Otyłość jest chorobą przewlekłą wymagającą diagnozy, kompleksowej terapii i dalszej kontroli. Kompleksowe podejście do terapii może ułatwić pacjentowi osiągnięcie celów terapeutycznych, czyli poprawę jakości życia i eliminację lub znaczną redukcję powikłań związanych z nadmierną masą ciała. Jednak proces ten wymaga aktywnego uczestnictwa pacjenta oraz pełnej współpracy z lekarzem i innymi specjalistami, np. z dietetykiem, fizjoterapeutą i/lub psychologiem [1].
Ustaw naTemat jako preferowane medium w GoogleMateriał sponsorowany
W artykule podpowiadamy jak przygotować się do wizyty u lekarza, jak przełamać obawy związane z rozmową o otyłości i jakie pytania dotyczące procesu leczenia zadać lekarzowi.
Na czym opiera się kompleksowe leczenie choroby otyłościowej?
Kompleksowe leczenie choroby otyłościowej ma za zadanie wyeliminować lub zredukować ryzyko wystąpienia powikłań związanych z otyłością i wydłużyć życie pacjenta. Jak już wiemy, powikłań choroby otyłościowej może być ponad 200, w tym cukrzyca typu 2, choroby układu oddechowego, czy niektóre rodzaje nowotworów. Do najczęstszych powikłań należą choroby układu sercowo-naczyniowego [1].
Ważną rolę w terapii otyłości odgrywają lekarze, w Polsce leczeniem otyłości zajmują się lekarze różnych specjalności - endokrynologii, chorób wewnętrznych, diabetologii i wielu innych. To oni przeprowadzają kompleksową diagnostykę, określają stopień zaawansowania choroby oraz proponują najbardziej odpowiedni, zindywidualizowany plan terapeutyczny.
Istotne jest, żeby pacjent pozostawał pod stałą opieką lekarza oraz innych, włączonych w proces specjalistów, jak np. dietetyka, psychologa czy fizjoterapeuty.
Aby to się udało, cały proces wymaga zaangażowania i aktywnego udziału pacjenta w terapię oraz zaistnienia pełnej współpracy między lekarzem a chorym.
Przełamywanie obaw przed wizytą u lekarza
Warto rozważyć umówienie się do lekarza na wizytę już dziś, ponieważ czas sprzyja rozwojowi powikłań. Celem takiej pierwszej wizyty jest diagnostyka choroby: zebranie wywiadu, skierowanie na inne badania (jeśli jest taka potrzeba) oraz przekazanie pacjentowi indywidualnych zaleceń i dalszych kroków. Lekarz powinien podjąć odpowiednie możliwe kroki, których celem jest pomoc pacjentowi w poprawie jakości życia.
Planowanie dalszych kroków kompleksowej terapii otyłości powinno być oparte o 4 filary [2].Obejmują one modyfikację sposobu odżywiania, wdrożenie regularnej aktywności fizycznej, wsparcie psychologiczne i motywacyjne, a także, jeśli tak zadecyduje lekarz – farmakoterapię. W uzasadnionych przypadkach lekarz może również rozważyć operację bariatryczną.
W tym procesie niezwykle istotna jest zatem otwarta rozmowa, w której pacjent czuje się swobodnie, dzieli się z lekarzem swoimi doświadczeniami, nawykami, ale również emocjami związanymi z chorobą. To ułatwia lekarzowi postawienie diagnozy i dobranie najlepszej formy wsparcia.
Dzięki takiej otwartości i szczerości pacjent będzie miał poczucie, że nie jest w tym procesie sam i otrzyma interdyscyplinarne wsparcie [3].
Taka rozmowa powinna zakończyć się wypracowaniem obustronnie zaakceptowanego planu działania, który z jednej strony uwzględni indywidualne potrzeby pacjenta, a z drugiej – propozycje lekarza odnośnie terapii.
Jakie pytania warto zadać podczas wizyty u lekarza?
Pacjent powinien opuścić gabinet lekarski, mając pewność, że otrzymał wszelkie informacje o chorobie i jej przyczynach oraz możliwych rozwiązaniach, a powstały konkretny plan działania jest dostosowany do jego indywidualnych potrzeb zdrowotnych i preferencji. Ważne zatem, aby zadać lekarzowi jak najwięcej pytań.
O co warto zapytać lekarza?
Przygotowanie do wizyty – jakie informacje warto zgromadzić?
Warto, aby pacjent dobrze przygotował się do wizyty u lekarza. Istotne będzie zatem:
Wyzwania w rozmowie o otyłości – jak je pokonać?
Osoby z chorobą otyłościową mają niestety wiele powodów, aby obawiać się rozmów na ten temat. Większość społeczeństwa uważa , że otyłość to wina pacjenta, stąd często spotykają się oni z przejawami dyskryminacji. Taka stygmatyzacja stanowi dodatkowe obciążenie emocjonalne, które utrudnia codzienne funkcjonowanie i może wpływać niekorzystnie na efekty leczenia otyłości.
Lekarz wie, że otyłość to złożona choroba, na którą wpływa wiele czynników. I nie jest ona brakiem silnej woli pacjenta [1]. Nie będzie zatem oceniał ani negatywne postrzegał, skupi się na rozwiązaniu problemów.
Pacjent ma prawo odczuwać konkretne emocje, również negatywne w kontekście swojej choroby. Ponadto może się okazać, że to właśnie stres, depresja czy inne problemy psychiczne [4], miały u konkretnego pacjenta wpływ na rozwój choroby.
Warto o tym porozmawiać z lekarzem, ponieważ tylko wtedy może uwzględnić również wsparcie psychologiczne, które może znacząco przyczynić się do trwałej zmiany stylu życia i lepszego radzenia sobie z wyzwaniami związanymi z otyłością. Czynniki psychologiczne odgrywają istotną rolę nie tylko w rozwoju, ale również w kompleksowym leczeniu otyłości.
Pacjent, jako aktywny uczestnik procesu kompleksowego leczenia, w rozmowie z lekarzem powinien dążyć do wspólnego wypracowania optymalnego, uwzględniającego jego potrzeby, planu. A będąc jego współautorem, ma większą motywację do przestrzegania zaleceń.
Pacjent wychodzi od lekarza i… co dalej?
Po każdej wizycie lekarskiej pacjent powinien skupić się na dalszych krokach, aby utrzymywać postępy w leczeniu choroby otyłościowej. Wesprze go w tym:
Wspólna droga do poprawy jakości życia
Lekarz i pacjent powinni być partnerami w procesie kompleksowego leczenia otyłości. Rolą lekarza jest proponowanie pacjentowi kompleksowego podejścia do leczenia choroby otyłościowej, opartej na aktualnej wiedzy medycznej oraz dostosowanie leczenia do potrzeb pacjenta. Z kolei rolą pacjenta jest otwarta komunikacja i regularna współpraca z lekarzem. Takie działanie, poprzez wsparcie w zakresie diety, aktywności fizycznej, pomocy psychologicznej oraz farmakoterapii i/lub chirurgii bariatrycznej (jeśli tak zadecyduje lekarz w razie potrzeby medycznej), może umożliwić pacjentowi zarządzanie nadmierną masą ciała, a także zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób współistniejących, takich jak choroby serca, cukrzyca czy nadciśnienie [2].
Pacjent może także odzyskać kontrolę nad swoim zdrowiem i życiem, z korzyścią dla całego organizmu oraz samopoczucia psychicznego.
1. Raport Otyłość. Skala zjawiska i konsekwencje, IZWOZ, 2024, s.12. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024. Stanowisko PTLO, s.21
2. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024. Stanowisko PTLO, s. 46.
3. P. Bogdański, Otyłość – przewodnik interdyscyplinarny, Poznań 2022.
4. M. Obara-Gołębiowska. Nadwaga, otyłość i psychologia. Zastosowanie oddziaływań poznawczo-behawioralnych w pracy z pacjentami z nadmierną masą ciała i zaburzeniami współistniejącymi. Difin, Warszawa 2020.
5. Dodatkowe źródła informacji: