
Jedzenie zbyt dużej ilości czerwonego mięsa zwiększa ryzyko choroby Alzheimera – ostrzegają naukowcy. A wszystko za sprawą nadmiernego nagromadzenia w mózgu żelaza, które może wpływać na zakłócenie sygnalizacji nerwowej i, w konsekwencji, powodować zmiany w mózgu, charakterystyczne dla chorych z alzheimerem. Na całym świecie z powodu tej choroby cierpi już ok. 30 mln ludzi, a w Polsce – ok. 200 tys. Czy zmiana diety może wpłynąć na zmniejszenie liczby zachorowań?
REKLAMA
Wpływ czerwonego mięsa na mózg ludzki
Zdaniem naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, uwzględnianie w diecie zbyt dużej ilości czerwonego mięsa, które jest bogatym źródłem żelaza, może doprowadzić do uszkodzeń oksydacyjnych, na które szczególnie podatny jest mózg. W rezultacie osoba stosująca niewłaściwą dietę obarczona jest wyższym ryzykiem rozwinięcia choroby Alzheimera niż człowiek, dostarczający organizmowi umiarkowanej ilości żelaza.
Zdaniem naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, uwzględnianie w diecie zbyt dużej ilości czerwonego mięsa, które jest bogatym źródłem żelaza, może doprowadzić do uszkodzeń oksydacyjnych, na które szczególnie podatny jest mózg. W rezultacie osoba stosująca niewłaściwą dietę obarczona jest wyższym ryzykiem rozwinięcia choroby Alzheimera niż człowiek, dostarczający organizmowi umiarkowanej ilości żelaza.
Jak podkreśla prof. George Bartzokis ze wspomnianej uczelni, wcześniejsze badania dowodziły, że w rozwoju schorzenia ogromną rolę odgrywają białka beta-amyloidu oraz tau. U osób starszych proteiny te mogą zakłócać sygnalizację między neuronami lub po prostu je niszczyć. Tymczasem prof. Bartzokis wraz ze współpracownikami przyjrzał się dwóm obszarom mózgu pacjentów z alzheimerem – hipokampowi, który odpowiedzialny jest za tworzenie wspomnień i ulega uszkodzeniu we wczesnym etapie choroby, oraz wzgórzu, w którym zmiany nie występują aż do zaawansowanego jej stadium. Zdaniem specjalisty, dokonanie pomiaru żelaza w zniszczonych tkankach nie jest prostym zadaniem. Jednak w wyniku rezonansu magnetycznego mózgów chorych, naukowcom udało się stwierdzić, że u pacjentów z alzheimerem wysokie stężenie żelaza idzie w parze z uszkodzeniami tkankowymi.
Żelazo nie zawsze zdrowe dla organizmu
Wcześniejsze badania opierały się głównie na nagromadzeniu w mózgu białek tau i beta-amyloidu, które są przyczyną tworzenia tzw. blaszek, czyli swoistych zmian strukturalnych, typowych dla wielu chorób neurodegeneracyjnych. Jednak prof. Bartzokis wierzy, że kluczowy dla rozwoju alzheimera jest inny proces, a mianowicie niszczenie przez białka mieliny, czyli tkanek umożliwiających komórkom nerwowym przesyłanie sygnałów nerwowych wzdłuż włókien. W konsekwencji uszkodzenia osłonek mielinowych komunikacja między neuronami zostaje zakłócona, a w mózgu tworzą się blaszki.
Wcześniejsze badania opierały się głównie na nagromadzeniu w mózgu białek tau i beta-amyloidu, które są przyczyną tworzenia tzw. blaszek, czyli swoistych zmian strukturalnych, typowych dla wielu chorób neurodegeneracyjnych. Jednak prof. Bartzokis wierzy, że kluczowy dla rozwoju alzheimera jest inny proces, a mianowicie niszczenie przez białka mieliny, czyli tkanek umożliwiających komórkom nerwowym przesyłanie sygnałów nerwowych wzdłuż włókien. W konsekwencji uszkodzenia osłonek mielinowych komunikacja między neuronami zostaje zakłócona, a w mózgu tworzą się blaszki.
Blaszki amyloidowe niszczą jeszcze większą ilość mieliny, uniemożliwiając skuteczną sygnalizację neuronalną, co prowadzi do śmierci komórek i wykształcenia objawów klinicznych alzheimera. Jak zaznacza prof. Bartzokis, mielina produkowana jest przez komórki nazywane oligodendrocytami. Posiadają one, na równi z mieliną, najwyższe stężenie żelaza spośród wszystkich komórek mózgowych. Chociaż związek ten jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania komórek, zbyt duża jego ilość może przyczynić się do zniszczeń oksydacyjnych, na które podatny jest mózg.
Dieta przeciw alzheimerowi
Wyniki badania wskazują na fakt, że poziom żelaza w hipokampie jest podwyższony oraz współwystępuje ze zniszczeniami komórek mózgowych u pacjentów z alzheimerem, jednak nie występuje ani we wzgórzu, ani u osób zdrowych. Autorzy badania przypuszczają więc, że nagromadzenie żelaza może przyczyniać się do rozwoju tej choroby neurodegeneracyjnej. Zdaniem prof. Bartzokisa ryzyko alzheimera zmniejszyć można poprzez modyfikację diety i konkretne zabiegi chirurgiczne. Na kumulację żelaza w mózgu wpływ mogą mieć zmienne czynniki środowiskowe, takie jak ilość czerwonego mięsa w jadłospisie, stosowanie suplementów żelaza czy, u kobiet, zabieg histerektomii przed menopauzą. Specjalista dodaje, że rozpoczęto już testy nad lekami umożliwiającymi usunięcie żelaza z tkanek, a odkrycie jego zespołu badawczego pomoże lekarzom w określeniu, którzy pacjenci najbardziej potrzebować będą podobnej terapii.
Wyniki badania wskazują na fakt, że poziom żelaza w hipokampie jest podwyższony oraz współwystępuje ze zniszczeniami komórek mózgowych u pacjentów z alzheimerem, jednak nie występuje ani we wzgórzu, ani u osób zdrowych. Autorzy badania przypuszczają więc, że nagromadzenie żelaza może przyczyniać się do rozwoju tej choroby neurodegeneracyjnej. Zdaniem prof. Bartzokisa ryzyko alzheimera zmniejszyć można poprzez modyfikację diety i konkretne zabiegi chirurgiczne. Na kumulację żelaza w mózgu wpływ mogą mieć zmienne czynniki środowiskowe, takie jak ilość czerwonego mięsa w jadłospisie, stosowanie suplementów żelaza czy, u kobiet, zabieg histerektomii przed menopauzą. Specjalista dodaje, że rozpoczęto już testy nad lekami umożliwiającymi usunięcie żelaza z tkanek, a odkrycie jego zespołu badawczego pomoże lekarzom w określeniu, którzy pacjenci najbardziej potrzebować będą podobnej terapii.
Zdaniem dietetyków nie powinniśmy spożywać więcej niż 500 g czerwonego mięsa tygodniowo. Dużo zdrowsza dla organizmu jest dieta śródziemnomorska, opierająca się na rybach, oliwie z oliwek, owocach, warzywach, orzechach i pełnoziarnistym pieczywie. Jest ona bogatym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, których nawet gram dziennie skutecznie zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera. Więcej o diecie śródziemnomorskiej przeczytasz na abcZdrowie.pl.