posiłek na talerzu
Post przerywany, czyli system 8:16, cieszy się coraz większą popularnością Fot. Unsplash.

Post przerywany cieszy się coraz większą popularnością wśród osób, które chcą zrzucić zbędne kilogramy. Nowa analiza badań sugeruje, że krótsze okno żywieniowe może sprzyjać większej utracie wagi. Nie oznacza to jednak automatycznej poprawy zdrowia serca.

REKLAMA

W schemacie 8:16 jedzenie przypada na 8 godzin, a przez kolejne 16 godzin nie dostarcza się organizmowi kalorii. To jeden z wariantów postu przerywanego (intermittent fasting). Tym razem badacze nie ograniczyli się do sprawdzenia, czy taki sposób odżywiania pomaga zmniejszyć masę ciała. Zbadali również jego związek z ciśnieniem krwi i innymi parametrami zdrowia metabolicznego. Wyniki przedstawiono w "Nutrition & Diabetes".

Post 8:16 odchudza skuteczniej? Naukowcy sprawdzili też serce i wyniki zaskakują

Badacze przyjrzeli się wynikom pięciu wcześniejszych badań nad żywieniem ograniczonym czasowo (TRE). Łącznie objęły one 124 osoby, w tym 95 stosujących TRE i 29 osób z grup kontrolnych. Obserwacje trwały od trzech do sześciu miesięcy. Uczestników podzielono na trzy grupy, które stosowały okna żywieniowe trwające 8, 10 lub 12 godzin. Wcześniej jedli przez co najmniej 14 godzin w ciągu dnia. Podczas badania zapisywali w aplikacji mobilnej wszystko, co jedli i pili, a także godziny posiłków. Dodatkowo przesyłali zdjęcia spożywanych produktów.

Wyniki wskazały, że osoby stosujące TRE skróciły swoje codzienne okno żywieniowe średnio o około cztery godziny. W tym czasie straciły przeciętnie 4,8 funta, czyli około 2,2 kg. Największą utratę masy ciała odnotowano w grupie stosującej ośmiogodzinne okno żywieniowe. Uczestnicy ci schudli średnio o około 1,7 kg więcej niż osoby korzystające z okna trwającego 12 godzin. Różnica względem grupy kontrolnej również była istotna statystycznie.

Nie oznacza to jednak, że system 8:16 został jednoznacznie uznany za najskuteczniejszy wariant postu. W analizie nieuwzględniającej dodatkowych zmiennych nie wykazano istotnej statystycznie różnicy między grupami 8- i 10-godzinną. Zależność między krótszym oknem a utratą wagi osłabła również po uwzględnieniu wieku, płci i BMI.

Post nie przyniósł wyraźnej poprawy większości parametrów

Sama utrata wagi nie musi oznaczać, że dana metoda żywieniowa poprawia wszystkie aspekty zdrowia. Dlatego naukowcy sprawdzili także ciśnienie krwi, poziom glukozy na czczo, trójglicerydów oraz cholesterolu HDL i LDL.

Ogólnie skrócenie czasu, w którym można było jeść, nie przynosiło wyraźnej poprawy większości analizowanych parametrów. Różnicę odnotowano przy ciśnieniu skurczowym. W grupie z 10-godzinnym oknem żywieniowym jego spadek był większy niż u osób, które miały na jedzenie 12 godzin. Poza tym jednym wynikiem nie odnotowano istotnych różnic w pozostałych parametrach kardiometabolicznych. Samo ograniczenie czasu jedzenia do ośmiu godzin nie wiązało się więc z wyraźnie lepszą kontrolą ciśnienia krwi. A to istotne, bo nowe normy dla ciśnienia tętniczego jeszcze nigdy nie były tak surowe.

Na wyniki trzeba spojrzeć także przez pryzmat ograniczeń badania. Liczba uczestników była niewielka, czas obserwacji stosunkowo krótki, a dane o spożyciu kalorii niepełne. Do tego nie wszystkie analizowane badania były randomizowanymi badaniami kontrolowanymi. Uczestnicy nie trafiali też losowo do wszystkich wariantów okna żywieniowego.

Eksperci: potrzebujemy większych i dłuższych badań

Do badania odnieśli się eksperci cytowani przez "Medical News Today". Dr Cheng-Han Chen, kardiolog interwencyjny z MemorialCare Saddleback Medical Center, zwrócił uwagę na małe grupy badanych, różnice między badaniami oraz krótki okres obserwacji. – Wciąż jesteśmy na wczesnym etapie poznawania potencjalnego wpływu modelu żywienia ograniczonego czasowo (TRE) na zdrowie – powiedział lekarz.

Zdaniem dr. Chena potrzebne są badania prowadzone na większą skalę i przez dłuższy czas. Dopiero one pozwolą lepiej ustalić, kto może odnieść korzyści z TRE i czy metoda ta wpływa na zdrowie w sposób wykraczający poza utratę wagi. Podobne zastrzeżenia przedstawił dr Mir Ali, chirurg bariatra i dyrektor medyczny MemorialCare Surgical Weight Loss Center. Przyznał, że uczestnicy stosujący ośmiogodzinne okno schudli bardziej niż osoby z grupy 12-godzinnej. Zaznaczył jednak, że niewielka różnica wyników i mała liczebność grupy nie pozwalają na wyciągnięcie w pełni rozstrzygających wniosków.

Post przerywany nie jest też rozwiązaniem dla każdego. Przed rozpoczęciem TRE z lekarzem powinny skonsultować się osoby z cukrzycą typu 1, hipoglikemią lub historią zaburzeń odżywiania. Dr Chen wymienia w tej grupie również kobiety w ciąży oraz starające się o dziecko. Osoby szukające innego pomysłu na zbilansowany jadłospis mogą skorzystać z tego, że NFZ założył stronę z dietami i jadłospisami dla każdego.

Zmiana godzin, w których jemy, wymaga większej ostrożności u osób stosujących leki wpływające na poziom glukozy. Jeśli chorujesz na cukrzycę, uważaj na hipoglikemię – warto skonsultować taką zmianę ze specjalistą. Choć takie podejście może ułatwiać odchudzanie, nie zastępuje leczenia nadciśnienia ani innych sprawdzonych metod obniżania ciśnienia. Warto poznać skuteczne sposoby na walkę z nadciśnieniem, bo same leki często nie wystarczą.