Brian Legate

Znów nie możesz znaleźć kluczyków do samochodu? Filiżanka espresso może pomóc ci w rozwiązaniu tego problemu. W ostatnim badaniu naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa ukazali, że kofeina poprawia pamięć. Okazało się, że stymuluje ona zdolność mózgu do konsolidacji pamięci długoterminowej. Odkrycie pogłębia naszą wiedzę na temat kształtowania się pamięci, a w przyszłości może przyczynić się do skuteczniejszej opieki geriatrycznej i psychiatrycznej.

REKLAMA
Kofeina a pamięć
Jak tłumaczy główny autor badania, dr Michael Yassa, chociaż liczne eksperymenty dowodziły już, że kofeina może wspomagać pamięć roboczą, uwagę i prędkość przetwarzania informacji, niewielu badaczy zainteresowało się tym, w jaki sposób wpływa ona na pamięć długoterminową. Od zawsze wiedziano, że kofeina wzmacnia funkcje kognitywne, jednak nigdy nie poddano szczegółowej analizie jej wpływu na formowanie się wspomnień i zapobieganie zapominaniu informacji – dodaje specjalista. Badaczom po raz pierwszy udało się udokumentować związek między kofeiną a lepszą pamięcią uzyskaną w 24-godzinnym okresie.
W eksperymencie udział wziął szereg ochotników, którzy nie spożywali napojów kofeinowych regularnie. 5 minut po pokazaniu uczestnikom serii obrazków, podano im tabletkę kofeiny lub placebo. Po 24 godzinach badanym przedstawiono kolejne zdjęcia i zapytano, czy były one dla nich nowe, znajome, czy jedynie podobne do przedstawionych wcześniej obrazków. Badacze zauważyli, że grupa uczestników, która otrzymywała tabletki kofeinowe, wykonała zadanie z większą dokładnością, co oznacza, że w porównaniu do osób zażywających placebo częściej udawało im się rozpoznać obrazy podobne.
Kawa pomaga, ale tylko w niektórych zadaniach
Jako że tabletki zostały podane uczestnikom po pokazaniu zdjęć, odnotowany wynik był wyłącznie rezultatem poprawy pamięci – dowodzą autorzy badania. W wielu poprzednich testach kofeina zażywana była przed przedstawieniem zadania, więc nie było do końca jasne, czy poprawa następowała wskutek działania kofeiny, czy innych czynników – tłumaczy Yassa. W najnowszym eksperymencie istnieje pewność, że znakomite rezultaty związane były z pamięcią uczestników.
Forma eksperymentu pozwoliła badaczom określić, w jaki sposób kofeina ułatwia zapamiętywanie. Jako że uczestnicy poddani działaniu kofeiny poradzili sobie z zadaniem lepiej, jedynie jeżeli chodzi o zidentyfikowanie obrazów podobnych, naukowcy stwierdzili, że kofeina wspomaga tzw. proces konsolidacji, jednak nie wpływa na odzyskiwanie wspomnień. Jak tłumaczy Yassa, gdyby użyć standardowego testu badającego pamięć rozpoznawczą, czyli wykluczyć elementy podobne, okazałoby się, że nie ma różnicy w wynikach osób zażywających kofeinę i placebo. Jednak włączenie dodatkowych obiektów zmusza mózg do bardziej skomplikowanych procesów, które wspomagane są przez kofeinę.
Kofeina sposobem na alzheimera?
Chociaż to ograniczenie oznaczać może, że podobna pigułka na pamięć raczej nie zostałaby skomercjalizowana, wyniki pokazują, że kofeina wspomagać może funkcje kognitywne osób cierpiących na różnego rodzaju problemy kognitywne. Wraz ze wzrostem średniej długości życia, przypuszczalnie nastąpi także wzrost liczby przypadków związanych z wiekiem chorób. Dlatego też konieczne będzie znalezienie nowych sposobów radzenia sobie z alzheimerem i innymi chorobami neurodegeneratywnymi.
We wcześniejszym eksperymencie, opublikowanym na łamach „Journal of Alzheimer’s Disease”, stwierdzono, że kofeina może odwlec początek choroby Alzheimera. Okazało się, że osoby powyżej 65 roku życia, które posiadały wyższe stężenie kofeiny we krwi, zapadały na schorzenie 2-4 lata później niż ludzie wykazujący niższy jej poziom.
Kolejnym krokiem badaczy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa będzie określenie mechanizmów mózgowych odpowiedzialnych za odnotowaną poprawę pamięci. Techniki obrazowania mózgu powinny to ułatwić – mówi Yassa. Wiadomo także, że kofeina związana jest ze zdrową długowiecznością, więc być może okaże się skuteczną metodą ochrony osób narażonych na chorobę Alzheimera przed zaburzeniami kognitywnymi. Są to niezwykle ważne pytania na przyszłość – podsumowuje autor badania.