Starzenie mięśni przez lata uznawano za proces, którego nie da się zatrzymać. Japońscy naukowcy wskazują jednak, że jeden z jego etapów można być może zahamować. Ich odkrycie dotyczy mechanizmu odpowiedzialnego za gorszą regenerację mięśni u osób starszych.
Wygraj bilety DOUGLAS PREMIUM na koncert sanah!Oznaki starzenia nie ograniczają się do skóry i włosów. Zmiany zachodzą również w mięśniach. Z wiekiem tracą siłę i gorzej się regenerują. U części osób rozwija się sarkopenia, czyli związana z wiekiem utrata masy mięśniowej. Pierwsze zmiany mogą pojawić się wcześniej, niż powszechnie się wydaje.
Dlaczego mięśnie z wiekiem przestają się regenerować?
Mięśnie również zmieniają się z wiekiem. Przybywa w nich drobnych uszkodzeń, ubywa włókien odpowiedzialnych za siłę i szybkość ruchów, a coraz więcej miejsca zajmuje tkanka tłuszczowa. To sprawia, że regeneracja przebiega wolniej, a sprawność z czasem maleje. Naukowcy z Uniwersytetu Kiusiu pod kierownictwem prof. Ryuichiego Tatsumiego postanowili sprawdzić, dlaczego naturalny system naprawczy mięśni z wiekiem przestaje działać tak skutecznie.
Kluczową rolę odgrywa tutaj czynnik wzrostu hepatocytów (HGF). Choć nazwa sugeruje związek z wątrobą, białko to działa również w mięśniach i występuje u wszystkich ssaków. Na co dzień pozostaje nieaktywne. Dopiero gdy dochodzi do mikrourazów – na przykład po intensywnym treningu – HGF uruchamia komórki macierzyste mięśni. To właśnie one odpowiadają za naprawę uszkodzonych włókien i odbudowę tkanki. Przez lata mechanizm ten działa sprawnie. Problem pojawia się wraz z wiekiem.
Z wiekiem HGF działa coraz słabiej
Samo HGF nie znika wraz z wiekiem, ale działa coraz mniej skutecznie. Odpowiada za to proces nazywany nitracją. Białko coraz słabiej pobudza komórki macierzyste. W efekcie regeneracja mięśni staje się mniej wydajna. Ten mechanizm jest uznawany za jedną z głównych przyczyn sarkopenii.
Japoński zespół postanowił sprawdzić, czy da się ochronić HGF przed uszkodzeniem. Naukowcy skupili się na dwóch związkach siarki należących do grupy trisiarczków. Najlepsze rezultaty przyniósł trisiarczek kwasu liponowego, określany skrótem LASSS. Związek działał jak tarcza, która zapobiegała chemicznemu uszkadzaniu białka odpowiedzialnego za regenerację mięśni.
Na tym jednak odkrycie się nie skończyło. Po zwiększeniu dawki LASSS badacze zaobserwowali coś, czego się nie spodziewali. Związek nie tylko chronił HGF, ale również delikatnie zmienił jego strukturę. W efekcie powstała zmodyfikowana forma białka, nazwana przez autorów badań "Super HGF". Nowa wersja wiązała się z receptorami komórek macierzystych ponad dwukrotnie skuteczniej niż naturalne HGF. Jednocześnie okazała się odporna na procesy chemiczne, które wcześniej prowadziły do utraty jej właściwości.
Zobacz także
Wyniki są obiecujące, ale to dopiero początek
Badania objęły także myszy, u których zanik mięśni był skutkiem długotrwałego unieruchomienia. Również w tym przypadku LASSS ograniczał uszkadzanie białek biorących udział w regeneracji mięśni. To dopiero początek badań. Nie wiadomo jeszcze, czy obserwowany efekt wystąpi również u ludzi. W planach są kolejne eksperymenty na starzejących się organizmach oraz badania kliniczne. Dopiero ich wyniki pokażą, czy odkrycie rzeczywiście może pomóc ograniczyć skutki starzenia.
Możliwości wykorzystania tej metody nie kończą się na leczeniu sarkopenii. W przyszłości mogłaby pomóc seniorom dłużej zachować sprawność. Mogłaby też wspierać odbudowę mięśni u osób, które po wielu tygodniach unieruchomienia wracają do zdrowia. Pamiętajmy, że HGF występuje u wszystkich ssaków. To oznacza, że podobne rozwiązanie mogłoby w przyszłości znaleźć zastosowanie również w weterynarii.
Na razie trudno mówić o przełomie, który zatrzyma starzenie mięśni. Badanie sugeruje jednak, że przynajmniej część zmian zmoże udać się spowolnić. To hipoteza, którą naukowcy chcą teraz dokładniej sprawdzić.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!