Dla wielu osób dzień zaczyna się dopiero po pierwszej filiżance kawy. Napój wypity chwilę po przebudzeniu ma pobudzić, ułatwić koncentrację i pomóc wejść w rytm dnia. Co jednak, jeśli kawa jest jednocześnie pierwszą rzeczą, jaka trafia do żołądka po całej nocy bez jedzenia?
Kawa pobudza wydzielanie gastryny oraz kwasu solnego w żołądku. Nie oznacza to, że sama w sobie musi powodować problemy. U części osób może jednak nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnie jeśli już wcześniej pojawiały się zgaga, refluks lub nadwrażliwość układu trawiennego. Znaczenie może mieć także pora i sposób jej wypicia.
Kawa na czczo może dać się we znaki żołądkowi
W niewielkim badaniu przeprowadzonym wśród osób z chorobą refluksową kawa spożyta po całonocnym poście wydłużała czas kontaktu przełyku z kwasem. Takiego efektu nie zaobserwowano u zdrowych uczestników.
Nie można na tej podstawie powiedzieć, że kawa na czczo powoduje wrzody, wywołuje zapalenie żołądka czy uszkadza jego błonę śluzową. Byłby to zbyt daleko idący wniosek. Nowsza metaanaliza obejmująca 40 badań i ponad 122 tys. osób wykazała jedynie niewielki związek między piciem kawy a częstszym występowaniem refluksu. Autorzy zaznaczyli przy tym, że znaczenie kliniczne tego efektu pozostaje niejasne.
Po kawie zmienia się nie tylko poziom pobudzenia. Kofeina może również nasilać wydzielanie kortyzolu. Efekt zależy m.in. od ilości wypitego napoju i tego, czy organizm jest przyzwyczajony do kofeiny. U regularnych kawoszy odpowiedź może być słabsza. Pierwsza kawa wypita zaraz po przebudzeniu nie każdemu służy, dlatego warto zastanowić się, kiedy najlepiej ją wypić. Po mocnej filiżance mogą pojawić się rozdrażnienie, niepokój, drżenie rąk czy kołatanie serca. To jednak nie znaczy, że kortyzol pozostaje później na podwyższonym poziomie.
Osobną kwestią jest poziom cukru we krwi. Badania wskazują, że kofeina może krótkotrwale pogarszać wrażliwość insulinową i zmieniać odpowiedź glikemiczną – stąd pytanie: kawa przed śniadaniem czy po? Szczególnie istotne może być to w sytuacji, gdy organizm ma wkrótce otrzymać porcję glukozy. Nie można jednak sprowadzać działania kawy do prostego schematu: "kawa na czczo powoduje skok cukru, a później jego gwałtowny spadek". Długoterminowe obserwacje dotyczące samego picia kawy pokazują znacznie bardziej złożony obraz.
Zobacz także
Czy trzeba najpierw zjeść śniadanie?
Jeśli po kawie wypitej na czczo pojawia się pieczenie w żołądku, zgaga, mdłości albo ból brzucha, warto sprawdzić, czy zmiana kolejności coś poprawi. To prosty eksperyment. Zamiast zaczynać dzień od kawy, można najpierw zjeść niewielki posiłek i dopiero później sięgnąć po filiżankę.
Nie ma jednak mocnych podstaw, by uznać, że każda zdrowa osoba powinna bezwzględnie zrezygnować z kawy przed śniadaniem. Organizm może reagować na kofeinę i sam napój bardzo różnie, więc na pytanie, czy picie kawy na czczo jest dobre, nie ma jednej odpowiedzi. Dla jednej osoby czarna kawa wypita na pusty żołądek nie będzie żadnym problemem. U innej skończy się zgagą, mdłościami albo koniecznością szybkiej wizyty w toalecie.
Jeśli masz refluks albo często dokuczają ci problemy z żołądkiem, zwróć uwagę na poranną kawę, bo nie tylko odpowiednia dieta może łagodzić objawy. Być może lepiej wypić ją po śniadaniu, zwłaszcza jeśli na czczo wyraźnie nasila objawy.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!