Antyperspiranty są niezdrowe, bo blokują uwalnianie toksyn z organizmu? Ekspert: Usuwa je wątroba

Czy stosowanie antyperspirantów jest bezpieczne dla zdrowia?

W chwili obecnej nie ma naukowych podstaw, aby kwestionować bezpieczeństwo antyperspirantów. Niektóre związki glinu, obecne w antyperspirantach, mogą wykazywać działanie drażniące skórę, co wynika raczej z niskiego pH produktów, nie zaś z działania samej substancji czynnej. Przypadki uczuleń natomiast są bardzo rzadkie (Risk assessment related to the use of aluminium in cosmetics products.

W internecie pojawiają się opinie, że antyperspiranty to blokery, które nie pozwalają uwalniać się toksynom z naszego organizmu. Czy to prawda i czy jest to niebezpieczne?

Głównym zadaniem antyperspirantów jest ograniczenie wydzielania potu, poprzez blokowanie ujścia przewodów wyprowadzających gruczołów potowych. Jest to efekt przejściowy, ustępujący w miarę złuszczania się warstwy rogowej naskórka, a nawet po silnym spoceniu się.

Co dzieje się z toksynami, jeśli nie są uwalniane przez pot?

W mechanizmie usuwania ksenobiotyków (potocznie mówiąc „toksyn”) z naszego organizmu bierze udział wątroba, po czym związki te wydalane są z moczem. Natomiast podstawową funkcją gruczołów potowych, tzw. ekrynowych (zlokalizowanych na całym ciele), jest termoregulacja, czyli udział w utrzymaniu stałej temperatury ciała i zapobieganie przegrzaniu organizmu. Drugi rodzaj gruczołów potowych – apokrynowych, zlokalizowanych m.in. w okolicach pach i okolicach intymnych, nie bierze udziału w termoregulacji; ich rola nie jest do końca poznana.

W internecie pojawiają się również informacje o tym, że antyperspiranty mogą powodować nowotwory węzłów chłonnych. Czy to prawda, czy mit, który krąży w sieci?

Do chwili obecnej nie został udowodniony naukowo związek przyczynowy między zwiększonym poziomem narażenia organizmu na glin z żywności (w tym wody), leków, kosmetyków, a chorobą Alzheimera; istnieje możliwość, że obecność glinu w tkance nerwowej mózgu osób z chorobą Alzheimera jest wtórnym efektem występowania choroby. FDA również pozytywnie oceniła bezpieczeństwo związków glinu i zatwierdziła do stosowania w antyperspirantach, które w USA są udostępniane jako leki OTC (bez recepty).

W opracowaniu "Risk assessment of the exposure to aluminium through food and the use of cosmetic products in the Norwegian population". stwierdzono bardzo niski stopień przenikania glinu przez skórę: 0,6% - w przypadku skóry normalnej oraz 10,7 % absorpcji w przypadku skóry uszkodzonej (na podstawie in vitro stripped skin test). Stąd też antyperspiranty nie mogą stanowić głównego źródła glinu w organizmie człowieka (choć akumulacja glinu w kościach może zdarzyć się u osób z przewlekłą niewydolnością nerek).

Kto nie powinien używać antyperspirantów?

Antyperspiranty mogą być stosowane przez wszystkich, którzy tego potrzebują: osoby nastoletnie, u których w okresie dojrzewania gruczoły apokrynowe zaczynają intensywniej pracować, jak również osoby dorosłe. Jak wszystkie kosmetyki, nie powinny być stosowane na skórę ze zmianami chorobowymi, uszkodzoną czy podrażnioną (np. po goleniu).

Jak działają antyperspiranty? Czy dzielą się na zdrowe i niezdrowe?

Związki glinu pod wpływem wody obecnej na skórze formują rodzaj żelu. Początkowo sądzono, że zwężają ujścia gruczołów potowych oraz blokują je na skutek wytrącania białek. Okazało się, że ich działanie polega na blokowaniu przewodów wyprowadzających gruczołów potowych – tworzenia w nich czopu ze spolimeryzowanego żelu, powstającego na skutek powolnej neutralizacji kwaśnych soli glinu pod wpływem fizjologicznego pH. Czop ten, zlokalizowany przy ujściu przewodów wyprowadzających, w rezultacie ogranicza wydzielanie potu.

Jednocześnie w związku z istniejącymi ocenami ryzyka, dotyczącymi kwestii skumulowanego narażenia na glin z różnych źródeł (żywność, kosmetyki), do Naukowego Komitetu ds. Bezpieczeństwa Konsumenta wpłynął wniosek o wydanie opinii naukowej, dotyczącej bezpieczeństwa glinu w produktach kosmetycznych (szczególnie dezodorantach, produktach do warg, pastach do zębów). Producenci kosmetyków muszą więc nieustannie śledzić piśmiennictwo fachowe i przepisy prawa, aby zapewnić najwyższy poziom bezpieczeństwa swoich produktów.