Skurcz łydki w środku nocy potrafi skutecznie wyrwać ze snu. Wiele osób sięga wtedy po magnez, licząc, że problem zniknie. Tyle że badania nie dają mocnych podstaw, by traktować suplementację tego pierwiastka jako skuteczny sposób na typowe nocne skurcze nóg. Przyczyna może leżeć zupełnie gdzie indziej.
Magnez od lat jest jednym z pierwszych sposobów, po które sięgamy przy skurczach mięśni. Samo założenie wydaje się logiczne – pierwiastek uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego. Nie oznacza to jednak, że każda bolesna łydka jest sygnałem jego niedoboru.
Magnez nie jest uniwersalnym lekarstwem na skurcze
Skurcze mięśni nie pojawiają się wyłącznie po wysiłku. Mogą dać o sobie znać także podczas odpoczynku czy snu, a niekiedy są związane z chorobą lub przyjmowanymi lekami. Szczególnie często mówi się o nocnych skurczach nóg. Mimo licznych badań nadal nie wiadomo dokładnie, co uruchamia ten mechanizm. Dlatego przekonanie "mam skurcze, więc brakuje mi magnezu" jest zbyt dużym uproszczeniem.
Dobrym przykładem są wyniki przeglądu Cochrane, w którym przeanalizowano 11 randomizowanych badań z udziałem 735 osób. Badacze sprawdzali, czy suplementacja magnezem pomaga przy różnych rodzajach skurczów, m.in. u osób starszych i kobiet w ciąży.
W przypadku idiopatycznych skurczów spoczynkowych, czyli takich, których przyczyny nie udało się ustalić, magnez nie przynosił istotnej klinicznie poprawy. Nie stwierdzono wyraźnego zmniejszenia częstości ani nasilenia skurczów w porównaniu z placebo. W przypadku skurczów związanych z ciążą wyniki były mniej jednoznaczne. Autorzy przeglądu wskazali, że jakość dostępnych badań była ograniczona i potrzebne są kolejne analizy.
To ważne rozróżnienie. Badania nie pokazują, że magnez jest bezużyteczny. Jeśli ktoś rzeczywiście ma jego niedobór, uzupełnienie poziomu tego pierwiastka może być potrzebne. Nie ma natomiast dobrych podstaw, by każdemu z nawracającymi skurczami automatycznie zalecać suplementację.
Skurcz łydki w nocy. Co zrobić zamiast kolejnej tabletki?
Za nocnymi skurczami mogą stać zarówno przeciążone mięśnie, jak i niektóre choroby czy zaburzenia neurologiczne. Znaczenie mają również wiek oraz przyjmowane leki. Ryzyko skurczów zwiększają także choroby naczyń, niewydolność nerek i choroby wątroby.
Zaburzenia poziomu magnezu, potasu czy wapnia rzeczywiście mogą powodować problemy z pracą mięśni. Nie oznacza to jednak, że typowe nocne skurcze zawsze wynikają z zaburzeń elektrolitowych.
Kiedy łydka nagle twardnieje i zaczyna boleć, można spróbować delikatnie rozciągnąć mięsień. Przy skurczu łydki pomocne może być wyprostowanie nogi i skierowanie palców stopy w stronę głowy. Ulgę może przynieść również delikatny masaż napiętego mięśnia. Niektórym pomaga ciepło – na przykład ciepły prysznic lub termofor. Warto także pamiętać o odpowiedniej ilości płynów, szczególnie podczas upałów, intensywnego wysiłku, obfitego pocenia się, biegunki czy wymiotów.
Przy nawracających skurczach można wypróbować regularne rozciąganie łydek. Badania nie dają wprawdzie pewności, że stretching zapobiegnie problemowi u każdego, ale jest prostą i mało ryzykowną metodą. Osoby aktywne powinny zwrócić uwagę również na przeciążenie mięśni i stopniowe zwiększanie intensywności treningów.
Nie warto natomiast bez końca zwiększać dawki magnezu tylko dlatego, że skurcze nie ustępują. Suplementacja może powodować działania niepożądane, przede wszystkim ze strony przewodu pokarmowego. W analizowanych przez Cochrane badaniach biegunka występowała u 11–37 proc. osób przyjmujących doustne preparaty magnezu.
Zobacz także
Nawracające skurcze? Czas sprawdzić ich przyczynę
Jeden skurcz łydki nie musi oznaczać problemu zdrowotnego. Warto przyjrzeć się sytuacji, gdy zaczyna się powtarzać, staje się bardziej bolesny albo regularnie budzi w środku nocy. Tym bardziej jeśli z czasem utrudnia zwykłe funkcjonowanie.
Sam skurcz nie zawsze jest powodem do niepokoju. Inaczej jest, gdy pojawiają się wraz z nim osłabienie, drętwienie, zaburzenia czucia, obrzęk albo ból podczas chodzenia. Wtedy warto skonsultować się z lekarzem. Specjalista może sprawdzić, co wywołuje dolegliwości, przeanalizować stosowane leki i w razie potrzeby zlecić badania.
Rola magnezu w pracy mięśni jest istotna, jednak nie każdy skurcz łydki wynika z jego niedoboru. W takiej sytuacji samo sięganie po suplement może nie przynieść oczekiwanego efektu. Jeżeli przyczyna jest inna, kolejna tabletka prawdopodobnie jej nie usunie.
Zamiast więc automatycznie sięgać po następny preparat z magnezem, przy nawracających skurczach lepiej zastanowić się, dlaczego w ogóle się pojawiają. To właśnie od ustalenia przyczyny powinno zaczynać się skuteczne leczenie.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!