Rezygnacja z kawy miała poprawić samopoczucie, ale zamiast tego pojawił się pulsujący ból głowy? To częsta reakcja na nagły spadek ilości kofeiny. Dolegliwości bywają uciążliwe, jednak zwykle ustępują po kilku dniach. Można je złagodzić bez sięgania po kolejną filiżankę.
Kofeina pomaga zachować czujność i koncentrację. Przy regularnym piciu organizm przyzwyczaja się jednak do jej działania. Gwałtowne odstawienie może wywołać nieprzyjemne objawy. Najczęściej pojawia się ból głowy, któremu towarzyszą senność, rozdrażnienie i trudności ze skupieniem uwagi.
Dlaczego po odstawieniu kawy pojawia się ból głowy?
Kofeina blokuje receptory adenozyny – związku, który uczestniczy w regulowaniu senności. Gdy dostarczamy ją organizmowi regularnie, mózg przystosowuje się do jej obecności. Po nagłym odstawieniu adenozyna może silniej oddziaływać na receptory. Pojawia się wtedy zmęczenie, spadek energii i problemy z koncentracją.
Znaczenie ma również wpływ kofeiny na naczynia krwionośne. Związek ten powoduje ich zwężenie – stąd m.in. wiadomo, że kawa podnosi ciśnienie. Kiedy przestajemy go przyjmować, naczynia w mózgu mogą się rozszerzyć, zmieniając przepływ krwi. U części osób wywołuje to pulsujący ból głowy. Nagłe odstawienie kawy może być szczególnie odczuwalne dla osób, które piły ją codziennie i w dużych ilościach. Nie oznacza to jednak, że każdy doświadczy objawów odstawiennych. Ból głowy zgłasza mniej więcej co druga osoba z tym zespołem.
Kiedy ból głowy jest najsilniejszy i jak długo trwa?
Najtrudniejsze są zazwyczaj pierwsze dwie doby bez kofeiny. Dolegliwości mogą zacząć się już po 12–24 godzinach, a ich szczyt przypada na okres między 20. a 51. godziną. Potem organizm stopniowo odzyskuje równowagę. Objawy odstawienia mijają najczęściej w ciągu 2–9 dni, choć wiele zależy od wcześniejszych nawyków.
Kawa jest jednym z głównych źródeł kofeiny w codziennej diecie. W badaniu opublikowanym w "Rocznikach Państwowego Zakładu Higieny" uczestnicy deklarowali średnie spożycie na poziomie 256 mg dziennie. Odpowiada to mniej więcej dwóm lub trzem filiżankom kawy, zależnie od jej rodzaju i sposobu przygotowania.
Gdy ból już się pojawi, warto zadbać o nawodnienie. Odwodnienie może nasilać dolegliwości. Pomocne bywają również odpoczynek, sen i chłodny kompres na czole lub karku. Niektórym ulgę przynosi delikatny masaż skroni. Nie ma jednak jednej metody, która zadziała u wszystkich.
Zobacz także
Jak złagodzić ból i odstawić kawę bez niepotrzebnego cierpienia?
Przy silniejszym bólu można rozważyć leki przeciwbólowe bez recepty, np. paracetamol, ibuprofen lub aspirynę. Trzeba przestrzegać dawkowania z ulotki i uwzględnić przeciwwskazania. Nie każdy preparat będzie odpowiedni, szczególnie przy chorobach przewlekłych, przyjmowaniu innych leków czy bólu głowy w ciąży. W kontekście bólu głowy wspomina się także o magnezie i witaminie B2. Nie są to jednak środki, które natychmiast przerwą objawy odstawienia kofeiny. Dowody na ich skuteczność w tym konkretnym przypadku pozostają ograniczone.
Duże znaczenie ma sposób rezygnacji z kawy. Nawet gdy kawa może szkodzić, nie trzeba odstawiać jej z dnia na dzień. Mayo Clinic zaleca stopniowe ograniczanie kofeiny przez kilka dni lub tydzień. Można zacząć od pominięcia jednej filiżanki, zmniejszenia porcji albo mieszania zwykłej kawy z bezkofeinową. Dzięki temu organizm ma czas na przystosowanie się, a objawy mogą być łagodniejsze. Kofeina znajduje się zresztą nie tylko w kawie. Jej źródłem są również herbata, napoje energetyczne, cola i czekolada. Osoby, które chcą całkowicie z niej zrezygnować, powinny uwzględnić także te produkty.
Ból głowy po odstawieniu kawy zazwyczaj mija samoistnie. Jeśli jednak jest wyjątkowo silny, utrzymuje się dłużej niż kilka dni lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy, potrzebna jest konsultacja lekarska. Nagły, bardzo mocny ból, zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie kończyn czy gorączka wymagają pilnej pomocy medycznej.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!