Podczas gdy przyjmowanie wielu leków przez osoby cierpiące na jedną chorobę związane jest z większym ryzykiem pobytu w szpitalu, pacjenci posiadający kilka przypadłości i przyjmujący szereg medykamentów nie są narażeni na aż tak znaczne problemy – tłumaczą badacze w magazynie „British Journal of Clinical Pharmacology”. Sytuację, w której dana osoba stosuje wiele różnych leków lekarze określają mianem polifarmacji. Wynika ona przede wszystkim z rosnącej liczby osób starszych w społeczeństwie, a także coraz większej ilości pacjentów, u których diagnozuje się szereg dolegliwości chorobowych.
REKLAMA
Liczba schorzeń i leków a hospitalizacje
Powszechnie przyjmowane założenie, że polifarmacja jest zawsze szkodliwa dla zdrowia i odzwierciedla nieprawidłową opiekę medyczną, okazało się mylące – mówi główny autor badania, dr Rupert Payne z Cambridge Centre for Health Services Research. Badacze ukazali, że w celu oceny indywidualnej terapii stosowanej w przypadku danego pacjenta konieczne jest zastosowanie bardziej złożonych narzędzi.
Powszechnie przyjmowane założenie, że polifarmacja jest zawsze szkodliwa dla zdrowia i odzwierciedla nieprawidłową opiekę medyczną, okazało się mylące – mówi główny autor badania, dr Rupert Payne z Cambridge Centre for Health Services Research. Badacze ukazali, że w celu oceny indywidualnej terapii stosowanej w przypadku danego pacjenta konieczne jest zastosowanie bardziej złożonych narzędzi.
Przy współpracy z naukowcami z Nottingham i Glasgow, dr Payne poddał analizie dane dotyczące 180 812 osób dorosłych cierpiących na schorzenia przewlekłe. Określił liczbę regularnie stosowanych przez nie leków i sprawdził, czy badani byli hospitalizowani w kolejnym roku. Okazało się, że pacjenci z jednym problemem zdrowotnym, którzy przyjmowali ponad 10 leków, obarczeni byli ponad 3-krotnie wyższym ryzykiem nieplanowanego pobytu w szpitalu niż osoby, które stosowały jedynie 1-3 medykamenty. Jednak chorzy z ponad 6 schorzeniami i używający ponad 10 leków doświadczyli jedynie 1,5-krotnego wzrostu ryzyka hospitalizacji w porównaniu do grupy pacjentów przyjmujących 1-3 środki farmakologiczne.
Implikacje płynące z badania
Jak podają autorzy badania, wyniki te ułatwić mogą rozwijanie i ocenę umiejętności przepisywania leków w praktyce ogólnej, w ramach której leczona jest większość długoterminowych przypadłości i przepisywanych jest wiele leków przyjmowanych przez dłuższy czas. Mają odniesienie do wielu przypadków, w których lekarze opiekują się starszymi pacjentami oraz osobami posiadającymi szereg schorzeń wymagających zastosowania różnych leków – podaje dr Payne.
Jak podają autorzy badania, wyniki te ułatwić mogą rozwijanie i ocenę umiejętności przepisywania leków w praktyce ogólnej, w ramach której leczona jest większość długoterminowych przypadłości i przepisywanych jest wiele leków przyjmowanych przez dłuższy czas. Mają odniesienie do wielu przypadków, w których lekarze opiekują się starszymi pacjentami oraz osobami posiadającymi szereg schorzeń wymagających zastosowania różnych leków – podaje dr Payne.
Zdaniem specjalisty, we wcześniejszych eksperymentach nie odnotowano wpływu, jaki polifarmacja wywiera na różnych pacjentów, ponieważ używano wyłącznie uproszczonych narzędzi, które nie pozwoliły przyjrzeć się skutkom przyjmowania kilku leków naraz. Tymczasem, jak zaznacza, ostatnie wyniki ukazują potrzebę wypracowania bardziej skomplikowanego podejścia do problemu w przyszłych badaniach. W ten sposób możliwe będzie dokładniejsze określenie wpływu polifarmacji na zdrowie pacjentów.
Negatywne skutki polifarmacji
We wcześniejszych badaniach dowiedziono, że przyjmowanie wielu różnych leków przez jednego pacjenta może prowadzić nie tylko do częstszych pobytów w szpitalu, ale także do zaburzeń poznawczych i funkcjonalnych, zespołów geriatrycznych (majaczenia, upadków czy osłabienia) i większej umieralności. Wśród innych negatywnych konsekwencji znaleźć można ogólne obniżenie stanu zdrowia czy stanu odżywienia. Niestety, chociaż określenie ryzyka polifarmacji jest niezwykle ważnym krokiem w terapii pacjentów, nie zawsze pozwala przewidzieć komplikacje zdrowotne.
We wcześniejszych badaniach dowiedziono, że przyjmowanie wielu różnych leków przez jednego pacjenta może prowadzić nie tylko do częstszych pobytów w szpitalu, ale także do zaburzeń poznawczych i funkcjonalnych, zespołów geriatrycznych (majaczenia, upadków czy osłabienia) i większej umieralności. Wśród innych negatywnych konsekwencji znaleźć można ogólne obniżenie stanu zdrowia czy stanu odżywienia. Niestety, chociaż określenie ryzyka polifarmacji jest niezwykle ważnym krokiem w terapii pacjentów, nie zawsze pozwala przewidzieć komplikacje zdrowotne.
Prawdopodobieństwo wystąpienia klinicznie istotnych i niebezpiecznych interakcji pomiędzy lekami jest silnie powiązane z liczbą przyjmowanych medykamentów. Polifarmacja z kolei prowadzić może do szeregu problemów u osób starszych. Badanie skupiające się na seniorach z Australii ujawniło, że kilka jednocześnie przyjmowanych środków prowadzić może do zespołów geriatrycznych, skutków funkcjonalnych i śmiertelności. Stosowanie średnio 4,5 leków powiązano ze zwiększonym ryzykiem umieralności i upadków, a 5,5 lub 6,5 zażywanych jednocześnie leków – odpowiednio z niepełnosprawnością lub wątłością. Ryzyko śmierci, upadków, niepełnosprawności i osłabienia wzrastało z każdym dodatkowym lekiem.
W innym badaniu stwierdzono, że ryzyko interakcji między lekami występuje u 80% pacjentów stosujących więcej niż 5 środków jednocześnie. Zdaniem autorów, osoby zażywające 5 leków narażone są na 50% ryzyko co najmniej jednej szkodliwej interakcji, a każdy dodatkowy medykament powiększa to ryzyko o 12%.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!