Owoce i warzywa mogą skutecznie zapobiegać zachorowaniu na nowotwory.
Owoce i warzywa mogą skutecznie zapobiegać zachorowaniu na nowotwory. Prawo autorskie: wavebreakmediamicro / 123RF Zdjęcie Seryjne

Specjaliści od żywienia mówią wprost, że w ostatnich latach 325 tys. Polaków uniknęło zachorowania na raka dzięki zmianie nawyków żywieniowych. Przykładem może być zmniejszenie spożywania soli, co istotnie wpłynęło na spadek zachorowalności na raka żołądka. Warto wiedzieć jakie czynniki są odpowiedzialne za powstawanie konkretnych nowotworów, a jakie im zapobiegają.

REKLAMA
– Jemy zdecydowanie mniej tłuszczów zwierzęcych, a więcej roślinnych. W naszej diecie jest też więcej owoców i warzyw, co sprzyja spadkowi zachorowań na nowotwory – tłumaczył prof. Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia podczas konferencji prasowej na II Narodowym Kongresie Żywieniowym.

Czynniki o udowodnionym wpływie na OBNIŻENIE ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych

Raka jamy ustnej, gardła, krtani:
warzywa niskoskrobiowe (brokuły, sałata, ogórek, pomidory, kapusta, kalafior, papryka, rzepa, szparagi, szpinak, cykoria, seler naciowy, kapusta koszona, cebula, czosnek, pietruszka, rzodkiewka, por)
Rak jelita grubego (okrężnicy i odbytnicy):
żywność zawierająca włókna roślinne, czosnek, dieta bogata w wapń
Rak jamy ustnej, gardła, krtani, płuc:
owoce
Rak wątroby i macicy (endometrium):
kawa (co ciekawe uznawana jest za zdrową, można wypić nawet 4 filiżanki dziennie zarówno kofeinowej jak i bezkofeinowej)
Rak jelita grubego (okrężnicy), piersi (po menopauzie), macicy (endometrium):
aktywność fizyczna
Rak piersi:
karmienie piersią

Otyłość sprzyja rakowi
Cały czas przybywa dowodów naukowych na to, że zdrowe żywienie i aktywność fizyczna nie tylko znacząco zmniejszają ryzyko zachorowania na nowotwór, ale także zwiększają skuteczność leczenia, u tych którzy zachorowali. Coraz więcej wiadomo też o mechanizmach rozwoju raka, jego silnych związkach z otyłością i wielu rakotwórczych substancjach obecnych w żywności.
Pewnych czynników narażających nas na zachorowanie, choćby szkodliwych substancji w żywności, trudno całkowicie uniknąć. Jednak specjaliści tłumaczą, że trzeba zwrócić uwagę na substancje, które niwelują ich działanie, sprawiają, że nie dochodzi do rozwoju choroby. Mamy 25 tys. związków działających na genom ludzki, będących w żywności, które są nas w stanie uchronić przed nowotworami. Większość tych dobroczynnych substancji znajdziemy w warzywach i owocach.
– Przestańmy bać się raka. Na podstawie aktualnej wiedzy naukowej wiemy już, że nawet połowy zachorowań na nowotwory można uniknąć dzięki zdrowemu żywieniu i aktywności fizycznej. Co więcej, zdrowy styl życia nie tylko pozwala zapobiegać nowotworom, lecz także znacząco zwiększa skuteczność ich leczenia. Oczywiście w walce z epidemią nowotworów, dużo też zależy od dostępności i jakości diagnostyki oraz specjalistycznej opieki medycznej. Pod tym względem mamy w Polsce jeszcze wiele do zrobienia. Warto zwrócić uwagę na fakt, że w rozwiniętych krajach zachodnich nawet 70 proc. nowotworów udaje się wyleczyć, a w Polsce osiągamy jedynie ok. 30 proc. wyleczeń – mówił prof. Jarosz.
Według prof. Jarosza najnowsze raporty i doniesienia naukowe, w tym m.in. Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC), potwierdzają że jednym z kluczowych czynników rozwoju nowotworów złośliwych jest otyłość.
Nadmierna masa ciała jest (nadwaga i otyłość) jest ważnym czynnikiem ryzyka 14 najczęściej występujących nowotworów. Ryzyko to rośnie wraz ze wzrostem BMI oraz wielkością obwodu talii, czy też otłuszczeniem ciała (określanym metodą rezonansu magnetycznego.

Czynniki o udowodnionym wpływie na WZROST RYZYKA rozwoju nowotworów złośliwych

Mięso czerwone:
spożywanie może prowadzić do rozwoju raka jelita grubego (okrężnica, odbytnica)
Mięso przetworzone (poddawane wędzeniu, konserwowaniu, soleniu, peklowaniu lub zawierające konserwanty):
jedzenie go sprzyja wystąpieniu raka jelita grubego (okrężnica i odbytnica), żołądka (bez wpustu)
Sól, solona i słona żywność:
może powodować raka żołądka
Żywność zawierająca aflatoksyny:
sprzyja rakowi wątroby
Mate:
spożywanie może prowadzić do raka przełyku (płaskonabłonkowego)
Żywność o wysokim indeksie glikemicznym:
sprzyja rakowi macicy (endometrium)

Alkohol:
jest odpowiedzialny za powstawanie raka jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku (płaskonabłonkowego), żołądka, wątroby, jelita grubego (okrężnicy, odbytnicy), piersi (przed i po menopauzie)

Suplementy zawierające beta-karoten:
sprzyjają rakowi płuca (u osób palących tytoń)
Nadmierna masa ciała i otyłość brzuszna:
powodują wzrost ryzyka zachorowania na raka przełyku, żołądka, trzustki, wątroby, pęcherzyka żółciowego, jelita grubego (okrężnicy i odbytnicy), piersi (po menopauzie), jajnika, macicy (endometrium), prostaty, nerki
Wysoka masa urodzeniowa:
sprzyja rakowi piersi (przed menopauzą)
Wysoki wzrost:
sprzyja rakowi jelita grubego (okrężnicy i odbytnicy), piersi (przed i po menopauzie), nerki, jajnika, trzustki, prostaty

Palenie tytoniu:
prowadzi do raka płuca

Głównym mechanizmem, poprzez który nadmiar tkanki tłuszczowej powoduje nowotwory złośliwe, są przewlekłe zapalenia, zaburzenia w syntezie i działaniu czynników wzrostu, hiperinsulinemia oraz zaburzenia hormonalne.
Brak ruchu jest rakotwórczy
Drugim, bardzo ważnym czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych, jak i zmniejszającym skuteczność leczenia i szanse na wyleczenie jest brak lub niedostateczna aktywność fizyczna. Jest ona niezależnym czynnikiem ryzyka powodującym 10 proc. wszystkich zachorowań. Prewencyjny efekt aktywności fizycznej wyraża się m.in. poprzez poprawę funkcji układu odpornościowego i zmniejszenie insulinooporności.

Napisz do autora: [email protected]