W dochodzeniu swoich praw mogą pomóc organizacje pacjentów.
W dochodzeniu swoich praw mogą pomóc organizacje pacjentów. Fot. racorn / Shutterstock.com

Wiele słyszymy o błędach lekarskich i niestosownych zachowaniach personelu szpitali w Polsce. Pacjenci wydają się być bezsilni w dochodzeniu swoich praw, choć tak na prawdę w naszym kraju istnieje bardzo dużo organizacji, które im pomagają, kiedy są poszkodowani.

REKLAMA
Pacjenci coraz więcej wiedzą o swoich prawach, ale nie zawsze mają pojęcie, jak te prawa egzekwować. A nadrzędnym prawem każdego obywatela, które gwarantuje konstytucja, jest prawo do ochrony zdrowia. Każdy pacjent może dochodzić swoich praw sam lub udać się do jednej z wielu instytucji lub organizacji, które mu pomogą.
Gdzie iść ze skargą?
Pacjent, który uważa, że jego prawa zostały złamane w pierwszej kolejności powinien udać się do przełożonego osoby udzielającej świadczenia i do kierownictwa danej placówki placówki.
Następnym krokiem może być wizyta u rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy okręgowej izbie lekarskiej lub u rzecznika dyscyplinarnego w Krajowej Izbie Diagnostów Laboratoryjnych. Można też zgłosić się do Narodowego Funduszu Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta i Rzecznika Praw Obywatelskich. W ostateczności można również skierować sprawę do sądu lub zawiadomić organy ścigania, jeśli istnieje podejrzenie popełnienie przestępstwa.
Po wyczerpaniu postępowania przed polskimi organami wymiaru sprawiedliwości istnieje możliwość wniesienia skargi do Komitetu Praw Człowieka lub Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Rady Europy.
Pomoc szeroko dostępna

W dochodzeniu swoich praw pacjent może skorzystać z pomocy wielu instytucji i organizacji. W Polsce działa ich bardzo dużo. W samym województwie mazowieckim jest ich ponad 1200. Wiele z nich specjalizuje się we współpracy z konkretną grupą pacjentów. Są wśród nich organizacje pomagające chorym na cukrzycę, stwardnienie rozsiane, cierpiącym na choroby jelit czy krtani. Wyszukiwarkę takich organizacji można znaleźć na stronie Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.
Należy pamiętać, że w szpitalu czy u lekarza, każdy ma prawo do poszanowania godności i prywatności. Wszystkie informacje dotyczące stanu zdrowia pacjenta, a także inne informacje natury osobistej muszą pozostać poufne, nawet po śmierci. Prawo do informacji gwarantuje pacjentowi m.in. możliwość wglądu w swoją dokumentację medyczną. Pacjent ma prawo wskazać kogoś, kto ma być informowany w jego imieniu. Każdy ma prawo do wyrażenia zgody na leczenie. Można też nie zgodzić się lub wstrzymać działanie medyczne - zabieg, operację, leczenie. Pacjent ma również prawo do intymności, co oznacza np. że w czasie świadczenia jakiejś usługi medycznej, czyli badania, zabiegu, w sali może znajdować się tylko niezbędny personel. Każdy pacjent posiada także prawo do skargi.
Karta Praw Pacjenta na podstawie Deklaracji Praw Pacjenta WHO

PRAWO DO SKARGI
Pacjent lub osoba reprezentująca jego prawa, jeżeli uzna, że te prawa zostały naruszone, może:

1. Zwrócić się z interwencją do bezpośredniego przełożonego osoby udzielającej świadczenia zdrowotne, a następnie do dyrektora zakładu;

W razie niezadowalającego załatwienia sprawy zwrócić się o jej rozpatrzenie przez radę nadzorczą zakładu opieki zdrowotnej a następnie do organu, który utworzył i prowadzi zakład;

2. Jeżeli naruszenie prawa dotyczyło fachowej czynności medycznej, zwrócić się do okręgowej izby lekarskiej, bądź do okręgowej izby pielęgniarek i położnych;

3. Skierować sprawę do sądu powszechnego, jeżeli w wyniku działania lub zaniechania zakładu opieki zdrowotnej lub osoby wykonującej zawód medyczny naruszono dobro osobiste pacjenta lub wyrządzono szkodę materialną w rozumieniu kodeksu cywilnego.


Co ważne, pacjentowi nieletniemu przysługują takie same prawa, jak dorosłemu. Wyjątkiem jest zgoda na wykonanie lub odmowa wykonania świadczenia medycznego. Do tego potrzeba prawnych opiekunów.