Dlaczego pod koniec dnia puchną palce i kostki? To sygnał, którego nie warto lekceważyć
Dlaczego pod koniec dnia puchną palce i kostki? To sygnał, którego nie warto lekceważyć Fot. Unsplash.

Wieczorem nagle okazuje się, że obrączka uciska palec, a skarpety zostawiają wyraźne ślady na kostkach. Brzmi znajomo? Dla wielu osób to codzienność, która raczej nie wzbudza większych emocji. Zazwyczaj słusznie – w większości przypadków to zwykły, niegroźny obrzęk po całym dniu aktywności. Problem w tym, że czasem to coś więcej niż tylko zmęczenie organizmu.

REKLAMA

Opuchnięte dłonie i kostki najczęściej kojarzymy z upałem albo długim siedzeniem, ale lista możliwych przyczyn jest dużo szersza. Warto wiedzieć, gdzie kończy się fizjologia, a zaczyna sygnał ostrzegawczy.

Dlaczego wieczorem obrzęki są bardziej widoczne?

Najczęściej odpowiada za to grawitacja. Przez cały dzień płyny krążące w organizmie stopniowo przemieszczają się ku dolnym partiom ciała. Dlatego kostki, stopy, a czasem także dłonie wyglądają wieczorem na bardziej opuchnięte niż rano.

U osób starszych zastawki żylne działają mniej sprawnie. Krew wolniej wraca do serca, a płyny łatwiej gromadzą się w tkankach. Efekt? Rano dłonie i stopy mogą wyglądać normalnie, a wieczorem pojawia się wyraźna opuchlizna. Zwłaszcza u osób po 60. roku życia.

Jednak na obrzęki wpływa nie tylko wiek, a kilka innych rzeczy:

Aktywności w ciągu dnia i dieta

Długie siedzenie przy biurku, wielogodzinna podróż samochodem czy praca wymagająca stania ograniczają aktywność mięśni, które pomagają pompować krew z kończyn z powrotem do serca. Im mniej ruchu, tym większe ryzyko zatrzymywania płynów.

Nie bez znaczenia jest także dieta. Nadmiar soli sprawia, że organizm zatrzymuje więcej wody, przez co dłonie i stopy mogą wieczorem wydawać się większe niż zwykle. Paradoksalnie podobny efekt może wywołać odwodnienie. Gdy organizm otrzymuje zbyt mało płynów, zaczyna je oszczędzać, co sprzyja obrzękom.

Upały, alkohol i hormony

Wiele osób zauważa, że latem problem się nasila. I nie jest to przypadek. Wysoka temperatura rozszerza naczynia krwionośne, co sprzyja przenikaniu płynów do tkanek. Skutek jest dość szybki – dłonie i stopy zaczynają puchnąć. Podobnie działać mogą hormony, ciąża oraz alkohol. Ten ostatni rozregulowuje gospodarkę wodną i wzmacnia procesy zapalne, przez co obrzęki potrafią utrzymywać się jeszcze następnego dnia.

Niektóre leki

Za opuchnięte kostki lub palce czasem odpowiadają przyjmowane preparaty. Do leków, które mogą powodować zatrzymywanie płynów, należą m.in.

  • niektóre środki na nadciśnienie,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
  • sterydy,
  • część leków przeciwdepresyjnych.
  • Jeśli obrzęki pojawiły się po rozpoczęciu nowej terapii, warto skonsultować to z lekarzem prowadzącym.

    Kiedy obrzęk może świadczyć o chorobie?

    Większość wieczornych obrzęków ma łagodny charakter, ale nie zawsze. Opuchlizna może towarzyszyć m.in. niewydolności serca, chorobom nerek, schorzeniom wątroby, niewydolności żylnej, niedoczynności tarczycy czy reumatoidalnemu zapaleniu stawów.

    Szczególną uwagę powinien zwrócić obrzęk, który:

  • nie ustępuje po nocnym odpoczynku,
  • stale się nasila,
  • pojawia się nagle bez wyraźnej przyczyny.
  • Chociaż nie każdy obrzęk wymaga natychmiastowej pomocy medycznej, to są sytuacje, których nie wolno bagatelizować, takie jak:

  • nagły obrzęk tylko jednej nogi lub jednej ręki,
  • obrzęk połączony z bólem w klatce piersiowej,
  • duszność lub problemy z oddychaniem,
  • zaczerwienienie i bolesność skóry,
  • silny obrzęk pojawiający się w ciąży,
  • drętwienie lub zmiana koloru kończyny.
  • Takie objawy mogą wskazywać m.in. na zakrzepicę, infekcję lub problemy kardiologiczne i wymagają szybkiej oceny lekarskiej.

    Jak zmniejszyć obrzęki pod koniec dnia?

    Jeśli opuchlizna ma łagodny charakter i nie towarzyszą jej niepokojące objawy, pomocne bywają proste zmiany codziennych nawyków, czyli:

  • regularny ruch – spacer, ćwiczenia nóg, krótkie przerwy w pracy,
  • ograniczenie soli,
  • wybieranie świeżych produktów zamiast wysoko przetworzonych,
  • picie odpowiedniej ilości wody,
  • unoszenie nóg podczas odpoczynku,
  • unikanie wielogodzinnego siedzenia lub stania bez przerw.
  • U wielu osób już takie działania przynoszą wyraźną poprawę.