
Nowotwory odpowiedzialne są za 1 na 4 śmierci w Polsce. Częściej zabijają jedynie choroby serca. Chociaż tak wiele się o nich mówi, większość Polaków nie zdaje sobie sprawy, jak wielką rolę w ich rozwoju odgrywa niezdrowy styl życia, w tym dieta, bogata w tłuszcz, czerwone mięso, wędliny, przetworzone węglowodany, sól i alkohol. Tymczasem wiele z tych produktów zastąpić można żywnością zawierającą działające antyrakowo przeciwutleniacze.
REKLAMA
Dieta sprzyjająca i zapobiegająca nowotworom
Jak tłumaczy dr inż. Katarzyna Okręglicka, fizjolog żywienia, dzięki właściwej diecie połączonej z aktywnością fizyczną, można uniknąć nawet co trzeciego nowotworu. Według Światowego Funduszu Badań nad Rakiem, aby zapobiegać chorobom nowotworowym, należy przede wszystkim utrzymywać odpowiednią masę ciała, dbać o aktywność fizyczną, a także stosować dietę bogatą w nieprzetworzone składniki roślinne i ubogą w dania typu fast food, sól, alkohol i słodzone napoje.
Jak tłumaczy dr inż. Katarzyna Okręglicka, fizjolog żywienia, dzięki właściwej diecie połączonej z aktywnością fizyczną, można uniknąć nawet co trzeciego nowotworu. Według Światowego Funduszu Badań nad Rakiem, aby zapobiegać chorobom nowotworowym, należy przede wszystkim utrzymywać odpowiednią masę ciała, dbać o aktywność fizyczną, a także stosować dietę bogatą w nieprzetworzone składniki roślinne i ubogą w dania typu fast food, sól, alkohol i słodzone napoje.
W świetle badań naukowych, nadmierna ilość czerwonego mięsa w diecie przyczynia się do raka jelita grubego. Tymczasem dieta bogata w sól powodować może raka żołądka. Rozwój nowotworów ułatwiać może także spożywanie zbyt dużych ilości tłuszczu, białka oraz przetworzonych węglowodanów. Niezdrowa dieta często sprzyjać może nadwadze i otyłości, które stanowią czynnik ryzyka nowotworów.
Zdaniem Katarzyny Okręglickiej, z badań naukowych wynika również, że rozwój nowotworów często związany jest z niewystarczającą konsumpcją przeciwutleniaczy. Substancje te przeciwdziałają wolnym rodnikom, chroniąc przed uszkodzeniem białka, kwasy nukleinowe i tłuszczowe – podkreśla specjalistka. Antyoksydanty zapobiegają także uszkodzeniom DNA, które skutkować mogą wykształceniem się zmian rakowych. Aby zwiększyć ilość tych korzystnych substancji w diecie, należy spożywać owoce, warzywa, rośliny strączkowe, pestki i orzechy.
Masa ciała a ryzyko nowotworu
Szczupła sylwetka i zdrowa waga są ważnymi elementami profilaktyki antynowotworowej. Jak podaje Amerykańskie Stowarzyszenie Onkologiczne (American Cancer Society), optymalne BMI wynosić powinno od 18,5 do 24,9. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje na fakt, że gromadzenie nadmiernej wagi wraz z wiekiem, a także nadwaga w dzieciństwie, zwiększają ryzyko nowotworów w przyszłym życiu – mówi Rachel Ballard-Barbash z amerykańskiego Narodowego Instytutu Onkologicznego (National Cancer Institute).
Szczupła sylwetka i zdrowa waga są ważnymi elementami profilaktyki antynowotworowej. Jak podaje Amerykańskie Stowarzyszenie Onkologiczne (American Cancer Society), optymalne BMI wynosić powinno od 18,5 do 24,9. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje na fakt, że gromadzenie nadmiernej wagi wraz z wiekiem, a także nadwaga w dzieciństwie, zwiększają ryzyko nowotworów w przyszłym życiu – mówi Rachel Ballard-Barbash z amerykańskiego Narodowego Instytutu Onkologicznego (National Cancer Institute).
Jak podaje Amerykańskie Stowarzyszenie Onkologiczne, nadmierna waga związana jest z większym ryzykiem raka piersi, jelita grubego, odbytnicy, endometrium, nerek, przełyku i trzustki. Wysoka masa ciała zwiększać może także prawdopodobieństwo nowotworów pęcherzyka żółciowego, wątroby, chłoniaka nieziarniczego, szpiczaka mnogiego, prostaty, szyjki macicy i jajników.
Badanie opublikowane w 2003 roku na łamach magazynu „New England Journal of Medicine” stwierdziło, że nadmierna masa ciała związana jest z ryzykiem śmierci w wyniku wszystkich rodzajów nowotworów. Eksperyment przeprowadzony w 2013 roku ukazał, że wysoka waga w dzieciństwie i młodości sprzyjać może rozwojowi chłoniaka nieziarniczego.
Jeżeli chodzi o dietę, nie istnieje taka, która w 100% uchroni nas przed nowotworem – tłumaczy Moshe Shike, ekspert ds. profilaktyki raka z Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku. Z drugiej strony jednak, istnieją silne dowody na to, że zdrowe odżywianie może zmniejszyć ryzyko raka, a niezdrowa dieta i otyłość sprzyjają zachorowaniu.
Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Onkologicznego, zalecana jest dieta bogata w produkty pełnoziarniste. Zdaniem Ballard-Barbash, ważny jest także czas posiłków. Jak zaznacza, badania dowodzą, że zjadanie wcześniejszej kolacji i regularnych posiłków w czasie dnia może pomóc w zmniejszeniu ilości spożywanych kalorii i właściwym dysponowaniu energią.
Aktywność fizyczna w profilaktyce raka
Na ryzyko rozwinięcia szeregu nowotworów, w tym raka piersi, okrężnicy, śluzówki macicy i prostaty, wpływać może niewystarczający poziom aktywności fizycznej. Siedzący tryb życia w połączeniu z przejadaniem się może zaburzać równowagę energetyczną w organizmie, prowadząc do nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu – zmian hormonalnych i metabolicznych, a także stanów zapalnych mogących przyczyniać się do chorób serca, cukrzycy i nowotworów – mówi Ballard-Barbash.
Na ryzyko rozwinięcia szeregu nowotworów, w tym raka piersi, okrężnicy, śluzówki macicy i prostaty, wpływać może niewystarczający poziom aktywności fizycznej. Siedzący tryb życia w połączeniu z przejadaniem się może zaburzać równowagę energetyczną w organizmie, prowadząc do nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu – zmian hormonalnych i metabolicznych, a także stanów zapalnych mogących przyczyniać się do chorób serca, cukrzycy i nowotworów – mówi Ballard-Barbash.
Amerykańskie Stowarzyszenie Onkologiczne zaleca co najmniej 150 minut aktywności aerobowej o umiarkowanej intensywności tygodniowo (np. szybki marsz) lub 75 minut joggingu. Amerykański Instytut Badań nad Rakiem (American Institute for Cancer Research) mówi natomiast o co najmniej 30 minutach dziennie – 60 minutach aktywności umiarkowanej lub 30 minutach intensywniejszych ćwiczeń.