Samo spełnienie wymogów formalnych i zdanie egzaminu nie wystarczą, by zdobyć pozwolenie na broń. W Polsce konieczne są również badania lekarskie i psychologiczne. Psychiatra ocenia zdrowie psychiczne kandydata, natomiast psycholog przygląda się jego osobowości, dojrzałości społecznej i sposobom reagowania w trudnych sytuacjach. Określone diagnozy mogą stanowić przeszkodę w uzyskaniu uprawnień.
Badania mają ograniczyć ryzyko, że broń trafi do osoby, która nie będzie potrafiła bezpiecznie się nią posługiwać. O zdolności do jej posiadania rozstrzygają uprawnieni specjaliści, a nie samo dobre samopoczucie kandydata.
Badania na pozwolenie na broń. Co sprawdza lekarz, psychiatra i okulista?
Kto sprawdza, jak zdobyć pozwolenie na broń, powinien wiedzieć, że procedura obejmuje dwa badania, zakończone wydaniem orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Nie może ich zastąpić zwykłe zaświadczenie od lekarza rodzinnego. Dokumenty wystawiają wyłącznie uprawnieni specjaliści wpisani do odpowiednich rejestrów policji.
Przepisy wskazują konkretne obszary, które trzeba sprawdzić przed uzyskaniem pozwolenia na broń. Art. 15a ustawy o broni i amunicji wymienia m.in. układ nerwowy, zdrowie psychiczne, wzrok, słuch, równowagę i narząd ruchu. Badanie uzupełniają obowiązkowe konsultacje psychiatry i okulisty. Lekarz może też uznać, że potrzebna jest opinia kolejnego specjalisty.
Podczas konsultacji psychiatra poznaje historię zdrowotną pacjenta. Pyta o przebyte choroby, stosowane leki, wcześniejsze hospitalizacje i leczenie psychiatryczne. Ważne są również epizody kryzysów psychicznych oraz ewentualne problemy z używkami. Badanie przechodzą także osoby, które dotąd nie korzystały z pomocy psychiatry.
Sama wada wzroku nie zamyka drogi do uzyskania pozwolenia na broń. Noszenie okularów czy soczewek nie stanowi przeszkody, o ile wzrok spełnia wymagania określone w przepisach. Podobnie ocenia się ograniczenia ruchowe i choroby neurologiczne. Decydujące jest to, czy dana dolegliwość utrudnia bezpieczne korzystanie z broni.
Badania psychologiczne na broń. Jak wyglądają testy i co sprawdza psycholog?
Badanie psychologiczne bywa dla kandydatów najbardziej stresującą częścią procedury. Nie sprowadza się jednak do krótkiej rozmowy o charakterze ani deklaracji, że ktoś interesuje się strzelectwem. Psycholog ocenia konkretne obszary funkcjonowania, wskazane w przepisach.
Jednym z elementów badania jest ocena zdolności intelektualnych. Testy pozwalają sprawdzić, jak kandydat radzi sobie z analizą informacji, rozwiązywaniem problemów i wyciąganiem logicznych wniosków. Badanie obejmuje także zachowanie w sytuacjach stresowych i konfliktowych. Psycholog ocenia, jak kandydat reaguje pod presją, czy panuje nad emocjami i potrafi przewidzieć następstwa swoich działań. Przygląda się również jego relacjom z ludźmi, poczuciu odpowiedzialności oraz stosunkowi do zasad i granic innych osób.
Przebieg badania nie jest z góry ustalony dla wszystkich. Psycholog dobiera metody do konkretnej osoby: od rozmowy, przez testy osobowości, po zadania sprawdzające pamięć i inne funkcje poznawcze. W razie niejasności może sięgnąć po dodatkowe narzędzia diagnostyczne. Należy także podkreślić, że badania psychologiczne i lekarskie stanowią dwa odrębne etapy. Pozytywna ocena psychiatry nie gwarantuje dobrego wyniku u psychologa i odwrotnie. Dopiero komplet obu orzeczeń pozwala stwierdzić, czy kandydat spełnia wymagane kryteria.
Zobacz także
Jakie choroby i zaburzenia wykluczają pozwolenie na broń? Lista przeciwwskazań
Przeciwwskazania zdrowotne do posiadania broni określa art. 15 ustawy o broni i amunicji. Ich katalog rozwija rozporządzenie ministra zdrowia z 23 grudnia 2005 r., w którym wymieniono 13 grup zaburzeń i stanów chorobowych:
Wykaz nie jest listą objawów do samodzielnej oceny. Diagnozę i jej znaczenie w konkretnej sprawie określają specjaliści.
Sama depresja lub występowanie stanów lękowych nie powinny być sprowadzane do prostego kryterium "można lub nie można". Rozporządzenie wskazuje konkretne zaburzenia nastroju i nerwicowe, które mają znaczenie przy ocenie kandydata. Chwilowy kryzys czy stres to nie to samo co rozpoznana choroba – na pytanie, czy mam objawy depresji, odpowiedzieć może dopiero specjalista. Ostatecznie liczy się diagnoza i jej ocena przez lekarza.
Podobnie, osobnego zapisu dotyczącego ADHD w rozporządzeniu nie ma. Wymieniono w nim jednak m.in. zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się najczęściej we wczesnych latach życia. Samo rozpoznanie ADHD nie przesądza o wyniku badania. Liczy się indywidualna ocena specjalisty, a nie internetowe dyskusje o tym, czy wszyscy mamy ADHD.
Negatywne orzeczenie można zakwestionować. Kandydat ma na to 30 dni od jego otrzymania. Pisemne odwołanie, wraz z uzasadnieniem, składa się za pośrednictwem specjalisty, który przeprowadził pierwsze badanie. Dokument trafia następnie do innego uprawnionego lekarza lub psychologa. Jego decyzja jest ostateczna.
Orzeczenia dołączane do wniosku nie mogą być starsze niż trzy miesiące w dniu jego złożenia. Nie oznacza to badań co kwartał przez cały okres posiadania pozwolenia. Kontrole co pięć lat dotyczą określonych kategorii, m.in. pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia. Dodajmy, że okresowe badania myśliwych dotyczące pozwolenia na broń od lat budzą spory.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!