2–3 kawy dziennie mogą chronić przed depresją. Odkryto zależność w kształcie litery J

W czasach, gdy problemy ze zdrowiem psychicznym dotykają setek milionów ludzi na całym świecie, naukowcy coraz częściej przyglądają się codziennym nawykom – takim jak dieta – które mogą wspierać naszą kondycję psychiczną.

Najświeższe ustalenia, opublikowane na łamach "Journal of Affective Disorders", wskazują, że umiarkowane picie kawy – około 2–3 filiżanek dziennie – może wiązać się z niższym ryzykiem wystąpienia lęku i depresji.

Badacze z Fudan University przeanalizowali dane ponad 460 tys. osób, korzystając z zasobów brytyjskiego biobanku. Uczestnicy byli obserwowani przez ponad 13 lat, a na początku badania nie wykazywali zaburzeń psychicznych. Wynik? Zależność w kształcie litery "J ". Oznacza to, że osoby pijące umiarkowane ilości kawy miały najniższe ryzyko problemów psychicznych – niższe zarówno od tych, którzy kawy nie pili wcale, jak i od tych, którzy sięgali po nią bardzo często.

Eksperci podkreślają jednak, że kluczowy jest umiar. Tom Maclaren, psychiatra niezwiązany z badaniem, w rozmowie z Medical News Today stwierdził, że umiarkowana ilość kofeiny może poprawiać nastrój, koncentrację i poziom energii.

– W praktyce klinicznej często obserwujemy, że umiarkowana stymulacja może poprawić nastrój i funkcjonowanie, podczas gdy wyższe dawki kofeiny nasilają lęk, drażliwość i zaburzenia snu – mówi Maclaren.

Jednocześnie psychiatra ostrzega, że przekroczenie pewnego progu działa w drugą stronę. Picie pięciu lub więcej filiżanek dziennie wiąże się już ze wzrostem ryzyka zaburzeń psychicznych. Wysokie dawki kofeiny mogą nasilać lęk, drażliwość i problemy ze snem, czyli dokładnie te czynniki, które pogarszają kondycję psychiczną. Co ciekawe, podobne zależności zaobserwowano niezależnie od rodzaju kawy – dotyczyło to zarówno kawy mielonej, rozpuszczalnej, jak i bezkofeinowej.

Choć badanie nie analizowało bezpośrednio zmian zachodzących w mózgu, naukowcy mają kilka hipotez. Kawa zawiera związki bioaktywne o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych, które mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego.

Jednym z kluczowych mechanizmów może być wpływ kofeiny na dopaminę – neuroprzekaźnik związany z motywacją i odczuwaniem przyjemności. Dodatkowo kawa zmniejsza uczucie zmęczenia i może poprawiać funkcje poznawcze, co pośrednio przekłada się na lepszy nastrój.

Choć wyniki są obiecujące, eksperci tonują entuzjazm. To badanie obserwacyjne, czyli pokazuje zależność, ale nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Nie bez znaczenia pozostają też inne czynniki, takie jak styl życia, dieta, aktywność fizyczna czy indywidualna tolerancja na kofeinę.

Jedno jednak wydaje się pewne – w świecie, w którym coraz więcej mówi się o zdrowiu psychicznym, nawet tak prozaiczny element codzienności jak filiżanka kawy może mieć znaczenie. Pod warunkiem, że nie przesadzimy. Bo jak często bywa w zdrowiu, to najwięcej korzyści przynosi nie ekstremum, a rozsądny środek.