Kirti Poddar

Już wcześniej stwierdzono, że zarówno uzależnienie od alkoholu, jak i zaburzenia odżywiania, mogą być dziedziczne. Jednak w najnowszym badaniu naukowcy ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Waszyngtona w St. Louis odkryli, że za oba problemy odpowiedzialne mogą być te same geny.

REKLAMA
Zależności genetyczne widoczne u bliźniąt
W badaniu, którego wyniki opublikowano na łamach „Journal of Studies on Alcohol and Drugs”, naukowcy dowodzą, że osoby uzależnione od alkoholu mogą być obarczone podwyższonym ryzykiem rozwinięcia zaburzeń odżywiania i odwrotnie. Jak podkreśla Melissa A. Munn-Chernoff, główna autorka badania, w praktyce klinicznej często obserwuje się, że pacjenci cierpiący z powodu zaburzeń odżywania nadużywają alkoholu lub uzależniają się od niego. Poprzednie badania skupiały się na powiązaniach genetycznych między alkoholizmem a problemami z żywieniem u kobiet. Tymczasem w najnowszym eksperymencie uwzględniono także mężczyzn – podkreśla specjalistka. Okazuje się bowiem, że chociaż schorzenia, takie jak anoreksja czy bulimia, wydają się być problemem wyłącznie damskim, często walczą z nimi także mężczyźni.
Po przeanalizowaniu danych dotyczących prawie 6000 dorosłych bliźniąt z Australii, zespół badawczy pod przewodnictwem Munn-Chernoff odkrył, że wspólne czynniki genetyczne warunkować mogą wystąpienie uzależnienia od alkoholu i niektórych objawów zaburzeń odżywiania, takich jak przejadanie się, wywoływanie wymiotów i nadużywanie środków przeczyszczających. Na drodze testów przeprowadzonych na bliźniętach naukowcy mogli określić związek poszczególnych cech z genami. Bliźnięta jednojajowe posiadają bowiem w 100% zgodny genotyp, podczas gdy u dwujajowych zgodność jest mniejsza o około połowę. Poprzez porównanie bliźniąt jedno- i dwujajowych możliwe było określenie, w jakim stopniu różnice występujące w zakresie poszczególnych cech spowodowane są genami, a w jakim czynnikami środowiskowymi – tłumaczy autorka badania. Okazało się, że niektóre geny odpowiedzialne za uzależnienie od alkoholu wpływają także na obżarstwo wśród kobiet i mężczyzn.
Alkoholizm i niepohamowany apetyt mają wspólne źródło
Nawet pomimo rosnącej świadomości społecznej i coraz większej liczby zdiagnozowanych przypadków anoreksji czy bulimii, schorzenia te nie rozwijają się często i są bardzo rzadkie wśród bliźniąt. Dlatego podczas badania uczestnicy pytani byli o wystąpienie objawów typowych dla zaburzeń odżywiania, a nie samego problemu. Poszczególne symptomy mogą pojawiać się w szeregu różnych zaburzeń odżywania – podkreśla Munn-Chernoff. Kilka wcześniejszych eksperymentów sugerowało, że konkretne zachowania kompensacyjne, takie jak niepohamowany apetyt i wywoływanie wymiotów, mogą mieć ścisły związek z nałogiem alkoholowym, dlatego też badacze postanowili skupić się właśnie na takich objawach. Wszystkich uczestników zapytano o spożycie alkoholu i apetyt. Jako że badacze korzystali z danych zebranych w czasie wcześniejszych eksperymentów, nie posiadali kompletnych informacji na temat zachowań kompensacyjnych wśród badanych osób. O podobne objawy zapytano wyłącznie bliźniaczki.
Stwierdzono, że prawie 25% mężczyzn i 6% kobiet doświadczyło uzależnienia od alkoholu. Niemalże 11% uczestników i 13% uczestniczek miało także problem z niepohamowanym apetytem. Co więcej, ok. 14% kobiet wykazywało zachowania kompensacyjne, takie jak nadużywanie środków przeczyszczających czy moczopędnych. Po dokładnej analizie statystycznej danych naukowcy stwierdzili, że niektóre geny wpływające na wystąpienie alkoholizmu mogą także warunkować skłonność do obżarstwa wśród kobiet i mężczyzn oraz zachowania kompensacyjne u kobiet.
W przyszłości Munn-Chernoff pragnie przeprowadzić podobne badanie na szerszą skalę, aby przekonać się, czy zależność ta wystąpi także wśród innych grup etnicznych (w tym badaniu testom poddano głównie bliźnięta rasy kaukaskiej). Kolejnym celem badaczki jest wyodrębnienie konkretnych genów odpowiedzialnych za alkoholizm i objawy zaburzeń odżywiania. Autorka badania podkreśla, że psycholodzy i terapeuci leczący osoby nadużywające alkoholu i cierpiące na anoreksję czy bulimię powinni być świadomi tego, że schorzenia te są ze sobą powiązane. Jak podsumowuje, podjęcie jednoczesnego leczenia obu problemów mogłoby przynieść wiele korzyści pacjentom.