Dyskryminacja ze względu na wagę powodem otyłości

Nie od dziś wiadomo, że uprzedzenia mogą prowadzić do problemów psychicznych czy emocjonalnych u osób napiętnowanych. Sytuacja ta dotyczy dyskryminacji zarówno ze względu na rasę, płeć, jak i wagę. W świetle najnowszych badań w tej dziedzinie okazuje się, iż negatywne stereotypy dotyczące osób z nadwagą i otyłych, zamiast motywować je do odchudzania, mogą prowadzić do pogłębienia problemów z wagą.

Wpływ stereotypów na zdrowie fizyczne

Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Florydy porównali dane dotyczące wzrostu oraz wagi ponad 6000 uczestników zebrane w latach 2006 i 2010. Po analizie wyników stwierdzili, iż osoby, które przed rozpoczęciem badania doświadczyły dyskryminacji ze względu na wagę, były ponad dwukrotnie bardziej narażone na rozwinięcie otyłości przed upływem 2010 roku niż badani, którzy nie spotkali się z podobnym zjawiskiem. Co więcej, wysoka waga utrzymywała się u nich przez dłuższy czas. Podczas trwania eksperymentu obwód talii mężczyzn regularnie doświadczających dyskryminacji ze względu na wagę wzrósł średnio o cal (2,54 cm), podczas gdy kobietom napiętnowanym przez otoczenie przybywało średnio ponad pół cala, podkreśla Haslyn E.R. Hunte, główna autorka badania.

Badacze zauważyli jednocześnie, że dyskryminacja ze względu na inne czynniki, takie jak płeć czy rasa, nie miała wpływu na wagę uczestników badania. Wspomniana zależność występowała niezależnie od ich wieku, pochodzenia etnicznego i wykształcenia. Naukowcy uzyskali więc wystarczające dowody na stwierdzenie, iż dyskryminacja ze względu na wagę wpływa negatywnie nie tylko na sferę psychiczną osób otyłych, ale także na ich kondycję fizyczną.

W poprzednich badaniach naukowcy udowodnili, iż uprzedzenia względem ludzi otyłych wpływają na rozwinięcie u nich niewłaściwych zachowań związanych z odżywianiem i aktywnością fizyczną. Okazało się, że dorośli, którzy wierzą w prawdziwość stereotypów dotyczących osób z nadwagą, częściej porzucają diety i są skłonni do obżarstwa. Eksperci tłumaczą, iż pielęgnowanie zwyczajów, które prostą drogą prowadzą do otyłości, jest jednym z mechanizmów radzenia sobie ze stresem wywołanym dyskryminacją.

Jak twierdzi współautorka badania, Angelina Sutin z Uniwersytetu Stanowego Florydy, ludzie z nadwagą i otyli, wytykani przez otoczenie z powodu nadmiernej masy ciała, mają jeszcze większy problem z opanowaniem tycia, rozwijając coraz poważniejsze formy otyłości. Jest to błędne koło, z którego trudno się wydostać. W artykule opublikowanym na łamach „PLoS ONE” (internetowego czasopisma naukowego wydawanego przez Public Library of Science) autorzy wymieniają najpopularniejsze stereotypy dotyczące wagi, przedstawiające ludzi otyłych jako leniwych, o słabej woli oraz rzadko odnoszących sukces. Podobne przekonania są częstą przyczyną dyskryminacji oraz napaści fizycznych i słownych na osoby o dużej masie ciała – podkreśla specjalistka.

Dyskryminacja powszechna także wśród lekarzy

Jednego z najlepiej udokumentowanych przykładów dyskryminacji ze względu na wagę dostarczyli sami lekarze. W badaniu opublikowanym w magazynie „Obesity” badacze ze Szkoły Medycznej Johnsa Hopkinsa przyjrzeli się 39 lekarzom pierwszego kontaktu i ich 208 pacjentom. Porównali wskaźniki masy ciała (BMI) należące do przedstawicieli drugiej z wymienionych grup oraz przeanalizowali język stosowany przez lekarzy w rozmowie z pacjentami o różnej wadze, dokonując oceny stopnia okazywanej im empatii.

Chociaż nie stwierdzono różnic w liczbie pytań zadawanych w czasie wywiadu medycznego, a także w zakresie udzielanych porad zdrowotnych, lekarze wykazywali mniej empatii wobec pacjentów otyłych i z nadwagą, niż w przypadku osób o prawidłowej wadze. Jak podkreśla dr Kimberly A. Gudzune, główna autorka badania, lekarz chorób wewnętrznych, zjawisko to jest problematyczne z wielu powodów. Jeżeli pacjent postrzega swojego lekarza jako sojusznika, chętniej stosuje się do jego zaleceń. Specjalistka dodaje, iż pacjenci nieustannie skarżą się na negatywne osądy ze strony otoczenia, wynikające z ich nadmiernej wagi. Dlatego też gabinet lekarski powinien być miejscem, w którym pacjent oprócz porady medycznej uzyska także wsparcie, motywujące go do zmiany stylu życia.

Autorka tekstu jest redaktorem serwisu abcZdrowie.pl.