Sen to nie tylko sposób na odzyskanie energii po ciężkim dniu. Odpowiednia ilość nocnego odpoczynku wspiera pamięć, nastrój, odporność, metabolizm i pracę serca. Regularne niedosypianie może natomiast odbić się na zdrowiu znacznie bardziej, niż mogłoby się wydawać.
Jeszcze jeden odcinek serialu, kilka maili albo dłuższe scrollowanie telefonu. Łatwo uznać, że godzinę snu można poświęcić bez większych konsekwencji. Organizm ma jednak na ten temat inne zdanie.
Sen to nie tylko odpoczynek. Mózg ma wtedy sporo pracy
Po nieprzespanej nocy szybko zauważamy pierwsze skutki. Trudniej się skupić, łatwiej się zirytować, a zapamiętywanie nowych informacji przychodzi z większym trudem. Sen jest bowiem ważną częścią procesów związanych z uczeniem się i utrwalaniem wspomnień.
W nocy mózg porządkuje informacje zebrane w ciągu dnia. Odpowiednia ilość snu pomaga także regulować emocje. Przy regularnym niedosypianiu łatwiej o rozdrażnienie i silniejsze reakcje na stres. Przewlekłe problemy ze snem wiążą się również z większym ryzykiem zaburzeń nastroju.
Znaczenie snu widać także podczas aktywności fizycznej. Organizm potrzebuje go do regeneracji, a niewyspanie może pogarszać koncentrację, czas reakcji i motywację do treningu. Dotyczy to zarówno sportów wytrzymałościowych, jak i treningu siłowego.
Serce, cukier i odporność też potrzebują snu
Kiedy śpimy, ciśnienie tętnicze zwykle obniża się, dzięki czemu układ krążenia ma kilka godzin względnego odpoczynku. Regularne niedosypianie może zaburzać ten mechanizm. Z czasem wiąże się to z wyższym ryzykiem nadciśnienia i chorób układu krążenia. Sen ma znaczenie także dla gospodarki cukrowej. Jego niedobór może pogarszać wrażliwość na insulinę i sposób wykorzystywania glukozy przez organizm. Regularnie zbyt krótki sen jest związany z większym ryzykiem cukrzycy typu 2.
Nie oznacza to oczywiście, że jedna zarwana noc wywoła chorobę. Problemem jest przede wszystkim powtarzający się niedobór snu. Swoją rolę odgrywa również układ odpornościowy. Podczas snu organizm reguluje pracę komórek i substancji uczestniczących w odpowiedzi immunologicznej. Przewlekłe niedosypianie może zaburzać te procesy.
Jest jeszcze kwestia apetytu. Zbyt mała ilość snu może wpływać na mechanizmy odpowiadające za głód i sytość. Zmęczenie często sprzyja też sięganiu po bardziej kaloryczne produkty i ogranicza chęć do ruchu.
Zobacz także
Ile trzeba spać? Nie zawsze więcej znaczy lepiej
Dla zdrowego dorosłego dobry sen to przede wszystkim odpowiednia długość i stały rytm. American Academy of Sleep Medicine wskazuje, że minimum to 7 godzin na dobę. Zwykle sprawdza się zakres 7-9 godzin, ale zapotrzebowanie na sen jest kwestią indywidualną i może zmieniać się m.in. wraz z wiekiem.
Nie należy też wpadać w drugą skrajność. Sam fakt, że ktoś śpi ponad 9 godzin, nie oznacza jeszcze, że szkodzi swojemu zdrowiu. Badania obserwacyjne wykazują związek między bardzo długim snem a niektórymi chorobami, ale nie dowodzą, że to właśnie długi sen jest ich przyczyną. Czasem może być raczej sygnałem istniejącego problemu zdrowotnego.
Jeśli więc po wyjątkowo ciężkim tygodniu prześpisz w weekend dziewięć czy dziesięć godzin, nie ma powodu do paniki. Znacznie ważniejsze jest to, jak wygląda twój sen na co dzień. Dla większości dorosłych 7-9 godzin snu to nie luksus, lecz codzienna potrzeba organizmu. Odpowiednia ilość snu jest jednym z warunków prawidłowego funkcjonowania.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!