GoodNCrazy

Zachęcanie dzieci do czytania książek lub osiągania dobrych wyników na testach nagrodami pieniężnymi wydaje się kuszącym pomysłem, w szczególności gdy młodzi ludzie są łasi na kilka dodatkowych złotówek. Okazuje się jednak, ze płacenie dzieciom za lepsze wyniki w nauce przynosi niewielkie (lub żadne) skutki, jeżeli chodzi o wyniki testów semestralnych, będących wyznacznikiem osiągnięć na polu naukowym.

REKLAMA
Pieniądze nie poprawiają wyników w nauce
Roland Fryer, ekonomista z Harvardu, przeprowadził serię eksperymentów, w których część dzieci uczęszczających do ponad 200 placówek edukacyjnych w 3 miastach była nagradzana pieniędzmi, a część nie. Okazało się, że wpływ zachęt finansowych na wyniki uczniów był praktycznie zerowy w przypadku każdego miasta.
W wyniku innego badania, przeprowadzonego przez Erica Bettingera z Uniwersytetu Stanford, udało się stwierdzić, że uczniowie, którym płacono za naukę osiągali nieznacznie lepsze wyniki w testach matematycznych. Nawet tak skromna poprawa nie powinna jednak, zdaniem autora badania, być bagatelizowana. Rezultaty testów matematycznych wśród uczniów zachęcanych do nauki pieniędzmi były wyższe średnio o ¾ stopnia, co jest dobrym osiągnięciem. Jak podkreślają badacze, odmienne warunki podczas poszczególnych eksperymentów doprowadzić mogły do rozbieżnych wyników, jednak jak dotąd nie ma wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że zachęcanie dzieci do nauki pieniędzmi przynosi wymierne korzyści.
Negatywne skutki przekupywania dzieci
Zachęty finansowe za wykonywanie pozytywnych czynności – od prac domowych po dobre uczynki – mogą zaburzyć naturalną motywację młodego człowieka do nauki i wykazywania zachowań z natury satysfakcjonujących. Odnosi się to nie tylko do nagród pieniężnych, ale także materialnych, które mogą sprawić, że dziecko odczuwać będzie mniejszą przyjemność z własnych działań, a większy niepokój. Wynagradzanie młodego człowieka za dobre wyniki w nauce może stać się przyczyną niepokoju i obniżyć jego poczucie własnej wartości – mówi John Woodward z Uniwersytetu Puget Sound. Uczniowie, którym rodzice płacą za dobre wyniki testów, zaczynają koncentrować się na stopniach, a nie na zrozumieniu materiału. Do tego, gdy porównują się do rówieśników, często odczuwają lęk – tłumaczy specjalista.
Holly Schiffrin, profesor psychologii z Uniwersytetu Mary Washington, jest zdania, że stosowanie podobnych nagród zaburza wewnętrzny system motywacji do nauki dziecka. W klasycznym badaniu, w którym jednej grupie dzieci zaoferowano naklejki do kolorowania, a innym nie, te pierwsze czerpały mniejszą przyjemność z wykonywanych czynności. Aby czuć wewnętrzną motywację i szczęście, każdy człowiek potrzebuje autonomii lub, innymi słowy, możliwości dokonywania własnych wyborów – tłumaczy psycholog. Nagrody materialne zmniejszają poczucie niezależności w zakresie podejmowanych decyzji i, w konsekwencji, motywację oraz satysfakcję z własnych dokonań.
Jeszcze inni specjaliści ostrzegają, że płacenie dzieciom za rzeczy, które należą do ich obowiązków, może doprowadzić do wykształcenia u nich negatywnej postawy negocjacyjnej. Jak podkreśla psycholog Eileen Kennedy-Moore, zbyt często przekupywany młody człowiek zacznie domagać się nagród za każdą wykonywaną czynność.
Jak zachęcić dziecko do nauki?
Rodzice powinni pomóc dzieciom w budowaniu wewnętrznego systemu motywacyjnego, co pomoże im doświadczać uczucia spełnienia na polu naukowym. Ta sama zasada dotyczy dobrych uczynków – podaje Donna Pincus z Uniwersytetu w Bostonie. Ważne jest, aby dziecko zrozumiało, że poprzez wykonywanie powierzonych mu obowiązków domowych lub czynienie dobra ma pozytywny wpływ na życie rodziny i społeczeństwa. Doskonały rezultat przynoszą także pochwały, w szczególności jeżeli rodzice dokładnie określają, co podobało im się w konkretnym zachowaniu dziecka.
Jeżeli powyższe strategie nie działają, Kennedy-Moore sugeruje lepsze zapoznanie się z problemem dziecka, np. z tym, dlaczego nie chce pomagać przy pracach domowych. Być może powierzone mu zadania są ponad jego siły, a może potrzebuje pomocy w ich wykonaniu. Rozwiązanie podobnych problemów może przynieść długoterminowe skutki, nie tylko jeżeli chodzi o zachęcenie dziecka do sprzątania, ale także do nauki. Płacenie młodym ludziom za przeczytanie książki lub przyniesienie do domu dobrej oceny niesie bowiem natychmiastowy, ale krótkoterminowy rezultat.