15 marca Dniem Walki z Chrapaniem. Lekarze mówią jasno – to nie tylko kwestia hałasu

Chrapanie to dźwięk, który powstaje w wyniku drgań tkanek miękkich w górnych drogach oddechowych, gdy podczas snu przepływ powietrza jest częściowo utrudniony. Choć wiele osób traktuje chrapanie jako niewinną niedogodność, specjaliści podkreślają, że może ono wskazywać na poważniejsze zaburzenia. Właśnie dlatego co roku 15 marca obchodzony jest Dzień Walki z Chrapaniem. Jego celem jest zwrócenie uwagi na skalę problemu oraz uświadamianie o przyczynach chrapania, możliwościach leczenia oraz znaczeniu zdrowego snu.

Zdaniem ekspertów chrapanie to powszechny problem – według różnych szacunków chrapie nawet co dziesiąta osoba, przy czym problem częściej dotyczy mężczyzn. Co ciekawe, dźwięk chrapania może osiągać natężenie nawet około 90 decybeli, czyli poziom porównywalny z pracującą kosiarką. To zresztą tłumaczy, dlaczego pacjenci najczęściej zgłaszają się do lekarza… bo chrapanie przeszkadza ich bliskim.

Oczywiście chrapanie nie musi być aż tak uciążliwe, i samo w sobie nie jest chorobą, jednak może prowadzić do poważniejszych zaburzeń snu. W niektórych przypadkach może być np. objawem obturacyjnego bezdechu sennego. Dlatego lekarze podkreślają, że jeśli chrapanie jest częste lub bardzo głośne, warto skonsultować się ze specjalistą.

Specjaliści podkreślają, że chrapanie nie zawsze jest jedynie uciążliwą dolegliwością. W niektórych przypadkach może być objawem wspomnianego obturacyjnego bezdechu sennego, czyli zaburzenia, w którym podczas snu dochodzi do wielokrotnych epizodów spłycenia lub całkowitego zatrzymania oddechu. Dzieje się tak dlatego, że w czasie snu nasze drogi oddechowe w obrębie gardła mogą się okresowo zamykać. To z kolei powoduje chwilowe niedotlenienie organizmu i wybudzenia ze snu, których osoba śpiąca często nawet nie pamięta. Niestety konsekwencje zdrowotne takiego stanu mogą być poważne.

Przyjmuje się, że obturacyjny bezdech senny wiąże się m.in. z:

Osoby z nieleczonym bezdechem sennym mogą również doświadczać nagłych epizodów senności w ciągu dnia, co bywa niebezpieczne np. podczas prowadzenia samochodu lub pracy wymagającej skupienia.

Lekarze zwracają uwagę, że wiele osób zgłasza się do specjalisty dopiero wtedy, gdy chrapanie zaczyna poważnie przeszkadzać partnerowi lub domownikom. Tymczasem może ono być sygnałem, że warto dokładniej przyjrzeć się jakości swojego snu i wykonać odpowiednią diagnostykę. Zdaniem ekspertów, aby móc skutecznie leczyć chrapanie konieczne jest ustalenie jego przyczyny. Niestety, ale popularne gadżety reklamowane jako szybkie rozwiązanie, takie jak specjalne poduszki czy klipsy na nos, rzadko rozwiązują problem u jego źródła.

Do najczęstszych przyczyn chrapania należą m.in.:

Chrapanie może pojawiać się również w trakcie infekcji górnych dróg oddechowych, np. podczas przeziębienia czy zapalenia zatok. W takich przypadkach zwykle ustępuje po wyleczeniu choroby.

Sposób leczenia zależy od przyczyny problemu. Czasami wystarczają zmiany stylu życia – redukcja masy ciała, większa aktywność fizyczna czy ograniczenie alkoholu. W innych przypadkach konieczna może być konsultacja laryngologiczna, leczenie ortodontyczne lub stosowanie specjalistycznych aparatów wspomagających oddychanie podczas snu, takich jak urządzenia CPAP.

Eksperci podkreślają, że odpowiednia ilość i jakość snu są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jego niedobór może wpływać nie tylko na samopoczucie i poziom energii w ciągu dnia, ale także na działanie układu sercowo-naczyniowego, hormonalnego czy odpornościowego. Dlatego inicjatywy takie jak Dzień Walki z Chrapaniem czy Światowy Dzień Snu przypominają, jak ważną rolę w profilaktyce zdrowotnej odgrywa nocny odpoczynek.

Pamiętajmy, że osoby, które się wysypiają, zwykle lepiej radzą sobie ze stresem, mają więcej energii i łatwiej utrzymują koncentrację w pracy czy podczas nauki. Sen wspiera także odporność organizmu, pomaga regulować metabolizm i może zmniejszać ryzyko chorób serca czy nadwagi. Co więcej, wiemy już, że w czasie snu mózg usuwa nagromadzone w ciągu dnia produkty przemiany materii, co jest ważne dla jego prawidłowego funkcjonowania.

Jak jednak zadbać o sen? Zdaniem ekspertów wystarczy stosować się to tzw. zasad higieny snu, które mogą poprawić jakość nocnego odpoczynku. Warto przede wszystkim dbać o regularne pory zasypiania i wstawania oraz utrzymywać aktywność fizyczną w ciągu dnia. Pomocne może być także ograniczenie kofeiny, nikotyny i alkoholu w godzinach wieczornych. Nie bez znaczenia mają też warunki, w jakich śpimy. Wygodne łóżko, dobrze dobrany materac, przewietrzone pomieszczenie i odpowiednia temperatura w sypialni sprzyjają zasypianiu. Eksperci zalecają także unikanie korzystania z telefonu czy komputera tuż przed snem, ponieważ światło emitowane przez ekrany może utrudniać wyciszenie organizmu.

Jeśli problemy ze snem utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować się z lekarzem. Zaburzenia snu, podobnie jak chrapanie czy bezdech senny, mogą bowiem wpływać na zdrowie znacznie bardziej, niż nam się wydaje.