym lepiej sprawdzi się w sportach takich jak pływanie. Te z jedną kopią X i drugą R wyprodukują proteinę częściowo i mogą dobrze radzić sobie w piłce nożnej lub kolarstwie. Jednakże te, które otrzymają dwie kopie odmiany R będą mieć najwięcej ACTN3 i odniosą sukces zarówno w sportach wysiłkowych, jak i wytrzymałościowych.

Dobre geny dają pewne charakterystyczne cechy fizyczne, które połączone z treningiem i zdrowym stylem życia, mogą dać niektórym sportowcom przewagę nad innymi. Przykładowo sprinterzy zwykle mają długie nogi, wąskie biodra i niewielką górną część ciała, podczas gdy podnoszący ciężary są zwykle niscy, mają większą górną część ciała, więcej tkanki tłuszczowej oraz predyspozycję do płaskostopia (dowiedz się, jak sport wpływa na zdrowie: https://portal.abczdrowie.pl/sport-a-zdrowie).

Z drugiej strony, dobre geny to nie wszystko. Liczą się tutaj również czynniki środowiskowe czy wręcz kulturowe. Waga przypisywana danej dyscyplinie sportu i dostępne zasoby także pomagają rozwijać umiejętności, co przyczyni się do sukcesu na arenie międzynarodowej. Przykładowo Australia i Indie mają sportowców o dobrych genach, ale ten pierwszy kraj kładzie znacznie większy nacisk na inwestycję w sport. Indie nie radzą sobie zbyt dobrze na olimpiadzie, ponieważ nie mają takich zasobów oraz dlatego, że ważniejszą dyscypliną sportu jest krykiet.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, w jakim kierunku może pójść twoje dziecko, to może warto wykonać badanie genetyczne. Pobieranie próbki jest proste i bezinwazyjne – materiał uzyskuje się, pocierając o wewnętrzną stronę policzka specjalnej wymazówki, który następnie odsyłany jest do laboratorium. Wyniki nie dadzą konkretnej odpowiedzi, jaki sport dziecko powinno uprawiać, a raczej w jakim kierunku najlepiej kierować wysiłek. Koszt badania predyspozycji sportowych wynosi około 300–500 zł.