Autonomia, sprawczość i zdrowie na własnych zasadach. Gedeon Richter o tym, co dziś naprawdę jest "w kobiecym interesie"

Przez lata w przestrzeni publicznej o profilaktyce mówiono językiem strachu – ryzyk, chorób i ich konsekwencji. Raport pokazuje jednak, że dla dzisiejszej Polki to nie lęk przed chorobą najskuteczniej mobilizuje kobiety. Najważniejszą motywacją do dbania o zdrowie jest chęć zachowania sprawności i samodzielności (51,1%), a także dobre samopoczucie i wygląd (38,1%). Dla bliskich chce być zdrowymi jedynie 32,2% kobiet, przy czym motywacja ta jest najsilniejsza w grupie 30–44 lata (43,5%).

"W Gedeon Richter od lat działamy w ramach inicjatywy 'W kobiecym interesie', wsłuchując się w potrzeby kobiet i zachęcając je do dbania o zdrowie. Wiemy, że to właśnie zdrowie pozwala kobietom realizować to, co dla nich ważne. Dlatego chcemy być blisko kobiet na różnych etapach życia i przypominać, że troska o siebie nie powinna schodzić na dalszy plan. To właśnie znaczy działać "W kobiecym interesie" – podkreśla Agnieszka Boryś, Kierowniczka Działu PR Gedeon Richter Polska. 

– Profilaktyka obejmuje różne działania, dostosowane m.in. do wieku, stanu zdrowia i indywidualnych czynników ryzyka. Ważnym elementem są m.in.  coroczne wizyty kontrolne w gabinecie ginekologicznym, badania diagnostyczne oraz comiesięczne samobadanie piersi. Badania należy planować z uwzględnieniem aktualnych wytycznych oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Profilaktyka nie powinna być reakcją na objawy, ale nawykiem pozwalającym wcześniej wykrywać nieprawidłowości i skuteczniej dbać o zdrowie – wyjaśnia dr n. med. Izabela Grabowska – Ekspertka ds. Edukacji Medycznej ALAB laboratoria - partnera tegorocznej edycji kampanii "W kobiecym interesie".

Z badania wynika, że choć kobiety dobrze wiedzą, jak ważne jest zdrowie, w codziennym życiu bardzo często stawiają swoje potrzeby na końcu. Prawie połowa respondentek (49,2%) deklaruje, że często odkłada siebie na później, a poczucie to jest najsilniejsze wśród kobiet w wieku 30–44 lata (59,5%) oraz najmłodszych, w wieku 18–29 lat (57,7%).

Co istotne z punktu widzenia społecznego, odkładanie własnych potrzeb nie wynika jednak z posiadania dzieci (zgadza się z tym jedynie 50,8% kobiet z dziećmi i 45,2% bez dzieci). Najsilniej różnicuje je natomiast sytuacja materialna – w grupie o trudniejszej sytuacji odkładanie siebie deklaruje aż 59,3% Polek, wobec 38,6% w grupie o dobrej sytuacji.

A co z samym pojęciem dbania o siebie, co oznacza ono dla współczesnych kobiet? Dziś to już nie tylko zapewnienie zdrowia i sprawności ciała, choć to wciąż istotne dla 76,8% respondentek, ale niemal równie często dobrostan psychiczny i regeneracja (68,1%). Także sprawczość i stawianie granic (dla 22%), dogadzanie sobie czy rozwój i samorealizacja (8,1%).

Raport wskazuje na wyraźne różnice w podejściu do zdrowia intymnego na poszczególnych etapach życia. Największą otwartością charakteryzuje się grupa 18–29 lat, ze względu na większą otwartość na rozmowy o ciele w domu rodzinnym (39,4% swobodnie rozmawiało o miesiączce wobec 13,1% w grupie 60+). Jednocześnie to właśnie młode kobiety odczuwają największy stres przed wizytą u lekarza – 38% obawia się oceny swojego przygotowania czy wyglądu, a prawie jedna piąta wprost deklaruje unikanie wizyt u ginekologa (19%).

Kobiety w wieku 30-44 lata, czyli te, u których odkładanie siebie na później osiąga najwyższy poziom, to jednocześnie grupa najczęściej odwiedzająca ginekologa (57,3% w ostatnim roku). Choć nie jest to proste dla kobiet o najwyższej aktywności życiowej i zawodowej oraz pozostających pod największą presją czasu. I to właśnie brak czasu stanowi główną barierę profilaktyki zdrowotnej u 26% kobiet.

Dojrzałe kobiety 45-59 lat korzystają z opieki w sposób ustabilizowany co powoduje, że ponad połowa z nich (52,1%) ma wieloletnią relację ze stałym ginekologiem od ponad 3 lat, a zdrowie staje się dla nich ścisłym priorytetem życiowym (43,0%). Interesującym jest fakt, że dotyczy to kobiet, w których domach nie rozmawiało się przecież o zdrowiu intymnym. 

Polki w grupie wiekowej 60 lat, deklarujące, że dbają o zdrowie ogólne, aby zachować sprawność i samodzielność (67,4%) to niestety również grupa, w której drastycznie spada regularność wizyt ginekologicznych (tylko 33,7% było u ginekologa w ostatnim roku).  Prawie połowa kobiet (45,5%) tłumaczy to błędnym przekonaniem, że w ich wieku badania nie są już potrzebne.

Gdzie, niezależnie od wieku, są największe luki w kwestii profilaktyki zdrowia kobiet? Choć 67,7% Polek odwiedziło ginekologa w ciągu ostatnich dwóch lat, a cytologię wykonało 60,5% respondentek, badanie ujawnia niepokojące luki diagnostyczne w profilaktyce nowotworów piersi. Aż 39,6% kobiet nie wykonało w ciągu ostatnich dwóch lat ani USG piersi, ani mammografii, a comiesięczne samobadanie piersi deklaruje zaledwie 30,8% badanych.

Zdecydowanie autonomia i sprawczość – co podkreśla aż 75,9% kobiet, rozumiane jako różne sposoby decydowania o sobie. Należą do nich m.in. niezależność, robienie tego, na co ma się ochotę, realizowanie marzeń, wolność w decydowaniu o własnym ciele i posiadaniu dzieci oraz bycie wysłuchaną i traktowaną poważnie. Ważne miejsce zajmują także zdrowie i ciało (59,2%) oraz dobrostan i czas dla siebie (42%). 

Hasło "w kobiecym interesie" łączy więc w odpowiedziach kobiet możliwość decydowania o sobie z troską o własne zdrowie, ciało i dobre samopoczucie. Rzadziej jest kojarzone z solidarnością i prawami kobiet (22%) oraz z relacjami (jedynie 16,7%). 

Autonomia i decydowanie o sobie są podobnie ważne dla najmłodszych i najstarszych kobiet (odpowiednio 34,3% i 34%), ale różnią się tym, czego ta autonomia dotyczy. Najmłodsze Polki częściej wiążą ją z wolnością decydowania o własnym ciele i posiadaniu dzieci (30,7%), natomiast wśród kobiet 60+ częściej pojawia się zdrowie, wskazuje je aż 48,7% kobiet w tym wieku. Pełen raport z badania dostępny jest na: zdrowa-ona.pl.

Główną ideą 8. edycji ogólnopolskiej kampanii społecznej "W kobiecym interesie", organizowanej przez Gedeon Richter Polska, jest lepsze zrozumienie tego, co motywuje Polki do dbania o swoje zdrowie i co pomaga im przejść od świadomości do działania. 

Tegoroczna odsłona pokazuje profilaktykę z pozytywnej perspektywy – nie przez pryzmat lęku przed chorobą, ale jako świadomą troskę o siebie, swoją przyszłość, niezależność i możliwość realizowania własnych planów. Profilaktyka zdrowotna od lat pozostaje jednym z ważnych obszarów zaangażowania Gedeon Richter Polska, dlatego projekt "W kobiecym interesie" po raz kolejny zachęca kobiety, by własne zdrowie i potrzeby traktowały jako jeden z najważniejszych zasobów i świadomie znajdowały dla niego miejsce wśród codziennych aktywności – jako ważną część tego, co leży w ich interesie. 

W ramach tegorocznej edycji kampanii, organizowanej przez Gedeon Richter Polska, kobiety będą mogły bezpłatnie sprawdzić morfologię krwi, oznaczenie ferrytyny oraz kwasu foliowego. Badania można wykonać do 31 października 2026 r. w Punktach Pobrań ALAB laboratoria. Zasady udziału oraz szczegółowe informacje znajdują się na stronie kampanii www.zdrowa-ona.pl.