Justin Ornellas

Niejedna matka spodziewająca się potomstwa usłyszała, że w czasie ciąży nie powinna jeść ryb, ponieważ znajdująca się w nich rtęć może być szkodliwa dla rozwijającego się mózgu dziecka. Jednak najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu w Bristolu poddaje w wątpliwość wcześniejsze doniesienia na temat szkodliwości owoców morza, sugerując, że nie są one głównym czynnikiem wpływającym na akumulację metali ciężkich w organizmie. W świetle najnowszego eksperymentu okazuje się, że ryby stanowią źródło jedynie 7% spożywanej przez człowieka rtęci.

REKLAMA
Nie takie ryby straszne, jak je malują
Ryby należą do najpowszechniejszych źródeł ekspozycji na rtęć. Metal ten gromadzi się w rzekach i strumieniach wskutek naturalnej erozji i odpadków przemysłowych. Często przedostaje się także do oceanów. Według danych amerykańskiej Krajowej Rady Ochrony Zasobów Naturalnych (Natural Resources Defense Council), najmniejszą ilość metalów ciężkich zawiera m.in. tilapia, podczas gdy w mieczniku znaleźć można ich tak dużo, że najlepiej całkowicie wykluczyć ten gatunek z diety. Ryzyko związane ze spożywaniem niektórych ryb jest szczególnie wysokie dla kobiet ciężarnych. Liczne badania wskazują bowiem na związek rtęci z zaburzeniami rozwoju neurologicznego płodu.
Tymczasem w ostatnim badaniu naukowcy brytyjscy dowiedli, że ryby odpowiedzialne są jedynie za 7% rtęci, którą spożywa człowiek. Poddali oni analizie 103 rodzaje pokarmów i napojów konsumowanych przez 4484 ciężarne kobiety. Okazało się, że spożywane produkty dostarczały mniej niż 17% rtęci stwierdzonej w organizmach uczestniczek. Z tego względu specjaliści sugerują, że zalecenia dotyczące ograniczonego spożycia ryb w ciąży powinny być na nowo zweryfikowane, ponieważ nie prowadzą do znaczącego obniżenia stężenia rtęci w ciele człowieka.
Źródła rtęci w organizmie
Tuż po rybach, największe stężenie rtęci wykrywa się w herbatach ziołowych i alkoholu. Możliwe, że śladowe jej ilości dostają się do napojów w trakcie produkcji. Jak podkreślają autorzy badania, chociaż owoce morza stanowią jeden z czynników przyczyniających się do nagromadzenia rtęci w organizmie, odpowiedzialne są one za nie więcej niż połowę całkowitego spożycia tego metalu.
Agencja Ochrony Środowiska (Environmental Protection Agency) w Stanach Zjednoczonych utrzymuje, że ryby i skorupiaki są ważnym elementem diety kobiet i dzieci. Z drugiej strony, wielu specjalistów zapewnia, że praktycznie wszystkie ryby zawierają śladowe ilości rtęci, dlatego ważne jest wybieranie tych gatunków, które w mniejszym stopniu narażone są na skażenie. Zalecenie to jest szczególnie istotne w przypadku kobiet planujących ciążę, ciężarnych, karmiących piersią oraz najmłodszych dzieci. Aby maksymalnie wykorzystać zalety płynące ze spożywania ryb, a nie narazić na szkodę zdrowia własnego oraz dziecka, eksperci zalecają konsumpcję lekkiego tuńczyka, krewetek oraz łososia.
Ryby w diecie ciężarnych
Okazuje się, że znaczna część rtęci znajdującej się w krwi kobiet nie pochodzi z pożywienia. Dlatego też, zdaniem naukowców, konieczne jest określenie pozostałych źródeł tego metalu. Wyszczególnienie czynników ryzyka pomogłoby kobietom w ciąży uchronić nienarodzone dzieci od kontaktu z niebezpieczną rtęcią. Co więcej, nie musiałyby one wystrzegać się spożywania owoców morza, które oprócz rtęci zawierają także wiele niezbędnych dla zdrowia organizmu wartości odżywczych.
Jak dowodzą dietetycy, ryby są źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, jodu, witaminy D i białka. Składniki te wpływają korzystnie na rozwój mózgu i wzroku dziecka, a także zapewniają spokojny przebieg ciąży. Spożywanie odpowiedniej ilości kwasów omega-3 pozwala wzmocnić układ immunologiczny rozwijającego się człowieka. Obniżają one również ryzyko rozwinięcia nadciśnienia przez matkę. Konsumpcja ryb jest szczególnie ważna w 3 trymestrze ciąży, kiedy to mózg dziecka rozwija się najintensywniej. Z wcześniejszych badań wynika, że spożywanie w czasie ciąży ok. 500 g ryb tygodniowo wiąże się ze sprawniejszym rozwojem psychoruchowym dziecka.
Więcej informacji na temat zalet i zagrożeń związanych ze spożywaniem ryb w ciąży znajdziesz na Parenting.pl.