
Sezon infekcyjny w Polsce przypada na okres od października do kwietnia, a najwięcej zachorowań na grypę odnotowuje się zazwyczaj między styczniem a marcem [1]. Na najcięższy przebieg zakażeń oraz powikłania narażeni są przede wszystkim seniorzy, małe dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby zmagające się z chorobami przewlekłymi [6].
Sezon infekcyjny – co to jest i kiedy trwa w Polsce?
Sezon infekcyjny to potoczne określenie miesięcy jesienno-zimowych i wczesnowiosennych, kiedy gwałtownie rośnie liczba zachorowań wywoływanych przez różne wirusy atakujące drogi oddechowe. W oficjalnych komunikatach medycznych używa się pojęcia „sezon epidemiczny grypy”, który w Polsce i w całej Europie trwa formalnie od października do kwietnia kolejnego roku [1]. To właśnie z tej różnicy w nazewnictwie wynikają rozbieżności w datach w Internecie – lekarze i epidemiolodzy monitorują sytuację aż do późnej wiosny, podczas gdy pacjenci kojarzą ten czas głównie z najchłodniejszymi miesiącami.
Fala zachorowań w Polsce przebiega zazwyczaj w trzech etapach:
- Wczesna jesień (wrzesień – październik): gwałtowny wzrost liczby typowych przeziębień wywoływanych głównie przez powszechne rynowirusy i sezonowe koronawirusy.
- Późna jesień i zima (październik – kwiecień): czas wzmożonej aktywności wirusa RSV, który bywa szczególnie niebezpieczny dla niemowląt oraz seniorów [2].
- Zima i wczesna wiosna (styczeń – marzec): główna fala zachorowań na grypę, która wiąże się z największym ryzykiem groźnych powikłań i pobytów w szpitalu [1].
Bieżące dane o liczbie chorych w całym kraju można na bieżąco sprawdzać w meldunkach Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB oraz komunikatach Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) [3].
Dlaczego jesienią i zimą chorujemy częściej?
Powszechne przekonanie, że samo „zmarznięcie” wywołuje przeziębienie, jest mitem – bez obecności wirusa choroba się nie rozwinie. Częstsze infekcje w tym okresie wynikają z połączenia warunków pogodowych oraz naszych codziennych nawyków [4]:
Najczęstsze choroby sezonu infekcyjnego
Jesienią i zimą nasz układ oddechowy jest atakowany przez ponad 200 różnych rodzajów wirusów, wywołujących dolegliwości o bardzo różnym nasileniu [5].
Dla każdego z nas najważniejsza jest umiejętność odróżnienia przeziębienia od grypy. Przeziębienie rozwija się powoli – dominują katar i ból gardła, a samopoczucie pozwala na w miarę normalne funkcjonowanie. Grypa ścina z nóg nagle: w ciągu kilku godzin pojawiają się wysoka gorączka, dojmujący ból mięśni i stawów oraz wyczerpanie.
Wczesne rozpoznanie grypy jest ważne, ponieważ lekarz może wtedy przepisać skuteczne leki przeciwwirusowe działające bezpośrednio na przyczynę choroby. Nieleczona grypa niesie ze sobą poważne ryzyko powikłań, np. zapalenia płuc czy mięśnia sercowego.
Kogo sezon infekcyjny dotyczy najbardziej?
Wirusy oddechowe zagrażają każdemu, jednak nie wszyscy chorują tak samo. Najczęściej chorują i najszybciej przekazują infekcje dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, ale to seniorzy oraz niemowlęta są najbardziej narażeni na ciężki przebieg zakażenia i pobyt w szpitalu [10, 11].
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do grup o najwyższym ryzyku powikłań należą [6]:
- Osoby po 65. roku życia: ich układ odpornościowy z wiekiem reaguje wolniej, co sprzyja groźnym powikłaniom bakteryjnym (np. zapaleniu płuc).
- Niemowlęta i małe dzieci (poniżej 5 lat): mają wąskie drogi oddechowe i układ odpornościowy, który dopiero uczy się walki z drobnoustrojami.
- Kobiety w ciąży: ze względu na naturalne zmiany w pracy układu odpornościowego, oddechowego i krążenia.
- Osoby z chorobami przewlekłymi i obniżoną odpornością: chorujący na astmę, POChP, choroby serca, cukrzycę, a także osoby po przeszczepach czy w trakcie leczenia onkologicznego.
- Pracownicy ochrony zdrowia: z racji codziennego, bezpośredniego kontaktu z chorymi.
Ostra infekcja wirusowa to duży szok dla organizmu – może w krótkim czasie doprowadzić do nagłego pogorszenia stanu zdrowia u kogoś, u kogo choroba przewlekła była dotąd dobrze kontrolowana.
Dlaczego profilaktyka to troska o siebie i bliskich?
Dbanie o odporność i profilaktykę w sezonie infekcyjnym ma dwojakie znaczenie: chroni nas przed przymusowym zwolnieniem lekarskim i powikłaniami, ale przede wszystkim jest tarczą ochronną dla naszych bliskich, którzy ze względów zdrowotnych nie mogą w pełni obronić się sami (np. dla małych niemowląt czy dziadków).
O skali problemu mówią oficjalne liczby: w sezonie 2025/2026 tylko do 1 lutego 2026 roku GIS odnotował w Polsce ponad 430 tysięcy zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę oraz ponad 21,5 tysiąca pobytów w szpitalu z powodu powikłań [7].
Do najprostszych i najskuteczniejszych filarów ochrony zalicza się:
Kiedy objawy infekcji wymagają konsultacji z lekarzem?
Jeśli podejrzewasz u siebie grypę lub inną ostrą infekcję, zostań w domu na 5–7 dni – odpoczynek przyspieszy powrót do zdrowia, a izolacja uchroni przed zarażeniem współpracowników czy znajomych [9].
Nie każda infekcja wymaga wizyty u lekarza, ale są objawy alarmowe, przy których trzeba pilnie skonsultować się ze specjalistą:
Osoby z grup ryzyka (seniorzy, kobiety w ciąży, chorzy przewlekle) powinny skontaktować się z lekarzem od razu po wystąpieniu pierwszych objawów infekcji, aby w porę dobrać bezpieczne leczenie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Kiedy jest sezon grypowy w Polsce?
Oficjalny sezon epidemiczny grypy w Polsce trwa od października do maja, a najwięcej osób choruje i trafia do szpitali między styczniem a marcem.
2. Kiedy kończy się sezon infekcyjny?
Sezon infekcyjny wygasa zazwyczaj na przełomie kwietnia i maja. Dokładny termin zależy od pogody w danym roku oraz od tego, jak długo krążą poszczególne wirusy.
3. Czy teraz jest sezon grypowy?
Listopad to początek sezonu grypowego w Polsce. To najlepszy moment na szczepienie ochronne, ponieważ organizm zdąży wytworzyć przeciwciała przed główną, zimową falą zachorowań.
4. Jaka grypa teraz panuje?
Informacje o tym, które szczepy wirusa dominują w danym momencie (np. A/H1N1, A/H3N2 czy B), badają i na bieżąco publikują laboratoria NIZP PZH-PIB oraz Główny Inspektorat Sanitarny. Aktualne dane znajdziesz na stronach tych instytucji.
5. Jak uniknąć przeziębienia i grypy w sezonie?
Najważniejsze kroki to: coroczne szczepienie przeciw grypie, częste mycie rąk, regularne wietrzenie mieszkania, unikanie zatłoczonych miejsc oraz trzymanie dystansu od osób kaszlących i kichających.
Źródła:
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim. Sezon grypowy 2025/2026. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/psse-kamien-pomorski/sezon-grypowy-20252026, dostęp: 13.11.2026 r.
- Profilaktyka zakażeń RSV powinna objąć wszystkie dzieci do pierwszego roku życia. Termedia POZ, 2024. Dostępne na: https://www.termedia.pl/poz/Profilaktyka-zakazen-RSV-powinna-objac-wszystkie-dzieci-do-pierwszego-roku-zycia,58551.html, dostęp: 13.11.2026 r.
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB. Meldunki epidemiologiczne. Dostępne na: pzh.gov.pl.
- Moriyama M, Hugentobler WJ, Iwasaki A. Seasonality of Respiratory Viral Infections. Annu Rev Virol. 2020;7(1):83-101. PMID: 32196426.
- Pratter MR. Cough and the common cold: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Chest. 2006;129(1 Suppl):72S-74S. PMID: 16428695.
- World Health Organization. Influenza (Seasonal). WHO Regional Office for Africa. Dostępne na: afro.who.int/health-topics/influenza, dostęp: 13.11.2026 r.
- Główny Inspektorat Sanitarny. Sytuacja epidemiologiczna: aktualne trendy zachorowań na infekcje sezonowe – komunikat z 9.02.2026. Warszawa: GIS; 2026. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/gis/aktualne-trendy-zachorowan-na-infekcje-sezonowe-i-szczepienia-noworodkow-przeciw-gruzlicy, dostęp: 13.11.2026 r.
- Jefferson T, Dooley L, Ferroni E, et al. Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses. Cochrane Database Syst Rev. 2023;1(1):CD006207. PMID: 36715243.
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Końskich. Komunikat GIS – aktualna sytuacja epidemiologiczna w zakresie infekcji sezonowych. Dostępne na: https://www.gov.pl/web/psse-konskie/komunikat-gis---aktualana-sytuacja-epidemiologiczna-w-zakresie-infekcji-sezonowych, dostęp: 13.11.2026 r.
- Study Finds Mortality, Hospitalizations Due to RSV Highest in Infants, Older Adults. Dostępne na: https://www.ajmc.com/view/study-finds-mortality-hospitalizations-due-to-rsv-highest-in-infants-older-adults, dostęp: 13.11.2026 r.
- Miron VD, Săndulescu O, Streinu-Cercel A, Florea D, Paraschiv S, Bănică L, Vlaicu O, Oțelea D, Bilașco A, Pițigoi D, Streinu-Cercel A, Drăgănescu AC. Age, comorbidity burden and late presentation are significant predictors of hospitalization length and acute respiratory failure in patients with influenza. Sci Rep. 2024 Jul 6;14(1):15563. doi: 10.1038/s41598-024-66550-8. PMID: 38971866; PMCID: PMC11227496.
ARTYKUŁ SPONSOROWANY