Między Islandią a Serbią różnica w odsetku dorosłych używających tytoniu przekracza 30 punktów procentowych. Europejska mapa palenia nie dzieli się jednak prosto na wschód i zachód. Francja sąsiaduje na niej z krajami bałkańskimi, a Szwecja w jednym zestawieniu wypada wysoko, w drugim nisko. Polska zajmuje miejsce w środku stawki, choć wyniki jej mieszkańców różnią się w zależności od płci i przyjętej miary.
Dwie miary, dwie mapy Europy
Porównania międzynarodowe opierają się najczęściej na dwóch źródłach, które liczą inne zjawiska. Eurostat podaje odsetek osób w wieku 16 lat i więcej codziennie sięgających po:
WHO szacuje odsetek osób od 15. roku życia używających tytoniu codziennie albo okazjonalnie, bez e-papierosów, a wyniki przelicza na wspólną strukturę wieku.
Dane Eurostatu obejmują 27 państw Unii, a WHO uwzględnia także kraje spoza niej, m.in. Serbię, Turcję, Norwegię, Islandię i Wielką Brytanię. Z tego powodu skrajne pozycje na obu mapach zajmują częściowo różne państwa.
Zestawienie obu kolumn ujawnia ciekawe przesunięcia. Belgia i Holandia w danych Eurostatu należą do państw o najniższych wynikach, a w danych WHO lądują w środku tabeli. Dania wypada odwrotnie, bo według WHO ma jeden z niższych odsetków w Europie, a według Eurostatu przekracza średnią unijną. Szwecja zawdzięcza wysokie miejsce w rankingu Eurostatu popularności snusu, który tamtejsza statystyka wlicza do wskaźnika.
Gdzie w Europie pali się najwięcej?
Najwyższe wartości w obu zestawieniach koncentrują się w Europie Południowo-Wschodniej. Czołówkę tworzą następujące kraje.
- Serbia ma najwyższy w Europie odsetek użytkowników tytoniu według WHO, wynoszący 39,7%.
- Bułgaria zajmuje drugie miejsce u WHO (38,7%) i pierwsze w Unii Europejskiej według Eurostatu (26,3%).
- Chorwacja plasuje się trzecia w obu rankingach, z wynikami 34,4% i 23,6%.
- Francja z wynikiem 33,6% według WHO odstaje od pozostałych państw zachodnich, choć u Eurostatu zajmuje dopiero 8.-9. miejsce.
- Cypr i Grecja dzielą w danych Eurostatu 4.-5. miejsce, oba z wynikiem 22,6%.
Wysokie wartości według WHO odnotowują też Litwa (31,4%), Turcja (31,1%) i Węgry (30,8%).
Gdzie w Europie pali się najmniej?
Najniższe odsetki skupiają się na północnym zachodzie kontynentu, choć część tych państw nie należy do Unii. Listę otwierają następujące kraje.
- Islandia ma według WHO najniższy wynik w Europie, wynoszący 9,2%.
- Wielka Brytania z wynikiem 12,8% zajmuje drugie miejsce od końca w zestawieniu WHO.
- Norwegia osiąga 12,9%, niemal tyle samo co Wielka Brytania.
- Holandia zamyka unijny ranking Eurostatu z wynikiem 9,9%.
- Irlandia ma drugi najniższy wynik w Unii według Eurostatu (11,7%) i jeden z niższych według WHO (18,2%).
W unijnym zestawieniu niskie wartości mają także Belgia (13,6%) i Luksemburg (13,8%).
Kobiety i mężczyźni na mapie palenia
Mapa wygląda inaczej, gdy rozdzieli się ją według płci. Najwyższy odsetek mężczyzn używających tytoniu mają według WHO:
Wśród kobiet czołówka przesuwa się na Bałkany. Najwięcej palących kobiet mieszka w Serbii (40,2%), Bułgarii (36,7%) i Chorwacji (33,6%). Najrzadziej po tytoń sięgają kobiety w Islandii (9,0%), Wielkiej Brytanii (11,0%) i Norwegii (11,6%).
Polscy mężczyźni z wynikiem 25,0% plasują się wyraźnie poniżej średniej Regionu Europejskiego WHO, wynoszącej 30,8%. Polki osiągają 18,3%, nieco więcej niż przeciętna europejska kobieta (17,4%). Dane Eurostatu prowadzą do podobnego wniosku. Codziennie po tytoń lub wyroby pokrewne sięga 20,3% Polaków, przy średniej unijnej dla mężczyzn 20,8%, oraz 11,6% Polek, przy średniej dla kobiet 12,6%.
Miejsce Polski w europejskim rankingu
Raport o paleniu w 2026 roku zawiera zestawienie liczby palaczy w Polsce na tle innych krajów, z którego wynika, że w Unii Europejskiej Polska dzieli 19.-20. miejsce z Włochami. Tuż przed nią znajdują się Słowacja (16,3%) i Finlandia (15,6%), a tuż za nią Portugalia (15,2%), Hiszpania (15,0%) i Niemcy (14,9%).
W danych WHO Polska z wynikiem 21,7% sąsiaduje w tabeli z Niemcami (22,0%) i Finlandią (21,4%). Jej wynik jest niższy od średniej dla Regionu Europejskiego WHO, wynoszącej 24,1%. Do państw północno-zachodniej Europy wciąż jej jednak daleko, bo Danię dzieli od Polski 6 punktów procentowych, Wielką Brytanię prawie 9, a Islandię 12,5.
Czy pozycja Polski może się zmienić?
Wskaźnik Eurostatu dla Polski obniżył się z 16,5% w 2022 roku do 15,5% w 2025 roku. WHO prognozuje dalszy spadek odsetka użytkowników tytoniu w Polsce do 17,8% w 2030 roku (wartość bez standaryzacji). Według organizacji Polska jest na dobrej drodze do realizacji globalnego celu zmniejszenia używania tytoniu o 30% w latach 2010-2025.
Badania krajowe studzą jednak ten optymizm. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH wskazuje, że po 2020 roku spadek odsetka codziennie palących się zatrzymał, a wśród mężczyzn widać niewielki wzrost.
Na pozycję Polski w kolejnych zestawieniach wpłynie też popularność e-papierosów, które Eurostat uwzględnia, a WHO pomija. W Regionie Europejskim WHO używa ich 4,6% dorosłych, co należy do najwyższych wyników na świecie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Które państwo Unii Europejskiej ma najwięcej użytkowników tytoniu i wyrobów pokrewnych?
Według Eurostatu za 2025 rok jest to Bułgaria, gdzie codziennie sięga po nie 26,3% osób w wieku 16 lat i więcej. Na kolejnych miejscach znajdują się Szwecja i Chorwacja.
Czy w krajach nordyckich pali się mniej niż w reszcie Europy?
Norwegia i Islandia mają jedne z najniższych wyników w zestawieniu WHO, natomiast Szwecja w danych Eurostatu zajmuje drugie miejsce w Unii. Wynika to z popularności snusu, który Eurostat wlicza do wskaźnika.
Czy Polska należy do krajów o niskim odsetku palaczy?
Polska plasuje się w środku europejskiej stawki, nieco poniżej średniej unijnej i europejskiej. Wyraźnie niższe wartości mają m.in. Islandia, Norwegia, Holandia i Irlandia.
Źródło
Raport o Zdrowiu, Palenie w Polsce w 2026 roku – najnowsze statystyki. Liczba palaczy na tle Europy i Azji oraz skuteczne metody rzucania palenia, raportozdrowiu.pl, październik 2026.
MATERIAŁ REKLAMOWY