
Lepsze samopoczucie może być bliżej, niż się wydaje. Naukowcy wskazują, że kontakt z ptakami wiąże się z korzyściami dla zdrowia psychicznego, dobrostanu i funkcji poznawczych. Czasem wystarczy sam ptasi śpiew.
Nie trzeba jechać do lasu ani planować wyprawy. Czasem wystarczy otworzyć okno, wyjść do parku albo włączyć nagranie ptasiego śpiewu. Naukowcy sprawdzili, czy takie kontakty z ptakami rzeczywiście mogą poprawiać samopoczucie.
Śpiew ptaków może poprawiać nastrój. Naukowcy przeanalizowali setki badań
To nie była analiza jednego czy kilku eksperymentów. Naukowcy przejrzeli 196 badań z 54 krajów. W 163 z nich podano liczbę uczestników – łącznie było ich ponad 1,17 mln. Badacze szukali związków między kontaktem z ptakami a samopoczuciem, zdrowiem psychicznym i funkcjonowaniem organizmu.
Najczęściej analizowano słuchanie ptasich odgłosów na żywo lub z nagrań. Temat ten pojawiał się w 22,4 proc. prac. Kolejne miejsca zajmowały kontakty z dzikimi ptakami w codziennym otoczeniu (17,9 proc.), kontakt poprzez media i kulturę (15,3 proc.) oraz celowa obserwacja dzikich ptaków, czyli birdwatching (11,2 proc.).
Na tym jednak nie koniec. Słuchanie ptasiego śpiewu wiązało się także z lepszym funkcjonowaniem poznawczym i korzystniejszymi wskaźnikami fizjologicznymi. Podobne zależności zauważono przy obserwowaniu ptaków.
Nie musisz wychodzić z domu. Nagrania również mogą przynosić korzyści
Kontakt z ptakami nie musi oznaczać spaceru po lesie. Badacze uwzględnili też zdjęcia, filmy, nagrania, książki czy materiały cyfrowe. W części prac takie formy kontaktu wiązały się z lepszym samopoczuciem i silniejszą więzią z naturą. Nie trzeba przy tym mieszkać blisko lasu czy parku. Ptasie odgłosy można włączyć w domu, a obserwację przyrody zastąpić transmisją z karmnika lub filmem. Naukowcy widzą dla takich rozwiązań także miejsce w terapii.
Taki kontakt z naturą może sprzyjać wyciszeniu i regeneracji uwagi. Nagrania ptaków można odtwarzać w gabinetach terapeutycznych, poczekalniach czy placówkach opiekuńczych. To szczególnie ciekawe rozwiązanie dla osób starszych, które mają ograniczony dostęp do przyrody. Nie każdy jednak lubi ptasi śpiew. Naukowcy podkreślają, że reakcja na te dźwięki może być bardzo indywidualna.
Zobacz także
Kontakt z ptakami nie zawsze pomaga. Autorzy wskazują ograniczenia
Wyniki nie oznaczają też, że ptaki poprawią samopoczucie każdego. Dla części osób kontakt z nimi może być obojętny, a nawet nieprzyjemny. Znaczenie mają m.in. wcześniejsze doświadczenia i indywidualne preferencje. Wyniki trzeba też interpretować ostrożnie. Ponad połowa badań (51 proc.) nie miała grupy kontrolnej ani porównawczej. Do tego dochodziły różnice w sposobie prowadzenia poszczególnych prac.
Autorzy nie sprawdzali systematycznie badań dotyczących zagrożeń związanych z kontaktem z ptakami, w tym alergii, chorób odzwierzęcych czy lęku. Dostępne wyniki mogą więc zawyżać obraz korzyści. Dlatego badacze zaznaczają, że potrzebne są kolejne analizy. Jeśli jednak lubimy ptaki, warto dać im chwilę uwagi. Spacer, karmnik za oknem czy nagranie ich śpiewu to najprostsze sposoby na taki kontakt.


