Sara. Nel

Cukrzyca prowadzi do wielu komplikacji zdrowotnych, nie oszczędzając nawet oczu chorego. Retinopatia cukrzycowa objawia się uszkodzeniem naczyń krwionośnych siatkówki oka i rozwija się wraz z zaawansowaniem cukrzycy – po 20 latach występuje praktycznie u wszystkich chorych na cukrzycę typu 1 i ok. 60% osób, u których rozwinęła się cukrzyca typu 2. Tymczasem amerykańscy badacze wpadli na nowy trop, który może pomóc we wczesnym rozpoznaniu zmian w oku diabetyka i zahamowaniu ich rozwoju.

REKLAMA
Rola wolnych rodników w uszkodzeniu wzroku
Wysoki poziom glukozy we krwi diabetyka prowadzi do zapalenia, w wyniku którego produkowane są wolne rodniki, które znów wpływają na powstanie stanu zapalnego i wytworzenie wolnych rodników – tłumaczy dr Manuela Bartoli z uczelni Georgia Regents University. Ten powtarzający się cykl w końcu powoduje uszkodzenie narządu wzroku u osób z cukrzycą. Dodatkowo, na niekorzyść diabetyków działa fakt, że w wyniku choroby osłabieniu ulega także wewnętrzny układ organizmu, odpowiedzialny za walkę z wolnymi rodnikami.
Wolne rodniki są tak właściwie produktami ubocznymi, powstającymi w wyniku procesów tlenowych w organizmie i pomimo złej opinii spowodowanej ich właściwościami (utleniają każdy związek, z którym mają kontakt), przynoszą nam także pewne korzyści, pomagając w niszczeniu mikroorganizmów chorobotwórczych. W zdrowym, młodym organizmie komórki ciała chronią się przed działaniem wolnych rodników. Problem zaczyna się, gdy ich ilość wzrasta, jak w przypadku cukrzycy, wprowadzając zamieszanie w tkankach i w materiale DNA.
Zbyt wysoki poziom wolnych rodników uważany jest za jedną z głównych przyczyn wielu chorób oraz czynnik wpływający na proces starzenia się człowieka. W utrzymaniu zdrowego poziomu wolnych rodników w organizmie pomaga białko nazywane tioredoksyną, które neutralizuje nadmiar związków. Jednak jego aktywność stopniowo osłabia się wraz z wiekiem, a cukrzyca dodatkowo przyspiesza ten proces.
Wzmożona produkcja wolnych rodników sprawia, że organizm nie może wykorzystać ich w korzystny dla siebie sposób – podkreśla dr Bartoli. W zamian, kumuluje wyrządzane przez nie szkody. Przeciążone pracą białko w końcu zaczyna niszczyć naczynia krwionośne transportujące krew i składniki odżywcze do oczu. W konsekwencji tworzone są nowe naczynia, jednak dużo słabsze i nieprawidłowo ulokowane, co prowadzi do zniszczenia wzroku. Więcej informacji o funkcjach wolnych rodników zdobędziesz na abcZdrowie.pl.
Dr Bartoli wierzy, że pracę tioredoksyny można usprawnić, stosując suplementy diety oparte na selenie. Według specjalistki, reduktaza tioredoksyny, czyli związek istotny w procesach odnowy białka, w dużej mierze polega na selenie. Zauważyła ona, że w zwierzęcym modelu retinopatii cukrzycowej i w siatkówce diabetyków aktywność białka jest znacznie osłabiona. Specjalistka uważa, że szereg zmian zachodzących w komórkach ciała wraz ze wzrostem stężenia glukozy we krwi wpływa na uszkodzenie reduktazy. Kolejnym krokiem zespołu badawczego będzie więc określenie mechanizmów działania reduktazy u chorych, a także sprawdzenie, czy selen może usprawnić działanie tioredoksyny.
Pierwsze symptomy choroby oczu
Specjalistka dąży także do określenia pierwszych oznak zniszczenia narządu wzroku u człowieka. Najwcześniejszym znanym dotąd symptomem jest obrzęk plamki żółtej, centralnej części siatkówki. Środki przeciwzapalne wstrzykiwane do oka okazują się skutecznym lekiem na tę dolegliwość. Dr Bartoli podejrzewa jednak, że istnieje jeszcze wcześniejszy sygnał ostrzegawczy – podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi, który powoduje opuchliznę. Kwas moczowy jest produktem metabolizmu puryny i zazwyczaj wydalany jest wraz z moczem. Podwyższone stężenie związku występuje w chorobach serca, dnie moczanowej i cukrzycy, jednak jego wpływ na oczy chorego nie został do tej pory dokładnie zbadany.
Dr Bartoli podkreśla, że celem jej zespołu badawczego jest określenie, czy hiperurykemia może być czynnikiem wpływającym na postęp retinopatii cukrzycowej. Aby tego dokonać, naukowcy mierzą stężenie kwasu moczowego we krwi i płynie oka, a następnie porównują uzyskane wyniki. Zmierzają oni także do zmniejszenia poziomu kwasu moczowego u badanych przez podanie dwóch rodzajów leków – pierwszy hamuje jego wytwarzanie, a drugi wspomaga wydalanie. Specjalistka pragnie przekonać się, w jaki sposób stężenie związku wpływa na postęp choroby u człowieka. Podkreśla, że poznanie przyczyn stanu zapalnego w oku pozwoli na odszukanie skutecznych sposobów na jego likwidację i, co za tym idzie, uratowanie wzroku diabetyków.