Bierne palenie. Czym grozi wdychanie dymu papierosowego? [ZDROWIE]

Paleniem biernym określamy sytuację, gdy dym wydobywający się z wyrobu tytoniowego (papierosy, cygara, cygaretki, tytoń palony w fajce) używanego przez jedną osobę jest wdychany przez inną. W takiej sytuacji mówimy o wdychaniu przez osobę niepalącą tak zwanego "dymu środowiskowego" (ETS).

Palenie tytoniu, w tym także bierne palenie, jest bardzo szkodliwe dla zdrowia. WHO (Międzynarodowa Organizacja Zdrowia, skrót od angielskiego World Health Organization) przeprowadziło w tej kwestii liczne, kompleksowe badania, które dają jednoznaczne wyniki. Zaprzeczanie szkodliwości palenia tytoniu dla zdrowia jest więc niezgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej.

Badania statystyczne wskazują, iż z powodu samego biernego palenia w Polsce umiera rok rocznie ok. tysiąca osób, w USA ok. 53 tys., a na świecie 600 tys.

Dym tytoniowy zawiera około 4 tysięcy substancji chemicznych mających działanie drażniące lub trujące dla ludzkiego organizmu. Mniej więcej 40 z nich jest uznawana za silnie karcynogenne, czyli wpływają na rozwój tkanek nowotworowych (raka).

Te substancje chemiczne dodatkowo reagują z otaczającymi je gazami, a to z kolei może powodować, iż dym tytoniowy z bocznego strumienia dymu dogasającego papierosa może zawierać nawet 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny, niż dym wdychany przez samego palacza.

W pewnych okolicznościach palenie bierne może być nawet bardziej szkodliwe niż aktywne palenie wyrobów tytoniowych. Jak pisaliśmy wyżej, wdychanie dymu z tlącego się w popielniczce niedopałka jest znacznie bardziej szkodliwe niż samo palenie.

Bierne palenie może zatem wywoływać takie same problemy zdrowotne jak palenie czynne.

U osób niepalących mieszkających razem z osobami palącymi ryzyko zachorowania na raka płuc wzrasta o około 20–30 proc. U osób niepalących przebywających w pracy z osobami palącymi wewnątrz pomieszczeń ryzyko to rosło o 16 do 19 proc.

Prócz raka palenie tytoniu, w tym także bierne palenie, może wywołać następujące efekty:

Warto także pamiętać, iż dym tytoniowy jest silnym alergenem i może prowadzić do krótkotrwałego pogorszenia stanu osób cierpiących na astmę.

W takich przypadkach objawy zazwyczaj przechodzą stosunkowo szybko po wyeliminowaniu kontaktu z dymem, ale wielokrotna, regularna ekspozycja może prowadzić do znacznego pogorszenia stanu zdrowia.

Palenie bierne jest tak niebezpieczne dla zdrowia, że ciężko tu mówić o sytuacji niebezpieczeństwa szczególnego, ale mamy z taką do czynienia w przypadku kobiet w ciąży.

Palenie bierne może nieść dla dzieci jeszcze większe ryzyko niż dla osób dorosłych.

Dzieci narażone na wdychanie dymu tytoniowego mogą doświadczać między innymi częstszych chorób i infekcji układu oddechowego, uporczywego kaszlu i duszności, zapalenia ucha środkowego a także zachorowanie na astmę lub pogorszenia stanu przy już występującej astmie.

Dzieci regularnie narażone na bierne palenie mogą także przejawiać:

Dym towarzyszący stosowaniu tak zwanych e-papierosów jest – wbrew temu, co można czasem przeczytać w ich reklamach – także szkodliwy dla zdrowia: zarówno osoby palącej, jak i osób palących biernie w jej towarzystwie.

Trzeba jednak przyznać, że według obecnego stanu wiedzy medycznej dym z e-papierosów jest znacząco mniej szkodliwy dla osób palących biernie, niż w przypadku tradycyjnych papierosów.

Dla samej osoby palącej, wedle obecnego stanu wiedzy, e-papieros także jest mniej szkodliwy, choć niesie ze sobą pewne zagrożenia zdrowotne.

Dotyczy to zarówno e-papierosów podgrzewających tzw. liquidy jak i e-papierosów podgrzewających tytoń, choć te ostatnie są obecnie jeszcze bardzo słabo zbadane.

Osoby palące, przede wszystkim, powinny zerwać z nałogiem i rzucić palenie.

Jeśli nie są do tego skłonne mogą rozważyć przestawienie się na e-papierosy lub tzw. podgrzewacze, które, jak się obecnie zdaje, są mniej szkodliwe zdrowotnie dla otoczenia osoby palącej.

Palący mieszkający lub pracujący z osobami niepalącymi powinni pamiętać, aby nigdy nie palić w zamkniętych pomieszczeniach przy osobach niepalących i nie zostawiać tlących się niedopałków.

Palacze nie powinni też palić w samochodzie, jeśli korzystają z niego także osoby niepalące. Osoby, które nie są skłonne rzucić palenia, powinny też palić w pewnej odległości od osób niepalących, nawet na zewnątrz, na przykład w pewnej odległości od przystanków autobusowych.

Powtórzmy jednak: najlepszym sposobem na uchronienie siebie i bliskich przed konsekwencjami palenia, zarówno czynnego jak i biernego, jest rzucenie palenia.

Każdy z nas jest inny, nie ma więc uniwersalnej metody na rzucenie palenia, ale jedno jest pewne: osoba, które chce rzucić palenie musi naprawdę chcieć rzucić. Bez tego nie pomogą żadne hipnozy, terapie, gumy do żucia czy środki farmakologiczne.

Jeśli już ktoś zdecyduje się na rzucanie palenia powinien to zrobić od razu, bez tak zwanego "ograniczania" liczby wypalanych fajek, które zazwyczaj jest tylko chwilowym rozwiązaniem, bo palacz szybko wraca do dawnych nawyków.

Oczywiście, jak zawsze, będą wyjątki: znajdą się tacy byli palacze, dla których stopniowe ograniczanie palenia okazało się skuteczne.