lvf8

Chyba każdy meloman wie, jak silnie muzyka może oddziaływać na nasze emocje. Jednak jest to działanie obustronne – to, co czujemy ma wpływ na naszą percepcję dźwięków. W mózgu ludzkim tworzą się połączenia pomiędzy określonymi dźwiękami i związanymi z nimi uczuciami, więc gdy po jakimś czasie ponownie słyszymy te same tony, powrócić mogą także emocje odczuwane w przeszłości. Jest to zjawisko często występujące u weteranów wojennych, cierpiących na zespół stresu pourazowego (PTSD). W wyniku schorzenia, wspomnienia o polu walki mogą zostać przywołane w obliczu czynników tak zwyczajnych, jak dźwięki burzy. Tymczasem, naukowcy ze Szkoły Medycznej Perelmana Uniwersytetu w Pensylwanii odkryli, w jaki sposób strach może wpłynąć w pozytywny lub negatywny sposób na umiejętność rozróżniania dźwięków w zależności od sytuacji. W ten sposób stawiają w nowym świetle zjawisko związane z PTSD.

REKLAMA
Gdy strach ma zbyt wielkie oczy
Uczucia są bardzo silnie związane z postrzeganiem zmysłowym, a nasza odpowiedź emocjonalna często okazuje się pomocna w radzeniu sobie z rzeczywistością – mówi dr Maria N. Geffen, współautorka badania. Reakcja strachu, na przykład, umożliwia nam ucieczkę przed potencjalnie niebezpieczną sytuacją. Jednak istnieją też okoliczności, w których reakcja organizmu na stres powoduje problemy. Dokładnie takie zjawisko ma miejsce w zaburzeniach lękowych i PTSD – odpowiedź emocjonalna na pewne wydarzenia ulega tak silnej generalizacji, że reakcja strachu zaczyna pojawiać się w wyniku szerszego niż normalnie zakresu bodźców.
Zespół badawczy użył techniki warunkowania emocjonalnego w celu zbadania, w jaki sposób ostrość słuchu (zdolność rozróżniania tonów o różnych częstotliwościach) może zmienić się w wyniku traumatycznego zdarzenia – proces ten nazwany został uczeniem emocjonalnym. Przeprowadzone eksperymenty opierały się na zasadach klasycznego warunkowania Pawłowa. W wyniku eksperymentu badanym myszom udało się opanować umiejętność rozróżniania potencjalnie niebezpiecznych i bezpiecznych dźwięków.
Badacze zaprojektowali serię zadań o różnym poziomie trudności, mających na celu stopniowe rozwinięcie umiejętności rozróżniania emocji u myszy. Chcieli się oni dowiedzieć, w jaki sposób odpowiedź emocjonalna wpłynie na percepcję i rozróżnianie dźwięków. W wyniku badania udało im się określić rodzaj związku łączącego emocje i postrzeganie świata, czyli zależności, która do tej pory pozostawała niezrozumiała.
Różne dźwięki to różne emocje
Według Geffen, gdy zwierzęta słyszały dźwięki o zupełnie rozbieżnej częstotliwości, w obliczu tonów oznaczających niebezpieczeństwo generalizowały strach, który w konsekwencji pojawiał się u nich w odpowiedzi na cały zakres częstotliwości. Tymczasem myszy, którym prezentowano dwa podobne dźwięki stosowały do każdego z nich inną odpowiedź emocjonalną – nastąpił proces specyfikacji reakcji.
W kolejnym teście oceniono u zwierząt umiejętność rozróżniania wysokości tonów. Okazało się, że myszy reagujące strachem na szerszy zakres dźwięków na teście ostrości słuchu wypadły gorzej niż te, które rozwinęły umiejętność specyfikacji dźwięków. Jak podkreśla Geffen, wystąpiła zależność między stopniem uogólnienia ich odpowiedzi emocjonalnej a zdolnością rozróżnienia różnych tonów. Co więcej, w grupie, która wypracowała różne reakcje emocjonalne na zbliżone tony, umiejętność rozróżniania dźwięków stała się doskonalsza – myszy świetnie radziły sobie z parami tonów, które wcześniej myliły.
Co ciekawe, naukowcy zauważyli, że w procesie percepcji dźwięków udział bierze jeden z obszarów mózgu – kora słuchowa, odpowiedzialna za plastyczność słuchu. Z drugiej strony, odkryto związek między uczeniem emocjonalnym a funkcjami ciała migdałowatego i podkorowych obszarów słuchowych. Tajemnicą pozostaje jednak mechanizm współdziałania struktur. Wraz z rozwiązaniem tej zagadki pojawić się mogą nowe informacje pomocne w określeniu przyczyn i sposobów leczenia PTSD. Być może dowiemy się, dlaczego u niektórych ludzi zaburzenie się rozwija, podczas gdy inni, poddani tym samym bodźcom, podobnych reakcji nie wykazują. Więcej informacji na temat zespołu stresu pourazowego znajdziesz na abcZdrowie.pl.